https://wikijoo.ir/index.php/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1 آخرین تغییرات ویکی را در این خوراک پیگیری کنید. fa MediaWiki 1.41.0 Thu, 04 Jun 2026 03:04:17 GMT https://wikijoo.ir/index.php?title=Bidvaz_Dam&diff=2010293460&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=Bidvaz_Dam&diff=2010293460&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2" title="سد بیدواز">سد بیدواز</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[سد بیدواز]]</div> Wed, 03 Jun 2026 16:56:11 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:Bidvaz_Dam https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293459&oldid=2010293457 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293459&oldid=2010293457 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042190944.jpg|بندانگشتی|360x360پیکسل|سد بیدواز]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بیدواز (Bidvaz Dam)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بیدواز (Bidvaz Dam)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 16:55:45 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190944.jpg&diff=2010293458&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190944.jpg&diff=2010293458&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Reza_rouzbahani&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Reza rouzbahani (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Reza rouzbahani</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190944.jpg" title="پرونده:2042190944.jpg">پرونده:2042190944.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سد بیدواز</div> Wed, 03 Jun 2026 16:55:03 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190944.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293457&oldid=2010293455 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293457&oldid=2010293455 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بیدواز</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بیدواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Bidvaz Dam)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد مخزنی خاکی سنگریزه‌‌ای با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ بیدواز در استان خراسان شمالی، شهرستان اسفراین و در فاصلۀ 20کیلومتری شمال شرقی شهر اسفراین. طول و عرض تاج سد به ترتیب 104 و 11متر، ارتفاع آن از پی 80متر و ظرفیت آبی مخزن سد (دریاچۀ پشت سد) 53میلیون مترمکعب است. این سد به منظور تأمین آب مصرفی بیش از 6هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان اسفراین، 10میلیون مترمکعب آب برای مصارف آشامیدنی و صنعتی شهر اسفراین و همچنین برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها احداث شده است. عملیات ساخت سد بیدوار در سال 1378 آغاز شد و در 1383ش افتتاح گردید. رودخانۀ بیدواز بزرگ‌ترین رودخانۀ دائمی اسفراین به طول ۵/۴۲کیلومتر است که از کوه‌های آلاداغ و شاه جهان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود ۲۰کیلومتر به دشت وارد شده و از وسط شهر اسفراین می‌گذرد. در مسیر رودخانه چشمه‌ها و رودخانه‌های دیگری نیزبه آن می‌پیوندد. مسیر رودخانه بیدواز تا رسیدن به شهر اسفراین کوهستانی است و پس از عبور از میان شهر اسفراین به طرف غرب و جنوب غربی کشیده شده و وارد دشت پایین‌دست اسفراین می‌شود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد مخزنی خاکی سنگریزه‌‌ای با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ بیدواز در استان خراسان شمالی، شهرستان اسفراین و در فاصلۀ 20کیلومتری شمال شرقی شهر اسفراین. طول و عرض تاج سد به ترتیب 104 و 11متر، ارتفاع آن از پی 80متر و ظرفیت آبی مخزن سد (دریاچۀ پشت سد) 53میلیون مترمکعب است. این سد به منظور تأمین آب مصرفی بیش از 6هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان اسفراین، 10میلیون مترمکعب آب برای مصارف آشامیدنی و صنعتی شهر اسفراین و همچنین برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها احداث شده است. عملیات ساخت سد بیدوار در سال 1378 آغاز شد و در 1383ش افتتاح گردید. رودخانۀ بیدواز بزرگ‌ترین رودخانۀ دائمی اسفراین به طول ۵/۴۲کیلومتر است که از کوه‌های آلاداغ و شاه جهان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود ۲۰کیلومتر به دشت وارد شده و از وسط شهر اسفراین می‌گذرد. در مسیر رودخانه چشمه‌ها و رودخانه‌های دیگری نیزبه آن می‌پیوندد. مسیر رودخانه بیدواز تا رسیدن به شهر اسفراین کوهستانی است و پس از عبور از میان شهر اسفراین به طرف غرب و جنوب غربی کشیده شده و وارد دشت پایین‌دست اسفراین می‌شود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت سد زیستگاه چندین گونۀ آبزی و همچنین چند نوع پرندۀ مهاجر و بومی چون اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن و باکلان کوچک است. این دریاچه از تفرجگاه‌های اطراف شهر اسفراین و مورد توجه گردشگران است. سد بیدواز پس از سدهای شیرین‌دره و بارزو بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی به حساب می‌آید.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت سد زیستگاه چندین گونۀ آبزی و همچنین چند نوع پرندۀ مهاجر و بومی چون اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن و باکلان کوچک است. این دریاچه از تفرجگاه‌های اطراف شهر اسفراین و مورد توجه گردشگران است. سد بیدواز پس از سدهای شیرین‌دره و بارزو بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی به حساب می‌آید.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ابنیه معاصر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جهانگردی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:گردشگری]]</ins></div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 16:50:37 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293455&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2&diff=2010293455&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «سد بیدواز سد مخزنی خاکی سنگریزه‌‌ای با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ بیدواز در استان خراسان شمالی، شهرستان اسفراین و در فاصلۀ 20کیلومتری شمال شرقی شهر اسفراین. طول و عرض تاج سد به ترتیب 104 و 11متر، ارتفاع آن از پی 80متر و ظرفیت آبی مخزن سد (دریاچۀ پشت س...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سد بیدواز<br /> <br /> سد مخزنی خاکی سنگریزه‌‌ای با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ بیدواز در استان خراسان شمالی، شهرستان اسفراین و در فاصلۀ 20کیلومتری شمال شرقی شهر اسفراین. طول و عرض تاج سد به ترتیب 104 و 11متر، ارتفاع آن از پی 80متر و ظرفیت آبی مخزن سد (دریاچۀ پشت سد) 53میلیون مترمکعب است. این سد به منظور تأمین آب مصرفی بیش از 6هزار هکتار از زمین‌های کشاورزی شهرستان اسفراین، 10میلیون مترمکعب آب برای مصارف آشامیدنی و صنعتی شهر اسفراین و همچنین برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها احداث شده است. عملیات ساخت سد بیدوار در سال 1378 آغاز شد و در 1383ش افتتاح گردید. رودخانۀ بیدواز بزرگ‌ترین رودخانۀ دائمی اسفراین به طول ۵/۴۲کیلومتر است که از کوه‌های آلاداغ و شاه جهان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی حدود ۲۰کیلومتر به دشت وارد شده و از وسط شهر اسفراین می‌گذرد. در مسیر رودخانه چشمه‌ها و رودخانه‌های دیگری نیزبه آن می‌پیوندد. مسیر رودخانه بیدواز تا رسیدن به شهر اسفراین کوهستانی است و پس از عبور از میان شهر اسفراین به طرف غرب و جنوب غربی کشیده شده و وارد دشت پایین‌دست اسفراین می‌شود. <br /> <br /> دریاچۀ پشت سد زیستگاه چندین گونۀ آبزی و همچنین چند نوع پرندۀ مهاجر و بومی چون اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن و باکلان کوچک است. این دریاچه از تفرجگاه‌های اطراف شهر اسفراین و مورد توجه گردشگران است. سد بیدواز پس از سدهای شیرین‌دره و بارزو بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی به حساب می‌آید.