https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%88%D8%B1دور - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T21:02:32Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=2010101315&oldid=prevMohammadi2 در ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۳۶2021-02-27T09:36:08Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
دور <br />
<br />
(در لغت به معنی بازگشت شیء به جای نخستش)، در اصطلاح [[فلسفه]] در چند معنا به کار رفته است: 1. دور اضافی، یا معرفتی، دربارۀ مفاهیمی که به واسطۀ هم شناخته میشوند؛ مانند راست و چپ یا بالا و پایین. نیز دربارۀ مفاهیمی که به واسطۀ هم تعریف میشوند؛ مانند علت و معلول یا جوهر و عرض. 2. دور مَعی؛ مانند ایستادن دو آجر با زاویۀ 90/0 نسبت به هم، که هریک شرط عدم سقوط دیگری است. 3. دور منطقی که در مفاهیم علّی اعتبار میشود و بر دو گونه است: 1. دور مصَّرح: علیت الف برای ب، و ب برای الف. 2. دور مُضمر که در آن یک یا چند واسطه فرض میشود؛ مانند علیت الف برای ب و ب برای ج، و ج برای الف. علت محال بودن دور منطقی به اصل امتناع اجتماع نقیضین برمیگردد، زیرا با اعتبار علّی بین الف و ب، الف از یک سو موجود است و علت ب است و از سوی دیگر چون معلول ب است باید موجود نباشد، پس امر اعتبار شده در یک زمان هم موجود است و هم معدوم. نیز ← [[تسلسل]]<br />
<br />
<br><!--42110200--><br />
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div>Mohammadi2