هاتف اصفهانی، احمد ( ـ۱۱۹۸ق)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

هاتفِ اصفهانی، احمد ( ـ۱۱۹۸ق)

(یا: هاتف کاشانی) شاعر و پزشک ایرانی. خاندانش از مردم اردوباد آذربایجان بودند، اما او در اصفهان به‌دنیا آمد و در همان‌جا به تحصیل ریاضی، حکمت، پزشکی و علوم عربی پرداخت. در حکمت و پزشکی از محضر میرزا نصیر طبیب اصفهانی بهره برد و از پزشکان بلندآوازۀ زمان کریم‌خان زند شد. در شعر از شاگردان مشتاق اصفهانی و عضو انجمن ادبی مشتاق بود. در نظم فارسی و عربی تبحر داشت و هاتف تخلص می‌کرد. در غزل شیوۀ سعدی و حافظ و خواجو را، که در دورۀ رواج سبک هندی متروک بود، احیا کرد و در قصیده به شیوۀ انوری و کمال اسماعیل نزدیک شد و تصرف‌هایی در شیوۀ آنان کرد که برخاسته از ابتکار و ذوق او بود. آوازۀ او بیشتر برای ترجیع‌بند عرفانی او، در پنج‌بند با موضوع وحدت وجود است که از شعرهای مهم دورۀ بازگشت به‌شمار می‌رود. شعرهایی نیز در مدح ائمۀ اطهار دارد. هاتف پسر و دختری به‌نام‌های سیدمحمد، متخلص به سحاب و بیگم متخلص به رشحه داشت. دیوان شعرش که مجموعه‌ای از غزل، قصیده، قطعه، ترجیع‌بند و رباعی است، به کوشش وحید دستگردی به‌چاپ رسیده است (تهران، ۱۳۲۲ش) و پس از آن نیز بارها منتشر شده است.