Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

نور (فیزیک)(light)<br/> امواج الکترومغناطیسی<ref>electromagnetic waves

</ref> در ناحیۀ مرئی و در طول موج‌هایی از ۴۰۰ نانومتر درحد بنفش، تا ۷۷۰ نانومتر درحد سرخ. برای نور هر دو خاصیت موجی و ذره‌ای را پذیرفته‌اند و ذرۀ‌ بنیادی یا کوانتوم<ref>quantum </ref> نور را فوتون<ref>photon </ref> می‌نامند. سرعت نور و کل تابش الکترومغناطیسی در خلأ تقریباً برابر ۳۰۰هزار کیلومتر در ثانیه و ثابتی جهانی است که آن را با نماد c نشان می‌دهند. نور نوعی تابش است که بخش عمده‌ای از آن برای چشم انسان قابل رؤیت است. نوری که در خورشید تولید می‌شود، ضرورتی حیاتی برای زندگی در زمین است. این نور علاوه‌بر این‌که دیدن محیط را برای انسان میسر می‌کند، انرژی مورد نیاز را تقریباً برای همۀ موجودات روی زمین تأمین می‌کند. بسیاری از زنجیره‌های غذایی<ref>food chain </ref> از گیاهان سبز آغاز می‌شوند. این گیاهان با استفاده از انرژی نور خورشید، غذای پرانرژی را از راه فتوسنتز تولید می‌کنند. این فرآیند عمدتاً در برگ گیاهان و از راه عملکرد سبزینۀ<ref>chloroplast </ref> (کلروپلاست) یاخته‌های برگ صورت می‌گیرد. حیوانات گیاه‌خوار گیاهان را می‌خورند و جانوران گوشت‌خوار هم از حیوانات گیاه‌خوار تغذیه می‌کنند. زنجیره‌های غذایی دیگر ممکن است از بقایای گیاهان یا حیوانات مرده آغاز شود. اما در همۀ موارد، غذاهای پُرانرژی از راه زنجیره‌های غذایی تأمین می‌شوند و همۀ انواع انرژی‌ها از خورشید منشأ می‌گیرند. گیاهان نسبت‌به نور واکنش نشان می‌دهند. رشد ساقه‌ها عموماً در جهت رسیدن به نور است. این رشد را اُکسین‌ها<ref>auxins </ref> کنترل می‌کنند. هرچند چشم انسان بخش بزرگی از نور را حس می‌کند، بعضی از انواع آن قابل رؤیت نیستند. نمونه‌ای از آن نور فرابنفش<ref>ultraviolet light</ref> (UV) است. نور فرابنفش به دی. اِن. اِی آسیب می‌رساند و موجب جهش<ref>mutation </ref> می‌شود. خورشید نور فرابنفش هم تولید می‌کند، ولی بخش عمده‌ای از آن پیش از رسیدن به زمین جذب جو می‌شود. با این همه، قرارگرفتن در معرض آفتاب شدید خطر ابتلا به سرطان پوست را در انسان افزایش می‌دهد.

'''کشف‌های اولیه'''. آیزاک نیوتون<ref>Isaac Newton</ref> نخستین‌بار در ۱۶۶۶ متوجه شد نور خورشید از نسبت‌های معیّنی از رنگ‌های گوناگون تشکیل شده است، و با پاشیدگی نور<ref> dispersion </ref> می‌توان آن را به اجزای سازنده‌اش تجزیه کرد. پیش از نیوتون تصور می‌کردند پاشیدگی نور منجر به تولید رنگ‌های گوناگون می‌شود و رنگ‌های نور را از‌هم جدا نمی‌کند. پیشینیان بر این باور بودند که نور سرعتی نامتناهی دارد. محدود و متناهی‌بودن سرعت نور را اولین‌بار منجم دانمارکی، اوله رومر<ref>Ole Römer </ref>، در ۱۶۷۶ کشف کرد. نورشناسی یا اُپتیک<ref>optics </ref> رشته‌ای بسیار قدیمی از فیزیک است. عدسی‌ای از سنگ بلور را در خرابه‌های نینوا یافته‌اند و آریستوفانس<ref>Aristophanes </ref> در اثرش، با نام ''ابرها''<ref>''The Clouds''