</div> Wed, 03 Jun 2026 16:49:05 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293454&oldid=2010293450 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293454&oldid=2010293450 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو (Barzoo Dam)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو (Barzoo Dam)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 92میلیون مترمکعب است. برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها، تأمین سالانه ۱۰میلیون مترمکعب آب شرب شهر شیروان، ۳۰میلیون و ۶۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنعت، ۳۰میلیون مترمکعب آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی پایین‌دست و ۸۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز زیست‌محیطی ساخته شده است. شبکۀ آبیاری زمین‌های پایین‌دست این سد 5هزار و ۷۱۳ هکتار زمین را زیر پوشش دارد. عملیات ساخت سد بازو در دی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1382 </del>آغاز شد و در دی 1380ش افتتاح گردید. رود قلچق پس از این سد، در دره‌ای که به نام رودخانه شهرت دارد به جریانش ادامه می‌دهد و در مسیر زمین‌های چندین روستا (از جمله قلچق) را نیز آبیاری می‌کند. این رود در انتها و در میانۀ شهر شیروان با نام رود چایلیق به رود اترک می‌ریزد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 92میلیون مترمکعب است. برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها، تأمین سالانه ۱۰میلیون مترمکعب آب شرب شهر شیروان، ۳۰میلیون و ۶۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنعت، ۳۰میلیون مترمکعب آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی پایین‌دست و ۸۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز زیست‌محیطی ساخته شده است. شبکۀ آبیاری زمین‌های پایین‌دست این سد 5هزار و ۷۱۳ هکتار زمین را زیر پوشش دارد. عملیات ساخت سد بازو در دی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1372 </ins>آغاز شد و در دی 1380ش افتتاح گردید. رود قلچق پس از این سد، در دره‌ای که به نام رودخانه شهرت دارد به جریانش ادامه می‌دهد و در مسیر زمین‌های چندین روستا (از جمله قلچق) را نیز آبیاری می‌کند. این رود در انتها و در میانۀ شهر شیروان با نام رود چایلیق به رود اترک می‌ریزد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نام سد از روستایی به همین نام در جنوب آن گرفته شده است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت این سد زیستگاه پرندگان بومی یا مهاجری از قبیل چنگر، اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن، خوتکای ابروسفید، کاکایی سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ، حواصیل خاکستری و همچنین چندین گونه آبزی است. پس از سد شیرین‌دره دومین سد بزرگ خراسان شمالی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت این سد زیستگاه پرندگان بومی یا مهاجری از قبیل چنگر، اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن، خوتکای ابروسفید، کاکایی سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ، حواصیل خاکستری و همچنین چندین گونه آبزی است. پس از سد شیرین‌دره دومین سد بزرگ خراسان شمالی است.</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 16:44:19 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86&diff=2010293452&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86&diff=2010293452&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی « رجوع شود به: <a href="/index.php/%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88" title="سد بارزو">سد بارزو</a>» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> رجوع شود به: [[سد بارزو]]</div> Wed, 03 Jun 2026 16:38:25 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 https://wikijoo.ir/index.php?title=Barzoo_Dam&diff=2010293451&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=Barzoo_Dam&diff=2010293451&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88" title="سد بارزو">سد بارزو</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[سد بارزو]]</div> Wed, 03 Jun 2026 16:37:53 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:Barzoo_Dam https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293450&oldid=2010293448 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293450&oldid=2010293448 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042190940.jpg|بندانگشتی|360x360پیکسل|سد بارزو]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو (Barzoo Dam)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو (Barzoo Dam)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 16:37:29 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190940.jpg&diff=2010293449&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190940.jpg&diff=2010293449&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Reza_rouzbahani&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Reza rouzbahani (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Reza rouzbahani</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190940.jpg" title="پرونده:2042190940.jpg">پرونده:2042190940.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سد بارزو</div> Wed, 03 Jun 2026 16:37:05 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190940.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293448&oldid=2010293446 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293448&oldid=2010293446 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد بارزو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Barzoo Dam)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 92میلیون مترمکعب است. برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها، تأمین سالانه ۱۰میلیون مترمکعب آب شرب شهر شیروان، ۳۰میلیون و ۶۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنعت، ۳۰میلیون مترمکعب آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی پایین‌دست و ۸۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز زیست‌محیطی ساخته شده است. شبکۀ آبیاری زمین‌های پایین‌دست این سد 5هزار و ۷۱۳ هکتار زمین را زیر پوشش دارد. عملیات ساخت سد بازو در دی 1382 آغاز شد و در دی 1380ش افتتاح گردید. رود قلچق پس از این سد، در دره‌ای که به نام رودخانه شهرت دارد به جریانش ادامه می‌دهد و در مسیر زمین‌های چندین روستا (از جمله قلچق) را نیز آبیاری می‌کند. این رود در انتها و در میانۀ شهر شیروان با نام رود چایلیق به رود اترک می‌ریزد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 92میلیون مترمکعب است. برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها، تأمین سالانه ۱۰میلیون مترمکعب آب شرب شهر شیروان، ۳۰میلیون و ۶۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنعت، ۳۰میلیون مترمکعب آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی پایین‌دست و ۸۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز زیست‌محیطی ساخته شده است. شبکۀ آبیاری زمین‌های پایین‌دست این سد 5هزار و ۷۱۳ هکتار زمین را زیر پوشش دارد. عملیات ساخت سد بازو در دی 1382 آغاز شد و در دی 1380ش افتتاح گردید. رود قلچق پس از این سد، در دره‌ای که به نام رودخانه شهرت دارد به جریانش ادامه می‌دهد و در مسیر زمین‌های چندین روستا (از جمله قلچق) را نیز آبیاری می‌کند. این رود در انتها و در میانۀ شهر شیروان با نام رود چایلیق به رود اترک می‌ریزد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت این سد زیستگاه پرندگان بومی یا مهاجری از قبیل چنگر، اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن، خوتکای ابروسفید، کاکایی سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ، حواصیل خاکستری و همچنین چندین گونه آبزی است. پس از سد شیرین‌دره دومین سد بزرگ خراسان شمالی است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت این سد زیستگاه پرندگان بومی یا مهاجری از قبیل چنگر، اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن، خوتکای ابروسفید، کاکایی سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ، حواصیل خاکستری و همچنین چندین گونه آبزی است. پس از سد شیرین‌دره دومین سد بزرگ خراسان شمالی است.