https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BEتلسکوپ - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-28T02:03:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D9%84%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%BE&diff=2010058656&oldid=prevNazanin در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۹2019-09-28T08:19:23Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
تِلِسْکوپ (telescope)<br /> [[File:14206600-1.jpg|thumb|تِلِسْکوپ]][[File:14206600-2.jpg|thumb|تِلِسْکوپ]][[File:14206600-3.jpg|thumb|تِلِسْکوپ]][[File:14206600-4.jpg|thumb|تِلِسْکوپ]][[File:14206600.jpg|thumb|تِلِسْکوپ]]وسیلهای اپتیکی برای نشاندادن تصاویر اجسام کمفروغ و دور، با درشتنمایی. هر نوع ابزار برای گردآوری و کانونیکردن نور و سایر تابشهای الکترومغناطیسی را نیز تلسکوپ مینامند. تلسکوپی که دهانه یا روزنۀ بزرگ داشته باشد، جزئیات ظریفتر و اجسام کمفروغتر را بهتر از تلسکوپی با دهانۀ کوچک مشخص میکند. در تلسکوپ شکستی<ref>refracting telescope</ref> از عدسی، و در تلسکوپ بازتابی<ref>reflecting telescope</ref> از آینه استفاده میکنند. در نوع سوم یا تلسکوپ کاتادیوپتریک (عدسی ـ آینهای)<ref>catadioptic telescope</ref> ترکیبی از عدسی و آینه بهکار میرود.<br />
<br />
'''تلسکوپ شکستی'''. در تلسکوپ شکستی، نور بهوسیلۀ عدسیای، با نام شیئی<ref>objective </ref>، در انتهای لولهای گردآوری میشود و با عدسی چشمی<ref>eyepiece </ref> تصویری درشتشده تولید میشود. اختراع تلسکوپ شکستی را به عینکساز هلندی، هانس لیپرشای<ref>Hans Lippershey </ref>، نسبت میدهند (۱۶۰۸). در ۱۶۰۹، گالیله<ref>Galileo </ref> با شنیدن خبر اختراع آن بهسرعت نمونهای از آن را برای خود ساخت و به تولید مجموعهای از این وسایل پرداخت. از ۱۶۱۰ به بعد، گالیله این وسایل را برای رصدهای اخترشناسی بهکار میبرد. بزرگترین تلسکوپ شکستی جهان در رصدخانۀ یرکیز<ref>Yerkes Observatory</ref>، واقع در ویلیامز بِی<ref>Willimas Bay</ref> ویسکانسین<ref>Wisconsin </ref>، قرار دارد و دارای دهانهای ۱۰۲ سانتیمتری است.<br />
<br />
'''تلسکوپ بازتابی'''. در تلسکوپ بازتابی، نور بهکمک آینهای کاو (مقعر)<ref>concave mirror</ref> گردآوری و کانونی میشود. نخستین تلسکوپ بازتابی را آیزاک نیوتون<ref>Isaac Newton</ref> ساخت (ح۱۶۷۰). آینههای بزرگ از عدسیهای بزرگ ارزانترند، و راحتتر نصب میشوند. از اینرو، بزرگترین تلسکوپها از نوع بازتابیاند. بزرگترین تلسکوپ بازتابی جهان، با تکآینهای ششمتری، در زیلینچوکسکایا<ref>Zelenchukskaya </ref>ی روسیه قرار دارد. تلسکوپهایی با دهانۀ باز هم بزرگتر، از ترکیب چندین قطعۀ کوچکتر ساخته میشوند، تلسکوپ کِک<ref>Keck Telescope</ref> در مائونا کیا<ref>Mauna Kea</ref> از این جمله است. در ۱۹۷۹، تلسکوپی چند آینهای در ماونت هاپکینز<ref>Mount Hopkins </ref>، واقع در آریزونای ایالات متحده، نصب شد. این تلسکوپ در واقع شامل شش آینه با دهانۀ&nbsp;۱.۸متری بود که در مجموع همانند تکآینهای به قطر&nbsp;۴.۵ متر عمل میکردند. در ۱۹۹۶، این شش آینه جای خود را به تک آینهای ۶.۵متری دادند. تلسکوپهای اشمیت<ref>Schmidt telescopes</ref> را برای تهیۀ عکسهای بزرگمیدان از آسمان بهکار میبرند. این تلسکوپها علاوهبر آینهای اصلی، عدسی نازکی نیز در مقابل لوله دارند که میدان دید را افزایش میدهد. تلسکوپ آینۀ مایع<ref>liquid-mirror telescope</ref> نوعی تلسکوپ بازتابی است که شامل آینۀ جیوهای چرخانی است. در ۱۹۹۵، ناسا ساخت تلسکوپ آینۀ مایع سهمتریای را در رصدخانۀ بازماندۀ مداری<ref>Orbital Debris Observatory</ref>، در نیومکزیکو، به اتمام رساند.<br />
<br />
'''تلسکوپهای فضایی'''. در حال حاضر، تلسکوپهای بزرگ را در مداری بالاتر از محدودۀ آثار تغییر شکلدهندۀ جوّ زمین مستقر میکنند. تلسکوپهای فضایی را برای بررسی تابشهای فروسرخ<ref>infrared radiation</ref>، فرابنفش<ref>ultraviolet</ref>، و پرتوایکسی<ref>x-ray </ref> بهکار میبرند که در جوّ نفوذ نمیکنند. این تابشها در عین حال حاوی اطلاعات بسیاری در زمینۀ تولد، حیات، و مرگ ستارهها و کهکشانهایند. تلسکوپ فضایی هابل<ref>Hubble Space Telescope</ref>، با دهانۀ&nbsp;۲.۴ متر، در ۱۹۹۰ به فضا پرتاب شد و آسمان را واضحتر از هر تلسکوپ زمینی رصد میکند. در ۱۹۹۶، اخترشناسان انگلیسی، امریکایی، و استرالیایی ساخت تلسکوپ پرتوایکسی را بر مبنای چشم خرچنگ آغاز کردند که دارای هزاران لوله با سطح مقطع مربعی است که نور را به شبکیه باز میتاباند. این تلسکوپِ چشم خرچنگیِ ۶.۴میلیون دلاری شامل میلیونها لوله به قطر دَه تا بیست میکرومتر خواهد بود و برای استفاده در ماهواره در نظر گرفته شده است. در ژوئن ۱۹۹۹، ناسا کاوشگر طیفشناختی فرابنفش دور<ref>Far Ultraviolet Spectroscopic Explorer</ref> را، که تلسکوپ مداری زمین است، به فضا پرتاب کرد.<br />
<br />
نیز ← [[تلسکوپ_رادیویی|تلسکوپ_رادیویی]]<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
<!--14206600-->[[Category:اخترشناسی]] <br />
[[Category:تجهیزات و تأسیسات]]<br />
<references /></div>Nazanin