https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_%28%D9%82%D9%85_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B4%DB%B9%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%D9%82%29محمد زمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-19T01:07:36Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%82%D9%85_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B4%DB%B9%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%D9%82)&diff=2010264163&oldid=prevNazanin در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۷2025-09-13T15:27:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=محمّدزمان|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=محمدزمان بن حاج یوسف قمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=قم ح ۱۰۴۹ق|تاریخ مرگ=ح ۱۱۲۰ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=نقاش، تصویرساز و قلمداننگار|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=خودکشی فرهاد (۱۰۸۷ق)؛ معاشقه خسرو و کنیزک (۱۰۸۷ق)، تصاویری از خمسه طهماسبی (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از شاهنامه، شامل رزم سام، رستم با لباس جنگ، و دیدار سیاوش (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، نزول روحالقدس بر مسیح (۱۰۹۴ق موزه ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، استحمام پادشاه در حمام (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله تصویر شکارچیان (۱۱۰۹ق) و سوارکاران (۱۱۱۰ق)|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=نگارگری و مجسمه سازی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=محمّدزمان|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=محمدزمان بن حاج یوسف قمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=قم ح ۱۰۴۹ق|تاریخ مرگ=ح ۱۱۲۰ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=نقاش، تصویرساز و قلمداننگار|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=خودکشی فرهاد (۱۰۸۷ق)؛ معاشقه خسرو و کنیزک (۱۰۸۷ق)، تصاویری از خمسه طهماسبی (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از شاهنامه، شامل رزم سام، رستم با لباس جنگ، و دیدار سیاوش (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، نزول روحالقدس بر مسیح (۱۰۹۴ق موزه ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، استحمام پادشاه در حمام (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله تصویر شکارچیان (۱۱۰۹ق) و سوارکاران (۱۱۱۰ق)|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=نگارگری و مجسمه سازی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرباني حضرت اسماعيل </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست ابراهيم خليلالله، </del>اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر نقاشی سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در [[قم، شهر|قم]] و سپس در [[اصفهان، شهر|اصفهان]]، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به [[ایتالیا]] فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام زیبايیشناسی مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن [[نیویورک]])، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:38178600<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-3</ins>.jpg|بندانگشتی|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برگی از شاهنامه که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماجرای ''تولد رستم و کمک سیمرغ'' میپردازد، </ins>اثر محمدزمان]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر نقاشی سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در [[قم، شهر|قم]] و سپس در [[اصفهان، شهر|اصفهان]]، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به [[ایتالیا]] فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام زیبايیشناسی مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن [[نیویورک]])، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%82%D9%85_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B4%DB%B9%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%D9%82)&diff=2010264161&oldid=prevNazanin در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۹2025-09-13T15:09:48Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعبه زندگینامه</del>|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمّدزمان</ins>|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدزمان بن حاج یوسف قمی</ins>|نام مستعار=|لقب=|زادروز=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم ح ۱۰۴۹ق</ins>|تاریخ مرگ=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ح ۱۱۲۰ق</ins>|دوره زندگی=|ملیت=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</ins>|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاش، تصویرساز و قلمداننگار</ins>|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خودکشی فرهاد (۱۰۸۷ق)؛ معاشقه خسرو و کنیزک (۱۰۸۷ق)، تصاویری از خمسه طهماسبی (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از شاهنامه، شامل رزم سام، رستم با لباس جنگ، و دیدار سیاوش (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، نزول روحالقدس بر مسیح (۱۰۹۴ق موزه ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، استحمام پادشاه در حمام (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله تصویر شکارچیان (۱۱۰۹ق) و سوارکاران (۱۱۱۰ق)</ins>|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگارگری و مجسمه سازی</ins>|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|قرباني حضرت اسماعيل به دست ابراهيم خليلالله، اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشی </del>سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در قم و سپس در