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ابنیه معاصر]]</ins></div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 16:36:19 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293446&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88&diff=2010293446&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «سد بارزو (یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سد بارزو<br /> <br /> (یا: سد شیروان) سد مخزنی بتنی از نوع دوقوسی نامتقارن بر روی رودخانۀ قلچق (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان شیروان و در فاصلۀ 40کیلومتری شمال شهر شیروان. طول تاج سد 325متر، ارتفاع آن از پی 83متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 92میلیون مترمکعب است. برای مهار آب و کنترل سیلاب‌ها، تأمین سالانه ۱۰میلیون مترمکعب آب شرب شهر شیروان، ۳۰میلیون و ۶۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز صنعت، ۳۰میلیون مترمکعب آب مورد نیاز زمین‌های کشاورزی پایین‌دست و ۸۰۰هزار مترمکعب آب مورد نیاز زیست‌محیطی ساخته شده است. شبکۀ آبیاری زمین‌های پایین‌دست این سد 5هزار و ۷۱۳ هکتار زمین را زیر پوشش دارد. عملیات ساخت سد بازو در دی 1382 آغاز شد و در دی 1380ش افتتاح گردید. رود قلچق پس از این سد، در دره‌ای که به نام رودخانه شهرت دارد به جریانش ادامه می‌دهد و در مسیر زمین‌های چندین روستا (از جمله قلچق) را نیز آبیاری می‌کند. این رود در انتها و در میانۀ شهر شیروان با نام رود چایلیق به رود اترک می‌ریزد. <br /> <br /> دریاچۀ پشت این سد زیستگاه پرندگان بومی یا مهاجری از قبیل چنگر، اردک سرسیاه، اردک نوک‌پهن، خوتکای ابروسفید، کاکایی سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ، حواصیل خاکستری و همچنین چندین گونه آبزی است. پس از سد شیرین‌دره دومین سد بزرگ خراسان شمالی است.</div> Wed, 03 Jun 2026 16:34:36 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%88 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82%D8%8C_%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87&diff=2010293445&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82%D8%8C_%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87&diff=2010293445&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82" title="چشمه الله حق">چشمه الله حق</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[چشمه الله حق]]</div> Wed, 03 Jun 2026 14:23:30 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82%D8%8C_%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%84%D8%A7%D8%AA&diff=2010293444&oldid=2010293141 https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%84%D8%A7%D8%AA&diff=2010293444&oldid=2010293141 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042190798.jpg|بندانگشتی|نمایی از حیاط کاروانسرای لات]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کاروانسرای لات (Lat Caravanserai)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کاروانسرای لات (Lat Caravanserai)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 08:09:37 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%84%D8%A7%D8%AA https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190798.jpg&diff=2010293443&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190798.jpg&diff=2010293443&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Reza_rouzbahani&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Reza rouzbahani (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Reza rouzbahani</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190798.jpg" title="پرونده:2042190798.jpg">پرونده:2042190798.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>کاروانسرای لات</div> Wed, 03 Jun 2026 08:09:15 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190798.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7&diff=2010293442&oldid=2010293138 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7&diff=2010293442&oldid=2010293138 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042190797.jpg|بندانگشتی|نمایی از کاروانسرا]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تی‌تی کاروانسرا (Titi Caravanserai)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تی‌تی کاروانسرا (Titi Caravanserai)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 08:07:30 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%DB%8C_%D8%AA%DB%8C_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190797.jpg&diff=2010293441&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190797.jpg&diff=2010293441&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Reza_rouzbahani&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Reza rouzbahani (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Reza rouzbahani</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190797.jpg" title="پرونده:2042190797.jpg">پرونده:2042190797.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>نمایی از کاروانسرا</div> Wed, 03 Jun 2026 08:07:15 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190797.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87&diff=2010293440&oldid=2010293122 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87&diff=2010293440&oldid=2010293122 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042190792.jpg|بندانگشتی|370x370پیکسل|تالاب امیرکلایه]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تالاب امیرکلایه (Amir Kalayeh Lagoon)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تالاب امیرکلایه (Amir Kalayeh Lagoon)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 08:00:46 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190792.jpg&diff=2010293439&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190792.jpg&diff=2010293439&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Reza_rouzbahani&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Reza rouzbahani (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Reza rouzbahani</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190792.jpg" title="پرونده:2042190792.jpg">پرونده:2042190792.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>تالاب امیرکلایه</div> Wed, 03 Jun 2026 08:00:25 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042190792.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA&diff=2010293438&oldid=2010293424 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA&diff=2010293438&oldid=2010293424 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:38193700-6.jpg|بندانگشتی|محیط زیست]][[پرونده:38193700-5.jpg|بندانگشتی|محیط زیست]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:38193700-8.jpg|بندانگشتی|محیط زیست]][[پرونده:38193700-7.jpg|بندانگشتی|محیط زیست]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محیط زیست (environment)&lt;br/&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محیط زیست (environment)&lt;br/&gt; [[File:38193700-1.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-2.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-3.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]]</del>لایۀ نازک حیات و پشتیبان‌های آن که کلاً زیست‌کره نامیده می‌شوند و شامل هوا، خاک، آب و موجودات زنده است. جوّی که کرۀ زمین را از زیان‌های حاصل از تابش بیش‌ از حد اشعۀ فرابنفش در امان می‌دارد و حیات را امکان‌پذیر می‌سازد، آمیزه‌ای گازی از نیتروژن (ازت)، اکسیژن، هیدروژن، دی‌اکسید کربن، بخار آب، سایر عناصر و ترکیب‌ها، و ذرات غبار است. جوّ، که بر‌اثر نور خورشید و انرژی تابنده از زمین گرم می‌شود، سیّاره را دور می‌زند و اختلاف دما را کاهش می‌دهد. ۹۷ درصد آب کرۀ زمین را اقیانوس‌ها، دو درصد را یخ، و یک ‌درصد آن را آب‌های شیرین رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، آب‌های زیرزمینی، و رطوبت جوّ و خاک تشکیل می‌دهد. خاک عبارت است از پوشش نازکی از مادّه که حیات زمینی را تأمین می‌کند. کرۀ زمین، در سرتاسر تاریخ طولانی خود، به‌آهستگی تحول یافته ‌است. رانۀ قاره‌ای&lt;ref&gt;Continental drift&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&amp;nbsp;</del>توده‌های خشکی را از‌هم جدا کرد، اقیانوس‌ها به‌سوی خشکی پیشروی کردند و از آن پس‌نشستند، و کوه‌ها برآمدند و به‌تدریج ساییده شدند، و در امتداد کرانۀ دریاها رسوب‌هایی را بجا گذاشتند (← [[زمین_شناسی|زمین‌شناسی]]). اقلیم‌ها گرم و سرد شدند، و شکل‌های حیات با تغییر محیط زیست پدید آمدند و ناپدید شدند. آخرین رویداد مهم زیست‌محیطی در تاریخ کرۀ زمین در دوران چهارم زمین‌شناسی، درخلال عصر پلئیستوسن&lt;ref&gt;Pleistocene Epoch&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;(بین&amp;nbsp;۲.