</ref> از کاربرد شیشه‌های سوزان یا عدسی ذره‌بین سخن می‌گوید. یونانیان باستان (ح ۳۰۰پ‌م) با پدیده‌های بازتاب و شکست آشنایی داشتند. فیثاغورسیان و افلاطونیان نظریه‌هایی برای بینایی مطرح کردند. کلئومیدس<ref>Cleomedes </ref>، که اهل روم بود و در زمان امپراتور اوگوستوس<ref>Emperor Augustus </ref> می‌زیست، به پیروی از بطلمیوس<ref>Ptolemy </ref>، دانش شکست را گسترش داد و توضیح داد که شکست نور در جو باعث می‌شود خورشید بعد از پایین‌رفتن از افق نیز دیده شود. حسن ابن‌هیثم (ح قرن ۱۰م)، کتابی در نورشناسی نوشت و در آن، علاوه‌بر پیشبرد علم بازتاب و شکست، نتیجۀ مطالعات فشرده‌اش را در زمینۀ اُپتیک چشم انسان شرح داد. راجر بیکُن<ref>Roger Bacon</ref> (قرن ۱۳م) مطالعات و پیش‌گویی‌هایی در اُپتیک داشت که بعضی از آن‌ها بعدها، با ساخته‌شدن اولین تلسکوپ‌ها به‌دست گالیله (۱۶۰۹)، به تحقق پیوستند. ویلبرورد اسنل<ref> Willebrord Snel </ref>، اهل لیدن<ref>Leiden</ref>، تقریباً در همان‌ زمان قانون شکست را کشف کرد و نیوتون آن را با فرض نظریۀ ذره‌ای توضیح داد. بنابراین نظریه، جسم درخشنده سیلی از ذرات نور گسیل می‌کند که به خط مستقیم در فضا منتشر می‌شوند. کریستیان هویگنس<ref> Christian Huygens </ref>، از معاصران نیوتون، نظریۀ موجی نور را عرضه کرد، اما کارهای بزرگ نیوتون در زمینۀ نور و همچنین شهرت بسیار زیادش، نظریۀ هویگنس را تحت‌الشعاع قرار داد. اوگوستین فرنل<ref>Augustine Fresnel </ref> (۱۷۸۸ـ۱۸۲۸) و تامس یانگ<ref>Thomas Young</ref> (۱۷۷۳ـ۱۸۲۹) با شواهدی حاصل از آزمایش‌های پراش و تداخل پایه‌های نظریۀ هویگنس را مستحکم کردند.

'''نظریه‌های نوین.''' قرن ۱۹ شاهد تحولات نظریۀ اثیر<ref> theory of the ether </ref> بود. در آن زمان اثیر را محیطی درنظر می‌گرفتند که نور در آن منتشر می‌شود. این نظریه جای خود را به نظریۀ موج الکترومغناطیسی داد. این امر پس از اندازه‌گیری‌های دقیق سرعت نور صورت گرفت و پژوهش‌های نظری جیمز ماکسول<ref>James Maxwell </ref> را تأیید کرد. گسیل نور از اجسام خوددرخشنده پدیده‌ای اتمی است که ماکس پلانک<ref>Max Planck </ref>، نیلس بور<ref>Niels Bohr </ref>، و دیگر دانشمندان فیزیک با نظریۀ کوانتومی<ref>quantum theory </ref> آن را به‌خوبی توضیح داده‌اند. همچنین، جذب نور، و به‌ویژه گسیل الکترون از سطوح فلزی‌ای که تحت تابش نور قرار می‌گیرند (اثر فتوالکتریک<ref>photoelectric effect </ref>)، نیز با نظریۀ کوانتومی توضیح داده شدند. با این همه، بعضی از خواص نور فقط با فرضیۀ انتشار نور به‌صورت امواج الکترومغناطیسی قابل توضیح‌اند و به‌همین سبب، نظریۀ کوانتومی را برای توضیح خواصی مانند اثر فتوالکتریک، و نظریۀ موج الکترومغناطیسی را برای توضیح پدیده‌هایی مثل تداخل به‌کار می‌بریم. ارتباط بین این دو نظریه را اصل عدم قطعیت<ref>uncertainty principle</ref> ورنر هایزنبرگ<ref> Werner Heisenberg</ref> بیان می‌کند. نیز ← [[شکست|شکست]]؛ [[پراش|پراش]]؛ [[تداخل_(فیزیک)|تداخل_(فیزیک)]]

 

----

[[Category:فیزیک و مکانیک]] [[Category:مفاهیم و اصطلاحات، عناصر و فراورده ها]]

نور - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