پناهگاه حیات وحش کیامکی
پناهگاه حیات وحش کیامکی Kiamaki Wildlife Sanctuary
زیستگاه نمونۀ گونههای مختلف گیاهی و جانوری تحت حفاظت سازمان محیط زیست ایران، در شمالغربی استان آذربایجان شرقی، در قسمت جنوبی رودخانه ارس، نزدیک شهرستان جلفا. موقعیت جغرافیایی خاص این منطقه، بهویژه قرار گرفتن آن در نوار مرزی ایران و جمهوری خودمختار نخجوان، باعث شده است که از نظر تنوع زیستی و ارزشهای طبیعی اهمیت فراوانی داشته باشد. این منطقه در سال ۱۳۵۲ش به عنوان منطقه حفاظتشده معرفی شد و بعدها به دلیل اهمیت زیستمحیطی و وجود گونههای ارزشمند جانوری، عنوان پناهگاه حیاتوحش را دریافت کرد و تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.
وسعت پناهگاه حیاتوحش کیامکی حدود 95هزار هکتار است و از نظر ناهمواریهای طبیعی، منطقهای کاملاً کوهستانی به شمار میآید. ارتفاع آن از حدود ۱,۲۰۰متر در پایینترین نقاط آغاز میشود و در بلندترین ارتفاعات به بیش از ۳,۳۴۰متر از سطح دریا میرسد. این اختلاف ارتفاع زیاد موجب شکلگیری شرایط اقلیمی و زیستگاهی متنوع در داخل منطقه شده است. کوه کیامکی که نام پناهگاه نیز از آن گرفته شده، یکی از شاخصترین عوارض طبیعی این محدوده محسوب میشود و در کنار آن، درهها، پرتگاهها و دامنههای شیبدار سیمای اصلی چشمانداز منطقه را تشکیل میدهند. اقلیم این منطقه عمدتاً سرد و نیمهخشک کوهستانی است. زمستانها معمولاً طولانی و همراه با بارش برف و سرمای شدید هستند و تابستانها نسبتاً معتدل و کوتاهاند. وجود چشمهها، آبراهههای فصلی و پوشش گیاهی مناسب باعث شده است که شرایط مطلوبی برای زیست گونههای مختلف گیاهی و جانوری فراهم شود. پوشش گیاهی
پوشش گیاهی
پوشش گیاهی منطقه بیشتر از نوع استپی کوهستانی است و گونههایی مانند گون، درمنه، انواع گندمیان، بادام کوهی و در برخی نقاط درختچههای ارس در آن مشاهده میشود.
تنوع جانوری
پناهگاه حیاتوحش کیامکی از نظر تنوع جانوری نیز اهمیت قابل توجهی دارد. در این منطقه گونههای مختلفی از پستانداران زندگی میکنند که از مهمترین آنها میتوان به کل و بز وحشی، قوچ و میش ارمنی، خرس قهوهای، گرگ، روباه، شغال و گراز اشاره کرد. وجود این گونههای علفخوار و گوشتخوار نشاندهندۀ پویایی اکوسیستم منطقه است. همچنین گزارشهایی از حضور پلنگ ایرانی در این محدوده وجود دارد که اهمیت حفاظتی آن را بیشتر میکند. علاوه بر پستانداران، گونههای متنوعی از پرندگان نیز در این پناهگاه زیست میکنند؛ از جمله عقاب طلایی، دال، هما و سایر پرندگان شکاری که در ارتفاعات کوهستانی منطقه دیده میشوند.