۵میلیون و ۱۰هزار سال پیش)، که به آن «عصر یخبندان&lt;ref&gt;Ice Age&lt;/ref&gt;» هم می‌گویند، روی داده است. تا زمانی که جمعیت انسان‌ها محدود و فناوری آدمی مختصر و کم‌دامنه بود، اثر وی بر محیط زیست هم محلی و محدود بود. اما، همین‌ که جمعیت روبه افزایش نهاد و فناوری بهبود یافت و گسترده شد، مسائل مهم‌تر و فراگیرتر هم سربرآوردند. پیشرفت‌های شتابان فناوری بعد از قرون وسطا در قالب انقلاب صنعتی، که با کشف، کاربرد، و بهره‌گیری از سوخت‌های فسیلی و نیز بهره‌برداری گسترده و فشرده از منابع معدنی کرۀ زمین ملازم بود، به اوج خود رسید. انسان، با انقلاب صنعتی، با تمام قدرت به دگرگون‌کردن چهرۀ زمین، ماهیت جوّ، و کیفیت آب آن پرداخت. امروزه، تقاضاهای بیش از اندازه از محیط زیست ناشی از افزایش سریع جمعیت و پیشرفت فناوری به کاهش مداوم و فزایندۀ کیفیت محیط زیست و افت توانایی آن برای حفظ حیات انجامیده است. گرم‌شدن قابل ملاحظه و فراگیر جوّ آثار ژرف زیست‌محیطی در پی خواهد داشت. این گرمایش، ذوب‌شدن کلاهک‌های یخی قطبی را شتاب می‌بخشد، سطح آب دریاها را بالا می‌برد، وضع آب و هوا را هم به‌طور منطقه‌ای و هم در سطح جهانی دگرگون می‌کند، پوشش گیاهی طبیعی را تغییر می‌دهد، و بر تولید محصولات زراعی تأثیر می‌گذارد. این تغییرات، به‌نوبۀ خود، بر تمدن انسانی تأثیر شگرفی خواهد نهاد. از ۱۸۵۰ به‌بعد دمای جهان به‌طور متوسط یک درجۀ سانتی‌گراد افزایش یافته است. اکثر دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش سطح دی‌اکسید کربن و سایر «گازهای گلخانه‌ای» به تداوم افزایش دما خواهد انجامید، که گسترۀ این افزایش را تا نیمۀ قرن ۲۱ دو تا شش درجه سانتی‌گراد برآورد کرده‌اند. اما، برخی از دانشمندانی که درخصوص آثار و روندهای تغییرات اقلیمی پژوهش می‌کنند، نظریه‌های گرم‌شدن زمین را رد می‌کنند، و افزایش اخیر دمای کرۀ زمین را به نوسانات متعارف دما نسبت می‌دهند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>لایۀ نازک حیات و پشتیبان‌های آن که کلاً زیست‌کره نامیده می‌شوند و شامل هوا، خاک، آب و موجودات زنده است. جوّی که کرۀ زمین را از زیان‌های حاصل از تابش بیش‌ از حد اشعۀ فرابنفش در امان می‌دارد و حیات را امکان‌پذیر می‌سازد، آمیزه‌ای گازی از نیتروژن (ازت)، اکسیژن، هیدروژن، دی‌اکسید کربن، بخار آب، سایر عناصر و ترکیب‌ها، و ذرات غبار است. جوّ، که بر‌اثر نور خورشید و انرژی تابنده از زمین گرم می‌شود، سیّاره را دور می‌زند و اختلاف دما را کاهش می‌دهد. ۹۷ درصد آب کرۀ زمین را اقیانوس‌ها، دو درصد را یخ، و یک ‌درصد آن را آب‌های شیرین رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، آب‌های زیرزمینی، و رطوبت جوّ و خاک تشکیل می‌دهد. خاک عبارت است از پوشش نازکی از مادّه که حیات زمینی را تأمین می‌کند. کرۀ زمین، در سرتاسر تاریخ طولانی خود، به‌آهستگی تحول یافته ‌است. رانۀ قاره‌ای&lt;ref&gt;Continental drift&lt;/ref&gt; توده‌های خشکی را از‌هم جدا کرد، اقیانوس‌ها به‌سوی خشکی پیشروی کردند و از آن پس‌نشستند، و کوه‌ها برآمدند و به‌تدریج ساییده شدند، و در امتداد کرانۀ دریاها رسوب‌هایی را بجا گذاشتند (← [[زمین_شناسی|زمین‌شناسی]]). اقلیم‌ها گرم و سرد شدند، و شکل‌های حیات با تغییر محیط زیست پدید آمدند و ناپدید شدند. آخرین رویداد مهم زیست‌محیطی در تاریخ کرۀ زمین در دوران چهارم زمین‌شناسی، درخلال عصر پلئیستوسن&lt;ref&gt;Pleistocene Epoch&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;(بین&amp;nbsp;۲.۵میلیون و ۱۰هزار سال پیش)، که به آن «عصر یخبندان&lt;ref&gt;Ice Age&lt;/ref&gt;» هم می‌گویند، روی داده است. تا زمانی که جمعیت انسان‌ها محدود و فناوری آدمی مختصر و کم‌دامنه بود، اثر وی بر محیط زیست هم محلی و محدود بود. اما، همین‌ که جمعیت روبه افزایش نهاد و فناوری بهبود یافت و گسترده شد، مسائل مهم‌تر و فراگیرتر هم سربرآوردند. پیشرفت‌های شتابان فناوری بعد از قرون وسطا در قالب انقلاب صنعتی، که با کشف، کاربرد، و بهره‌گیری از سوخت‌های فسیلی و نیز بهره‌برداری گسترده و فشرده از منابع معدنی کرۀ زمین ملازم بود، به اوج خود رسید. انسان، با انقلاب صنعتی، با تمام قدرت به دگرگون‌کردن چهرۀ زمین، ماهیت جوّ، و کیفیت آب آن پرداخت. امروزه، تقاضاهای بیش از اندازه از محیط زیست ناشی از افزایش سریع جمعیت و پیشرفت فناوری به کاهش مداوم و فزایندۀ کیفیت محیط زیست و افت توانایی آن برای حفظ حیات انجامیده است. گرم‌شدن قابل ملاحظه و فراگیر جوّ آثار ژرف زیست‌محیطی در پی خواهد داشت. این گرمایش، ذوب‌شدن کلاهک‌های یخی قطبی را شتاب می‌بخشد، سطح آب دریاها را بالا می‌برد، وضع آب و هوا را هم به‌طور منطقه‌ای و هم در سطح جهانی دگرگون می‌کند، پوشش گیاهی طبیعی را تغییر می‌دهد، و بر تولید محصولات زراعی تأثیر می‌گذارد. این تغییرات، به‌نوبۀ خود، بر تمدن انسانی تأثیر شگرفی خواهد نهاد. از ۱۸۵۰ به‌بعد دمای جهان به‌طور متوسط یک درجۀ سانتی‌گراد افزایش یافته است. اکثر دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش سطح دی‌اکسید کربن و سایر «گازهای گلخانه‌ای» به تداوم افزایش دما خواهد انجامید، که گسترۀ این افزایش را تا نیمۀ قرن ۲۱ دو تا شش درجه سانتی‌گراد برآورد کرده‌اند. اما، برخی از دانشمندانی که درخصوص آثار و روندهای تغییرات اقلیمی پژوهش می‌کنند، نظریه‌های گرم‌شدن زمین را رد می‌کنند، و افزایش اخیر دمای کرۀ زمین را به نوسانات متعارف دما نسبت می‌دهند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تخریب لایۀ اُزون&#039;&#039;&#039;. درخلال دهۀ ۱۹۸۰، دانشمندان به‌تدریج پی‌بردند که فعالیت انسانی بر لایۀ اُزون در کل جهان تأثیر زیان‌بار داشته است. لایۀ اُزون ناحیه‌ای از جوّ است که کرۀ زمین را از پرتوهای فرابنفش زیان‌بخش خورشید در امان نگه‌می‌دارد. بدون این لایۀ گازی، که در حدود ۴۰ کیلومتر بالاتر از سطح دریا واقع شده است، ادامۀ حیات بر روی زمین غیرممکن است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که لایۀ اوزون بر‌اثر مصرف فزاینده مواد شیمیایی صنعتی، موسوم به گازهای کلروفلوئوروکربن (CFCها، یا ترکیب‌های فلوئور) که در یخچال‌ها، دستگاه‌های تهویۀ مطبوع، حلال‌های پاک‌کننده، مواد بسته‌بندی، و افشانه‌ها به‌کار می‌روند، آسیب‌دیده است. کلر، که یکی از محصولات جانبی CFCها است، به اُزون، که از سه مولکول اکسیژن تشکیل شده است، حمله می‌کند و یک مولکول آن را می‌رباید تا مونوکسیدکلر تشکیل دهد. آنگاه مونوکسیدکلر با اتم‌های اکسیژن واکنش می‌کند تا مولکول‌های اکسیژن را تشکیل دهند، و به این‌ترتیب مولکول‌های کلر آزاد می‌شوند و سایر مولکول‌های اُزون را می‌شکند و این روند ادامه پیدا می‌کند. ابتدا تصور می‌شد که لایۀ اُزون برفراز کرۀ زمین به‌تدریج در حال کاهش است. اما، در ۱۹۸۵ پژوهش‌های گسترده‌تر وجود یک حفرۀ در حال رشد در اُزون را، که برفراز جنوبگان متمرکز بود، آشکار کرد؛ بیش از ۵۰ درصد لایۀ اُزون، برفراز این ناحیۀ کرۀ زمین به‌‌صورت موسمی (که از اکتبر آغاز می‌‌شود) تحلیل می‌رود. تا اواخر سال ۲۰۰۰ مساحت این حفره به&amp;nbsp;۲۸.۳میلیون کیلومتر مربع رسید. علت عمدۀ نازک‌شدن لایۀ اُزون، اثر گلخانه‌ای است که حیات در کرۀ زمین را در معرض تابش شدید فرابنفش قرار می‌دهد، و ممکن است عارضۀ سرطان پوست و آب مروارید را افزایش دهد، واکنش‌های دستگاه ایمنی بدن را بکاهد، در فرآیند نورساخت (فتوسنتز) گیاهان اختلال پدیدآورد، و بر رشد پلانکتون گیاهی اقیانوسی تأثیر گذارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تخریب لایۀ اُزون&#039;&#039;&#039;. درخلال دهۀ ۱۹۸۰، دانشمندان به‌تدریج پی‌بردند که فعالیت انسانی بر لایۀ اُزون در کل جهان تأثیر زیان‌بار داشته است. لایۀ اُزون ناحیه‌ای از جوّ است که کرۀ زمین را از پرتوهای فرابنفش زیان‌بخش خورشید در امان نگه‌می‌دارد. بدون این لایۀ گازی، که در حدود ۴۰ کیلومتر بالاتر از سطح دریا واقع شده است، ادامۀ حیات بر روی زمین غیرممکن است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که لایۀ اوزون بر‌اثر مصرف فزاینده مواد شیمیایی صنعتی، موسوم به گازهای کلروفلوئوروکربن (CFCها، یا ترکیب‌های فلوئور) که در یخچال‌ها، دستگاه‌های تهویۀ مطبوع، حلال‌های پاک‌کننده، مواد بسته‌بندی، و افشانه‌ها به‌کار می‌روند، آسیب‌دیده است. کلر، که یکی از محصولات جانبی CFCها است، به اُزون، که از سه مولکول اکسیژن تشکیل شده است، حمله می‌کند و یک مولکول آن را می‌رباید تا مونوکسیدکلر تشکیل دهد. آنگاه مونوکسیدکلر با اتم‌های اکسیژن واکنش می‌کند تا مولکول‌های اکسیژن را تشکیل دهند، و به این‌ترتیب مولکول‌های کلر آزاد می‌شوند و سایر مولکول‌های اُزون را می‌شکند و این روند ادامه پیدا می‌کند. ابتدا تصور می‌شد که لایۀ اُزون برفراز کرۀ زمین به‌تدریج در حال کاهش است. اما، در ۱۹۸۵ پژوهش‌های گسترده‌تر وجود یک حفرۀ در حال رشد در اُزون را، که برفراز جنوبگان متمرکز بود، آشکار کرد؛ بیش از ۵۰ درصد لایۀ اُزون، برفراز این ناحیۀ کرۀ زمین به‌‌صورت موسمی (که از اکتبر آغاز می‌‌شود) تحلیل می‌رود. تا اواخر سال ۲۰۰۰ مساحت این حفره به&amp;nbsp;۲۸.۳میلیون کیلومتر مربع رسید. علت عمدۀ نازک‌شدن لایۀ اُزون، اثر گلخانه‌ای است که حیات در کرۀ زمین را در معرض تابش شدید فرابنفش قرار می‌دهد، و ممکن است عارضۀ سرطان پوست و آب مروارید را افزایش دهد، واکنش‌های دستگاه ایمنی بدن را بکاهد، در فرآیند نورساخت (فتوسنتز) گیاهان اختلال پدیدآورد، و بر رشد پلانکتون گیاهی اقیانوسی تأثیر گذارد.