اصفهان، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به ایتالیا فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیباييشناسی </del>مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|قرباني حضرت اسماعيل به دست ابراهيم خليلالله، اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشی </ins>سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قم، شهر|</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سپس در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|اصفهان]]، </ins>احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایتالیا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبايیشناسی </ins>مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نیویورک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%82%D9%85_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B4%DB%B9%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%D9%82)&diff=2010263350&oldid=prevNazanin در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۶2025-09-09T08:06:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{جعبه زندگینامه|عنوان=جعبه زندگینامه|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}</ins>محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|قرباني حضرت اسماعيل به دست ابراهيم خليلالله، اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر نقاشی سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در قم و سپس در اصفهان، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به ایتالیا فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام زیباييشناسی مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|قرباني حضرت اسماعيل به دست ابراهيم خليلالله، اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر نقاشی سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در قم و سپس در اصفهان، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به ایتالیا فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام زیباييشناسی مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38178600--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86_(%D9%82%D9%85_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B4%DB%B9%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%D9%82)&diff=1228763&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
محمّدزمان (قم ح ۱۰۴۹ـ ح ۱۱۲۰ق)<br><br />
[[پرونده: 38178600.jpg | بندانگشتی|قرباني حضرت اسماعيل به دست ابراهيم خليلالله، اثر محمدزمان]](نام کامل: محمد''''''زمان بن حاج یوسف قمی) نقاش، تصویرساز و قلمداننگار ایرانی. هنرمندی نوآور و پیشتاز بود، که در تاریخ نقاشی ایران تحول ایجاد کرد. با تلفیق اسلوب اروپایی و عناصر نقاشی سنتّی ایرانی، بهشیوهای جدید در طبیعتپردازی دست یافت: خلق نوعی ژرفانمایی در کنار فضاهای نقاشی ایرانی. در قم و سپس در اصفهان، احتمالاً نزد استادانی همچون شیخ عباسی و معین مصوّر، هنر آموخت. پدرش، حاج یوسف قمی، از خانوادهای هنرپرور و هنردوست بود. محمدزمان در زمان سه پادشاه صفوی ـ شاهعباس دوم، شاه سلیمان، و شاه سلطان حسین ـ میزیست و آثار خود را با رقمهای «صاحبالزمان»، «محمدزمان»، و یا «زمان» امضا میکرد. دو فرزندش، محمدعلی و محمدیوسف، نیز همچون پدر به نقاشی روآوردند و از دستاوردهای وی بسیار بهره بردند. دربارۀ زندگی محمدزمان، روایتهای مختلفی نقل شده است، برخی نوشتهاند که از زمان شاهعباس دوم و بهفرمان او برای آموزش هنر به ایتالیا فرستاده شد و در آنجا علاوهبر آشنایی با فرهنگ و هنر اروپا، تحت تأثیر مسیحیت قرار گرفت و دین خود را نیز تغییر داد و بر خود نام پائولو گذاشت؛ اما در بازگشت به ایران از بیم شاه به دربار گورکانی هند پناه برد، و پس از مدتی به ایران آمد و در دربار به هنرآفرینی پرداخت (در حال حاضر این گمان تقریباً مردود شمرده شده است). براساس نوشتههای کریمزاده تبریزی، محقّق و هنرشناس ایرانی، محمدزمان هرگز به ایتالیا نرفت و مسیحی نشد؛ بلکه در دربار شاهعباس دوم در اصفهان، نزد شماری از نقاشان اروپایی ازجمله آنژل، فیلیپ، لوکارد، جان لوکاس هلت، و جوست لامپ، با هنر غربی و بهویژه اصول ژرفنمایی آشنا شد، و با نسخهبرداری از روی باسمهها و آثار دینی و مسیحی، و برخی از آثار هنری که در آن زمان به دربار راه داشتند، به شیوۀ خاص خود دست یافت. آثار محمدزمان برداشتی ناقص و سطحی از آثار هنرمندان دوران رنسانس است که در کنار برخی عوامل ایرانی و هندی تجلّی یافتهاند. در نقاشیهای او، علم اصولی هندسۀ مناظر و مرایا، سایه و نورپردازی، و ارتباط اصولی حاکم بین فرم و فضا، به سانِ نقاشیهای رنسانسی دیده نمیشود. پوشش زمین، و ترسیم پیکرهها، چهرهها، و حتی حیوانات و گیاهان، با نگارگری گورکانی قرابت بسیار دارد. در حقیقت آثار محمدزمان تلفیقی است از نظام زیباييشناسی مکتب اصفهان، با عوامل و عناصر غیرایرانی. محمّدزمان سنتّی را پدید آورد که با اسلوب نگارگری پیشین مغایرت داشت، و از اینرو، دستاوردهایش تحولی جدید در نقاشی ایران محسوب میشود. محمّدزمان به قلمداننگاری هم پرداخت، و از نخستین نقاشانی بود که نقش گل و مرغ را در هنرآفرید، و در آن بسیار مهارت داشت. بهتصویر درآوردن درختان تنومند، ابرهای پنبهای، تپّههای سنگی و درختان شکسته، از مشخصات نقاشیهای اوست. از او آثار بسیاری برجا مانده است، که ازجمله عبارتاند از ''خودکشی فرهاد'' (۱۰۸۷ق)؛ ''معاشقۀ خسرو و کنیزک'' (۱۰۸۷ق)، تصاویری از ''خمسۀ طهماسبی'' (۱۰۸۶ق، کتابخانۀ بریتانیا)، سه مجلس مصوّر از ''شاهنامه''، شامل ''رزم سام''، ''رستم با لباس جنگ''، و ''دیدار سیاوش'' (۱۱۰۷ق، موزۀ متروپولیتن نیویورک)، ''نزول روحالقدس بر مسیح'' (۱۰۹۴ق موزۀ ارمیتاژ، سنپترزبورگ)، ''استحمام پادشاه در حمام'' (۱۰۸۸ق)، و چندین قلمداننگاری، ازجمله ''تصویر شکارچیان'' (۱۱۰۹ق) و ''سوارکاران'' (۱۱۱۰ق).<br />
<br><!--38178600--><br />
[[رده:نگارگری و مجسمه سازی ایران]]<br />
[[رده:(نگارگری و مجسمه سازی ایران)اشخاص و آثار]]</div>DaneshGostar