</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 07:56:44 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-8.jpg&diff=2010293435&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-8.jpg&diff=2010293435&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Nazanin&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Nazanin (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Nazanin</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-8.jpg" title="پرونده:38193700-8.jpg">پرونده:38193700-8.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>38193700-8</div> Wed, 03 Jun 2026 07:44:39 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-8.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-7.jpg&diff=2010293434&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-7.jpg&diff=2010293434&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Nazanin&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Nazanin (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Nazanin</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-7.jpg" title="پرونده:38193700-7.jpg">پرونده:38193700-7.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>38193700-7</div> Wed, 03 Jun 2026 07:44:15 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-7.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-6.jpg&diff=2010293433&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-6.jpg&diff=2010293433&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Nazanin&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Nazanin (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Nazanin</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-6.jpg" title="پرونده:38193700-6.jpg">پرونده:38193700-6.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>38193700-6</div> Wed, 03 Jun 2026 07:43:53 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-6.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-5.jpg&diff=2010293432&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-5.jpg&diff=2010293432&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Nazanin&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Nazanin (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Nazanin</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-5.jpg" title="پرونده:38193700-5.jpg">پرونده:38193700-5.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>38193700-5</div> Wed, 03 Jun 2026 07:43:18 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:38193700-5.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82&diff=2010293431&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82&diff=2010293431&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «چشمه الله حق آبگرم الله‌ حق، از چشمه‌های آبگرم طبیعی <a href="/index.php/%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="سراب، شهرستان">شهرستان سراب</a>، استان <a href="/index.php/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C" title="آذربایجان شرقی">آذربایجان شرقی</a>. این چشمه در دامنهٔ جنوبی کوه آتشفشانی <a href="/index.php/%D8%A8%D8%B2%D9%82%D9%88%D8%B4" title="بزقوش">بزقوش</a> و در حدود یک کیلومتری چشمهٔ اسب‌فروشان قرار دارد و از منابع آب معدنی شناخته‌شدۀ این...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>چشمه الله حق <br /> <br /> آبگرم الله‌ حق، از چشمه‌های آبگرم طبیعی [[سراب، شهرستان|شهرستان سراب]]، استان [[آذربایجان شرقی]]. این چشمه در دامنهٔ جنوبی کوه آتشفشانی [[بزقوش]] و در حدود یک کیلومتری چشمهٔ اسب‌فروشان قرار دارد و از منابع آب معدنی شناخته‌شدۀ این ناحیه به‌شمار می‌رود.<br /> <br /> این چشمه بر اثر نفوذ آب‌های سطحی به لایه‌های عمیق زمین و گرم‌شدن آن‌ها در مجاورت سنگ‌های آتشفشانی قدیمی پدید آمده است. منشأ آن را به ساختارهای زمین‌شناختی وابسته به فعالیت‌های آتشفشانی منطقه نسبت می‌دهند و از همین‌رو در گروه آب‌های معدنی با منشأ آتشفشانی قرار می‌گیرد. آبگرم دارای ترکیبات معدنی گوناگون، از جمله سولفات‌ها، یون‌های کلسیم و منیزیم، و مقدار اندکی ترکیبات گوگردی است. این مواد معدنی در ویژگی‌های درمانی چشمه نقش دارند و سبب شده‌اند که این آب برای تسکین دردهای عضلانی و مفصلی، بهبود التهاب‌های سطحی پوست و افزایش گردش خون مورد توجه قرار گیرد.<br /> <br /> [[رده:جغرافیای ایران]]<br /> [[رده:جغرافیای طبیعی ایران – سایر پدیده ها]]<br /> [[رده:آذربایجان شرقی]]</div> Wed, 03 Jun 2026 07:37:41 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%DA%86%D8%B4%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%AD%D9%82 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1&diff=2010293430&oldid=1177516 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1&diff=2010293430&oldid=1177516 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عید غَدیر&lt;br/&gt; </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">File</del>:31131500.jpg|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">thumb</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عيد غَدير</del>]]مطابق با ۱۸ ذیحجه، روز انتصاب امام علی (ع) به جانشینی پیامبر (ص)، در محلّی به نام غدیر خم. این روز از سوی امامان شیعه (ع) عید گرفته می‌شد و آن را بزرگ‌ترین عید اسلام، اشرف‌الاعیاد، و عیدالله الاکبر می‌نامیدند. این عید از شعائر شیعه محسوب می‌شود. در مصر خلفای فاطمی آن را رسمیت دادند و در ایران نیز پس از ۹۰۷‌ق که شاه‌اسماعیل صفوی به‌قدرت رسید و مذهب تشیّع را رسمیت بخشید، تا امروز عید غدیر از اعیاد رسمی کشوری است. در سایر بلاد شیعه‌نشین از قبیل عراق و لبنان و یمن و غیره نیز این روز جشن گرفته می‌شود. آغاز این عید از همان روز نصب امام علی (ع) به ولایت در ۱۰‌ق است که پیامبر (ص) پس از انجام مراسم معرّفی، به مسلمانان فرمود هَنِّوُنی، هَنِّوُنی. یعنی به من تبریک بگویید. در روایات وارده از اهل بیت (ع) اعمال و عبادات خاصی برای این روز رسیده و در فضیلت آن روایات فراوانی وارد شده است. نيز ← [[غدیر_خم|غديرخم]]&lt;br/&gt; &lt;!--31131500--&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده</ins>:31131500<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-3</ins>.jpg|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندانگشتی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عید غدیر</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عید غَدیر&lt;br/&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق با ۱۸ ذیحجه، روز انتصاب امام علی (ع) به جانشینی پیامبر (ص)، در محلّی به نام غدیر خم. این روز از سوی امامان شیعه (ع) عید گرفته می‌شد و آن را بزرگ‌ترین عید اسلام، اشرف‌الاعیاد، و عیدالله الاکبر می‌نامیدند. این عید از شعائر شیعه محسوب می‌شود. در مصر خلفای فاطمی آن را رسمیت دادند و در ایران نیز پس از ۹۰۷‌ق که شاه‌اسماعیل صفوی به‌قدرت رسید و مذهب تشیّع را رسمیت بخشید، تا امروز عید غدیر از اعیاد رسمی کشوری است. در سایر بلاد شیعه‌نشین از قبیل عراق و لبنان و یمن و غیره نیز این روز جشن گرفته می‌شود. آغاز این عید از همان روز نصب امام علی (ع) به ولایت در ۱۰‌ق است که پیامبر (ص) پس از انجام مراسم معرّفی، به مسلمانان فرمود هَنِّوُنی، هَنِّوُنی. یعنی به من تبریک بگویید. در روایات وارده از اهل بیت (ع) اعمال و عبادات خاصی برای این روز رسیده و در فضیلت آن روایات فراوانی وارد شده است. نيز ← [[غدیر_خم|غديرخم]]&lt;br/&gt; &lt;!--31131500--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:دین اسلام]] [[Category:تاریخ و فرهنگ تشیع]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:دین اسلام]] [[Category:تاریخ و فرهنگ تشیع]]</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 07:30:03 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:31131500-3.jpg&diff=2010293429&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:31131500-3.jpg&diff=2010293429&oldid=0 <p><a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:Nazanin&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:Nazanin (صفحه وجود ندارد)"><bdi>Nazanin</bdi></a> <a href="/index.php/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:31131500-3.jpg" title="پرونده:31131500-3.jpg">پرونده:31131500-3.jpg</a> را بارگذاری کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>31131500-3</div> Wed, 03 Jun 2026 07:29:35 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:31131500-3.jpg https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293428&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293428&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «دریاچۀ شیرین‌دره رجوع شود به: <a href="/index.php/%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87" title="سد شیرین دره">سد شیرین دره</a>» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>دریاچۀ شیرین‌دره<br /> <br /> رجوع شود به: [[سد شیرین دره]]</div> Wed, 03 Jun 2026 06:53:27 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php?title=Shirin_Darre_Dam&diff=2010293427&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=Shirin_Darre_Dam&diff=2010293427&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87" title="سد شیرین دره">سد شیرین دره</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[سد شیرین دره]]</div> Wed, 03 Jun 2026 06:52:40 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:Shirin_Darre_Dam https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293426&oldid=2010293425 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293426&oldid=2010293425 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد شیرین‌دره</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد شیرین‌دره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Shirin Darre Dam)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد. عملیات ساخت این سد در میانۀ سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در آغاز سال ۱۳۸۴ش افتتاح گردید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به منظور گردشگری امکانات تفریحی متعدد در اطراف دریاچۀ پشت سد ایجاد شده؛ همچنین امکان ماهیگیری، قایق‌سواری و شنا در آن وجود دارد</del>. برای کنترل و مهار سیلاب‌ها، تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز برای شهر بجنورد و روستاهای مسیر خط انتقال، آب مورد نیاز صنایع و همچنین تأمین آب لازم برای بهبود و توسعه کشاورزی و باغداری زمین‌های پایین‌دست ساخته شده است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد. عملیات ساخت این سد در میانۀ سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در آغاز سال ۱۳۸۴ش افتتاح گردید. برای کنترل و مهار سیلاب‌ها، تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز برای شهر بجنورد و روستاهای مسیر خط انتقال، آب مورد نیاز صنایع و همچنین تأمین آب لازم برای بهبود و توسعه کشاورزی و باغداری زمین‌های پایین‌دست ساخته شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. طول تاج سد 483 و عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 90میلیون مترمکعب است. در سال‌های گذشته به دلیل رسوب‌گیری دریاچه، ظرفیت آن به حدود 60میلیون مترمکعب کاهش یافته </ins>است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طول تاج </del>سد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">483 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>دریاچۀ پشت سد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) 90میلیون مترمکعب </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سال‌های گذشته به دلیل رسوب‌گیری دریاچه، ظرفیت آن به حدود 60میلیون مترمکعب کاهش یافته </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به منظور گردشگری امکانات تفریحی متعدد در اطراف دریاچۀ پشت </ins>سد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد شده؛ همچنین امکان ماهیگیری، قایق‌سواری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنا در </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وجود دارد. </ins>دریاچۀ پشت سد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیستگاه پرندگان مهاجر و بومی چون آنقوت، سلیم طوطی، آبچلیک پاسبز، کاکایی نقره‌ای و سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ و تلیله سفید و همچنین چندین نوع آبزی، از جمله ماهی زردپر، </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سد شیرین‌دره تاکنون بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریاچۀ پشت سد زیستگاه پرندگان مهاجر و بومی چون آنقوت، سلیم طوطی، آبچلیک پاسبز، کاکایی نقره‌ای و سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ و تلیله سفید و همچنین چندین نوع آبزی، از جمله ماهی زردپر، است. سد شیرین‌دره تاکنون بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:معماری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ابنیه معاصر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جهانگردی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:گردشگری]]</ins></div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 06:52:13 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:ArnoldoDeason0 https://wikijoo.ir/index.php/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:ArnoldoDeason0 <p>حساب کاربری <a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:ArnoldoDeason0&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:ArnoldoDeason0 (صفحه وجود ندارد)"><bdi>ArnoldoDeason0</bdi></a> ایجاد شد</p> Wed, 03 Jun 2026 06:51:14 GMT ArnoldoDeason0 https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:ArnoldoDeason0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293425&oldid=2010293423 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293425&oldid=2010293423 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد شیرین‌دره</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سد شیرین‌دره</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. طول تاج سد 483 و عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 90میلیون مترمکعب است. در سال‌های گذشته به دلیل رسوب‌گیری دریاچه، ظرفیت آن به حدود 60میلیون مترمکعب کاهش یافته است</del>. عملیات ساخت این سد در میانۀ سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در آغاز سال ۱۳۸۴ش افتتاح گردید. به منظور گردشگری امکانات تفریحی متعدد در اطراف دریاچۀ پشت سد ایجاد شده؛ همچنین امکان ماهیگیری، قایق‌سواری و شنا در آن وجود دارد. برای کنترل و مهار سیلاب‌ها، تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز برای شهر بجنورد و روستاهای مسیر خط انتقال، آب مورد نیاز صنایع و همچنین تأمین آب لازم برای بهبود و توسعه کشاورزی و باغداری زمین‌های پایین‌دست ساخته شده است. دریاچۀ پشت سد زیستگاه پرندگان مهاجر و بومی چون آنقوت، سلیم طوطی، آبچلیک پاسبز، کاکایی نقره‌ای و سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ و تلیله سفید و همچنین چندین نوع آبزی، از جمله ماهی زردپر، است. سد شیرین‌دره تاکنون بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد. عملیات ساخت این سد در میانۀ سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در آغاز سال ۱۳۸۴ش افتتاح گردید. به منظور گردشگری امکانات تفریحی متعدد در اطراف دریاچۀ پشت سد ایجاد شده؛ همچنین امکان ماهیگیری، قایق‌سواری و شنا در آن وجود دارد. برای کنترل و مهار سیلاب‌ها، تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز برای شهر بجنورد و روستاهای مسیر خط انتقال، آب مورد نیاز صنایع و همچنین تأمین آب لازم برای بهبود و توسعه کشاورزی و باغداری زمین‌های پایین‌دست ساخته شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طول تاج سد 483 و عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 90میلیون مترمکعب است. در سال‌های گذشته به دلیل رسوب‌گیری دریاچه، ظرفیت آن به حدود 60میلیون مترمکعب کاهش یافته است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچۀ پشت سد زیستگاه پرندگان مهاجر و بومی چون آنقوت، سلیم طوطی، آبچلیک پاسبز، کاکایی نقره‌ای و سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ و تلیله سفید و همچنین چندین نوع آبزی، از جمله ماهی زردپر، است. سد شیرین‌دره تاکنون بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی است.</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 06:48:06 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA&diff=2010293424&oldid=2010046057 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA&diff=2010293424&oldid=2010046057 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مُحیطِ </del>زیست (environment)&lt;br/&gt; [[File:38193700-1.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-2.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-3.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]]لایۀ نازک حیات و پشتیبان‌های آن که کلاً زیست‌کره نامیده می‌شوند و شامل هوا، خاک، آب و موجودات زنده است. جوّی که کرۀ زمین را از زیان‌های حاصل از تابش بیش‌ از حد اشعۀ فرابنفش در امان می‌دارد و حیات را امکان‌پذیر می‌سازد، آمیزه‌ای گازی از نیتروژن (ازت)، اکسیژن، هیدروژن، دی‌اکسید کربن، بخار آب، سایر عناصر و ترکیب‌ها، و ذرات غبار است. جوّ، که بر‌اثر نور خورشید و انرژی تابنده از زمین گرم می‌شود، سیّاره را دور می‌زند و اختلاف دما را کاهش می‌دهد. ۹۷ درصد آب کرۀ زمین را اقیانوس‌ها، دو درصد را یخ، و یک ‌درصد آن را آب‌های شیرین رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، آب‌های زیرزمینی، و رطوبت جوّ و خاک تشکیل می‌دهد. خاک عبارت است از پوشش نازکی از مادّه که حیات زمینی را تأمین می‌کند. کرۀ زمین، در سرتاسر تاریخ طولانی خود، به‌آهستگی تحول یافته ‌است. رانۀ قاره‌ای&lt;ref&gt;Continental drift&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;توده‌های خشکی را از‌هم جدا کرد، اقیانوس‌ها به‌سوی خشکی پیشروی کردند و از آن پس‌نشستند، و کوه‌ها برآمدند و به‌تدریج ساییده شدند، و در امتداد کرانۀ دریاها رسوب‌هایی را بجا گذاشتند (← [[زمین_شناسی|زمین‌شناسی]]). اقلیم‌ها گرم و سرد شدند، و شکل‌های حیات با تغییر محیط زیست پدید آمدند و ناپدید شدند. آخرین رویداد مهم زیست‌محیطی در تاریخ کرۀ زمین در دوران چهارم زمین‌شناسی، درخلال عصر پلئیستوسن&lt;ref&gt;Pleistocene Epoch&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;(بین&amp;nbsp;۲.۵میلیون و ۱۰هزار سال پیش)، که به آن «عصر یخبندان&lt;ref&gt;Ice Age&lt;/ref&gt;» هم می‌گویند، روی داده است. تا زمانی که جمعیت انسان‌ها محدود و فناوری آدمی مختصر و کم‌دامنه بود، اثر وی بر محیط زیست هم محلی و محدود بود. اما، همین‌ که جمعیت روبه افزایش نهاد و فناوری بهبود یافت و گسترده شد، مسائل مهم‌تر و فراگیرتر هم سربرآوردند. پیشرفت‌های شتابان فناوری بعد از قرون وسطا در قالب انقلاب صنعتی، که با کشف، کاربرد، و بهره‌گیری از سوخت‌های فسیلی و نیز بهره‌برداری گسترده و فشرده از منابع معدنی کرۀ زمین ملازم بود، به اوج خود رسید. انسان، با انقلاب صنعتی، با تمام قدرت به دگرگون‌کردن چهرۀ زمین، ماهیت جوّ، و کیفیت آب آن پرداخت. امروزه، تقاضاهای بیش از اندازه از محیط زیست ناشی از افزایش سریع جمعیت و پیشرفت فناوری به کاهش مداوم و فزایندۀ کیفیت محیط زیست و افت توانایی آن برای حفظ حیات انجامیده است. گرم‌شدن قابل ملاحظه و فراگیر جوّ آثار ژرف زیست‌محیطی در پی خواهد داشت. این گرمایش، ذوب‌شدن کلاهک‌های یخی قطبی را شتاب می‌بخشد، سطح آب دریاها را بالا می‌برد، وضع آب و هوا را هم به‌طور منطقه‌ای و هم در سطح جهانی دگرگون می‌کند، پوشش گیاهی طبیعی را تغییر می‌دهد، و بر تولید محصولات زراعی تأثیر می‌گذارد. این تغییرات، به‌نوبۀ خود، بر تمدن انسانی تأثیر شگرفی خواهد نهاد. از ۱۸۵۰ به‌بعد دمای جهان به‌طور متوسط یک درجۀ سانتی‌گراد افزایش یافته است. اکثر دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش سطح دی‌اکسید کربن و سایر «گازهای گلخانه‌ای» به تداوم افزایش دما خواهد انجامید، که گسترۀ این افزایش را تا نیمۀ قرن ۲۱ دو تا شش درجه سانتی‌گراد برآورد کرده‌اند. اما، برخی از دانشمندانی که درخصوص آثار و روندهای تغییرات اقلیمی پژوهش می‌کنند، نظریه‌های گرم‌شدن زمین را رد می‌کنند، و افزایش اخیر دمای کرۀ زمین را به نوسانات متعارف دما نسبت می‌دهند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محیط </ins>زیست (environment)&lt;br/&gt; [[File:38193700-1.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-2.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700-3.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]][[File:38193700.jpg|thumb|مُحيطِ زيست]]لایۀ نازک حیات و پشتیبان‌های آن که کلاً زیست‌کره نامیده می‌شوند و شامل هوا، خاک، آب و موجودات زنده است. جوّی که کرۀ زمین را از زیان‌های حاصل از تابش بیش‌ از حد اشعۀ فرابنفش در امان می‌دارد و حیات را امکان‌پذیر می‌سازد، آمیزه‌ای گازی از نیتروژن (ازت)، اکسیژن، هیدروژن، دی‌اکسید کربن، بخار آب، سایر عناصر و ترکیب‌ها، و ذرات غبار است. جوّ، که بر‌اثر نور خورشید و انرژی تابنده از زمین گرم می‌شود، سیّاره را دور می‌زند و اختلاف دما را کاهش می‌دهد. ۹۷ درصد آب کرۀ زمین را اقیانوس‌ها، دو درصد را یخ، و یک ‌درصد آن را آب‌های شیرین رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، آب‌های زیرزمینی، و رطوبت جوّ و خاک تشکیل می‌دهد. خاک عبارت است از پوشش نازکی از مادّه که حیات زمینی را تأمین می‌کند. کرۀ زمین، در سرتاسر تاریخ طولانی خود، به‌آهستگی تحول یافته ‌است. رانۀ قاره‌ای&lt;ref&gt;Continental drift&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;توده‌های خشکی را از‌هم جدا کرد، اقیانوس‌ها به‌سوی خشکی پیشروی کردند و از آن پس‌نشستند، و کوه‌ها برآمدند و به‌تدریج ساییده شدند، و در امتداد کرانۀ دریاها رسوب‌هایی را بجا گذاشتند (← [[زمین_شناسی|زمین‌شناسی]]). اقلیم‌ها گرم و سرد شدند، و شکل‌های حیات با تغییر محیط زیست پدید آمدند و ناپدید شدند. آخرین رویداد مهم زیست‌محیطی در تاریخ کرۀ زمین در دوران چهارم زمین‌شناسی، درخلال عصر پلئیستوسن&lt;ref&gt;Pleistocene Epoch&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;(بین&amp;nbsp;۲.۵میلیون و ۱۰هزار سال پیش)، که به آن «عصر یخبندان&lt;ref&gt;Ice Age&lt;/ref&gt;» هم می‌گویند، روی داده است. تا زمانی که جمعیت انسان‌ها محدود و فناوری آدمی مختصر و کم‌دامنه بود، اثر وی بر محیط زیست هم محلی و محدود بود. اما، همین‌ که جمعیت روبه افزایش نهاد و فناوری بهبود یافت و گسترده شد، مسائل مهم‌تر و فراگیرتر هم سربرآوردند. پیشرفت‌های شتابان فناوری بعد از قرون وسطا در قالب انقلاب صنعتی، که با کشف، کاربرد، و بهره‌گیری از سوخت‌های فسیلی و نیز بهره‌برداری گسترده و فشرده از منابع معدنی کرۀ زمین ملازم بود، به اوج خود رسید. انسان، با انقلاب صنعتی، با تمام قدرت به دگرگون‌کردن چهرۀ زمین، ماهیت جوّ، و کیفیت آب آن پرداخت. امروزه، تقاضاهای بیش از اندازه از محیط زیست ناشی از افزایش سریع جمعیت و پیشرفت فناوری به کاهش مداوم و فزایندۀ کیفیت محیط زیست و افت توانایی آن برای حفظ حیات انجامیده است. گرم‌شدن قابل ملاحظه و فراگیر جوّ آثار ژرف زیست‌محیطی در پی خواهد داشت. این گرمایش، ذوب‌شدن کلاهک‌های یخی قطبی را شتاب می‌بخشد، سطح آب دریاها را بالا می‌برد، وضع آب و هوا را هم به‌طور منطقه‌ای و هم در سطح جهانی دگرگون می‌کند، پوشش گیاهی طبیعی را تغییر می‌دهد، و بر تولید محصولات زراعی تأثیر می‌گذارد. این تغییرات، به‌نوبۀ خود، بر تمدن انسانی تأثیر شگرفی خواهد نهاد. از ۱۸۵۰ به‌بعد دمای جهان به‌طور متوسط یک درجۀ سانتی‌گراد افزایش یافته است. اکثر دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که افزایش سطح دی‌اکسید کربن و سایر «گازهای گلخانه‌ای» به تداوم افزایش دما خواهد انجامید، که گسترۀ این افزایش را تا نیمۀ قرن ۲۱ دو تا شش درجه سانتی‌گراد برآورد کرده‌اند. اما، برخی از دانشمندانی که درخصوص آثار و روندهای تغییرات اقلیمی پژوهش می‌کنند، نظریه‌های گرم‌شدن زمین را رد می‌کنند، و افزایش اخیر دمای کرۀ زمین را به نوسانات متعارف دما نسبت می‌دهند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تخریب لایۀ اُزون&#039;&#039;&#039;. درخلال دهۀ ۱۹۸۰، دانشمندان به‌تدریج پی‌بردند که فعالیت انسانی بر لایۀ اُزون در کل جهان تأثیر زیان‌بار داشته است. لایۀ اُزون ناحیه‌ای از جوّ است که کرۀ زمین را از پرتوهای فرابنفش زیان‌بخش خورشید در امان نگه‌می‌دارد. بدون این لایۀ گازی، که در حدود ۴۰ کیلومتر بالاتر از سطح دریا واقع شده است، ادامۀ حیات بر روی زمین غیرممکن است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که لایۀ اوزون بر‌اثر مصرف فزاینده مواد شیمیایی صنعتی، موسوم به گازهای کلروفلوئوروکربن (CFCها، یا ترکیب‌های فلوئور) که در یخچال‌ها، دستگاه‌های تهویۀ مطبوع، حلال‌های پاک‌کننده، مواد بسته‌بندی، و افشانه‌ها به‌کار می‌روند، آسیب‌دیده است. کلر، که یکی از محصولات جانبی CFCها است، به اُزون، که از سه مولکول اکسیژن تشکیل شده است، حمله می‌کند و یک مولکول آن را می‌رباید تا مونوکسیدکلر تشکیل دهد. آنگاه مونوکسیدکلر با اتم‌های اکسیژن واکنش می‌کند تا مولکول‌های اکسیژن را تشکیل دهند، و به این‌ترتیب مولکول‌های کلر آزاد می‌شوند و سایر مولکول‌های اُزون را می‌شکند و این روند ادامه پیدا می‌کند. ابتدا تصور می‌شد که لایۀ اُزون برفراز کرۀ زمین به‌تدریج در حال کاهش است. اما، در ۱۹۸۵ پژوهش‌های گسترده‌تر وجود یک حفرۀ در حال رشد در اُزون را، که برفراز جنوبگان متمرکز بود، آشکار کرد؛ بیش از ۵۰ درصد لایۀ اُزون، برفراز این ناحیۀ کرۀ زمین به‌‌صورت موسمی (که از اکتبر آغاز می‌‌شود) تحلیل می‌رود. تا اواخر سال ۲۰۰۰ مساحت این حفره به&amp;nbsp;۲۸.۳میلیون کیلومتر مربع رسید. علت عمدۀ نازک‌شدن لایۀ اُزون، اثر گلخانه‌ای است که حیات در کرۀ زمین را در معرض تابش شدید فرابنفش قرار می‌دهد، و ممکن است عارضۀ سرطان پوست و آب مروارید را افزایش دهد، واکنش‌های دستگاه ایمنی بدن را بکاهد، در فرآیند نورساخت (فتوسنتز) گیاهان اختلال پدیدآورد، و بر رشد پلانکتون گیاهی اقیانوسی تأثیر گذارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;تخریب لایۀ اُزون&#039;&#039;&#039;. درخلال دهۀ ۱۹۸۰، دانشمندان به‌تدریج پی‌بردند که فعالیت انسانی بر لایۀ اُزون در کل جهان تأثیر زیان‌بار داشته است. لایۀ اُزون ناحیه‌ای از جوّ است که کرۀ زمین را از پرتوهای فرابنفش زیان‌بخش خورشید در امان نگه‌می‌دارد. بدون این لایۀ گازی، که در حدود ۴۰ کیلومتر بالاتر از سطح دریا واقع شده است، ادامۀ حیات بر روی زمین غیرممکن است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که لایۀ اوزون بر‌اثر مصرف فزاینده مواد شیمیایی صنعتی، موسوم به گازهای کلروفلوئوروکربن (CFCها، یا ترکیب‌های فلوئور) که در یخچال‌ها، دستگاه‌های تهویۀ مطبوع، حلال‌های پاک‌کننده، مواد بسته‌بندی، و افشانه‌ها به‌کار می‌روند، آسیب‌دیده است. کلر، که یکی از محصولات جانبی CFCها است، به اُزون، که از سه مولکول اکسیژن تشکیل شده است، حمله می‌کند و یک مولکول آن را می‌رباید تا مونوکسیدکلر تشکیل دهد. آنگاه مونوکسیدکلر با اتم‌های اکسیژن واکنش می‌کند تا مولکول‌های اکسیژن را تشکیل دهند، و به این‌ترتیب مولکول‌های کلر آزاد می‌شوند و سایر مولکول‌های اُزون را می‌شکند و این روند ادامه پیدا می‌کند. ابتدا تصور می‌شد که لایۀ اُزون برفراز کرۀ زمین به‌تدریج در حال کاهش است. اما، در ۱۹۸۵ پژوهش‌های گسترده‌تر وجود یک حفرۀ در حال رشد در اُزون را، که برفراز جنوبگان متمرکز بود، آشکار کرد؛ بیش از ۵۰ درصد لایۀ اُزون، برفراز این ناحیۀ کرۀ زمین به‌‌صورت موسمی (که از اکتبر آغاز می‌‌شود) تحلیل می‌رود. تا اواخر سال ۲۰۰۰ مساحت این حفره به&amp;nbsp;۲۸.۳میلیون کیلومتر مربع رسید. علت عمدۀ نازک‌شدن لایۀ اُزون، اثر گلخانه‌ای است که حیات در کرۀ زمین را در معرض تابش شدید فرابنفش قرار می‌دهد، و ممکن است عارضۀ سرطان پوست و آب مروارید را افزایش دهد، واکنش‌های دستگاه ایمنی بدن را بکاهد، در فرآیند نورساخت (فتوسنتز) گیاهان اختلال پدیدآورد، و بر رشد پلانکتون گیاهی اقیانوسی تأثیر گذارد.</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 06:46:35 GMT Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7_%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293423&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87&diff=2010293423&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «سد شیرین‌دره (همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد. طول تاج سد 483 و عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن آ...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>سد شیرین‌دره<br /> <br /> (همچنین: دریاچۀ شیرین‌دره) سد مخزنی خاکی با هستۀ رسی بر روی رودخانۀ شیرین (از سرشاخه‌های رودخانۀ اترک) در استان خراسان شمالی، شهرستان مانه و در فاصلۀ ۶۵کیلومتری شمال غربی شهر بجنورد. طول تاج سد 483 و عرض تاج 12متر و ظرفیت آبی مخزن آن (دریاچۀ پشت سد) 90میلیون مترمکعب است. در سال‌های گذشته به دلیل رسوب‌گیری دریاچه، ظرفیت آن به حدود 60میلیون مترمکعب کاهش یافته است. عملیات ساخت این سد در میانۀ سال ۱۳۷۵ آغاز شد و در آغاز سال ۱۳۸۴ش افتتاح گردید. به منظور گردشگری امکانات تفریحی متعدد در اطراف دریاچۀ پشت سد ایجاد شده؛ همچنین امکان ماهیگیری، قایق‌سواری و شنا در آن وجود دارد. برای کنترل و مهار سیلاب‌ها، تأمین آب آشامیدنی مورد نیاز برای شهر بجنورد و روستاهای مسیر خط انتقال، آب مورد نیاز صنایع و همچنین تأمین آب لازم برای بهبود و توسعه کشاورزی و باغداری زمین‌های پایین‌دست ساخته شده است. دریاچۀ پشت سد زیستگاه پرندگان مهاجر و بومی چون آنقوت، سلیم طوطی، آبچلیک پاسبز، کاکایی نقره‌ای و سیاه، باکلان کوچک، حواصیل سفید بزرگ و تلیله سفید و همچنین چندین نوع آبزی، از جمله ماهی زردپر، است. سد شیرین‌دره تاکنون بزرگ‌ترین سد خراسان شمالی است.</div> Wed, 03 Jun 2026 06:46:33 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%D8%AF_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1%D9%87 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B1%D9%88%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86_%DB%B1%DB%B2%DB%B8%DB%B1%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B6%DB%B8%D8%B4)&diff=2010293422&oldid=2010189307 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B1%D9%88%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86_%DB%B1%DB%B2%DB%B8%DB%B1%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B6%DB%B8%D8%B4)&diff=2010293422&oldid=2010189307 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی‌، روح‌‌الله‌  (خمین ۱۲۸۱ـ تهران ۱۳۶۸ش)&lt;br&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده: 19084000-1.jpg | بندانگشتی|مرقد امام خميني (ع)]][[پرونده: 19084000-2.jpg | بندانگشتی|مرقد امام خميني (ع)]][[پرونده: 19084000.jpg | بندانگشتی|مرقد امام خميني (ع)]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =روح الله خمینی  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =روح الله خمینی  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}(یا: امام‌خمینی، نام اصلی: روح‌الله مصطفوی) فقیه‌، مرجع‌تقلید، رهبر انقلاب‌ اسلامی‌ و بنیانگذار جمهوری‌ اسلامی‌ ایران. در ۵‌ماهگی‌ پدرش‌ را از دست‌ داد. خواندن ‌و نوشتن ‌و مقدمات‌ علوم ‌دینی‌ را در زادگاهش‌ فراگرفت‌ و برای‌ ادامۀ تحصیلات ‌حوزوی ‌در ۱۲۹۹ به ‌اراک ‌و سپس‌ به‌ قم‌ رفت‌. دوره عالی فقه و اصول را نزد شیخ عبدالکریم حائری یزدی، سیدعلی یثربی و شیخ اکبر حائری فراگرفت؛ در کلاس‌های درس آیت‌الله بروجردی هم شرکت می‌کرد. چندین ‌سال ‌از درس‌ عرفان ‌میرزا محمدعلی‌ شاه‌‌آبادی‌ بهره‌مند شد. از ۱۳۰۷‌ به ‌تألیف ‌و تصنیف ‌و شرح ‌کتاب‌های‌ عرفانی‌، اخلاقی‌، فقه ‌و اصول‌، و از ۱۳۱۱ به‌تدریس ‌فلسفه ‌و اخلاق و از نیمۀ ‌دهۀ ‌۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به‌ تدریس‌ فقه ‌و اصول ‌پرداخت‌. بر فقه پویا و تأثیر زمان و مکان در اجتهاد که از گرایش‌های جدید در حوزۀ فقه است تأکید بسیار می‌ورزید. از نظر ایشان در اجتهاد باید دگرگونی موضوعات را در طی زمان در نظر داشت، گاه حقیقت موضوع با حفظ عنوان چنان تغییر می‌‌کند که به امری دیگر تبدیل می‌شود. گذشته ‌از این ‌اشتغالات علمی‌، وی‌ از بدو ورود به ‌قم‌ در جریان‌ رویدادهای‌ سیاسی‌ کشور بود و با بسیاری‌ از علمای‌ مبارز و منتقد رضاشاه ‌مراوده ‌داشت‌. پس‌ از سقوط ‌حکومت ‌رضاشاه‌، امام‌ درصدد برآمد تا پایگاه ‌مرجعیت ‌شیعه ‌را از نجف‌ به ‌قم ‌منتقل‌ کند و لذا در معرفی ‌و تثبیت ‌آیت‌الله بروجردی‌ به‌عنوان ‌مرجع‌ مطلق ‌شیعیان‌، کوشش‌ فراوانی ‌به‌کار برد و با تنی‌چند از هم‌فکرانش‌، طرح‌‌هایی‌ برای ‌استقلال‌ مالی ‌و نظام ‌آموزشی‌ حوزه ‌تدوین ‌کرد. در ۱۳۴۱ شاه‌ درصدد اصلاحات‌ مورد نظر خود تحت عنوان «انقلاب سفید» برآمد که‌ با مخالفت‌ امام‌ و دیگر مراجع‌ روبه‌رو شد و به‌ دستگیری ‌وی ‌در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و سپس‌ بازداشت‌ و زندانی‌ و سرانجام ‌آزادی ‌او در ۱۵ فروردین‌۱۳۴۳ انجامید. به‌‌دنبال تصویب کاپیتولاسیون در مجلس و مخالفت تند و صریح امام با ‌آن، ‌در ۱۳ آبان‌ همان‌ سال ‌دستگیر و به ‌بندر بورسۀ ‌ترکیه ‌تبعید و سال‌ بعد به‌ نجف ‌اشرف ‌منتقل‌ شد. امام‌ در آن‌جا نیز با انتشار اعلامیه‌، نامه‌ و پیام‌ به ‌علما و روحانیون ‌انقلابی ‌ایران‌، انجمن‌های ‌اسلامی‌ دانشجویان‌ ایرانی‌ در اروپا و امریکا و دیگر فعالان ‌سیاسی‌ و مذهبی‌، نسبت ‌به ‌حوادث ‌مهم ‌کشور و جهان‌ اسلام‌ موضع‌گیری‌ می‌کرد. با پیروزی ‌دموکرات‌ها در امریکا (آبان ‌۱۳۵۵)، شاه‌بار دیگر ناگزیر به‌ انجام‌ اصلاحات‌ سیاسی ‌ـ اجتماعی‌ مورد نظر گردید. از این‌رو به‌تدریج ‌آزادی‌های‌ نسبی‌ در کشور پدید آورد. امام خمینی (ره) ‌با درک ‌وضعیت ‌جدید سیاسی‌ مردم را به ادامۀ مبارزه تا سرنگونی شاه ترغیب ‌کرد. امام در مهر ۱۳۵۷ از عراق اخراج ‌شد و به‌ پاریس ‌رفت ‌و بیش‌ از پیش ‌به ‌فعالیت‌های‌ خود که‌ بازتابی ‌جهانی ‌داشت،‌ ادامه داد. به‌دنبال ‌انقلاب‌ فزآیندۀ‌ مردم‌، شاه‌ در ۲۶ دی ۱۳۵۷، کشور را ترک‌ کرد. در اوایل ‌بهمن ‌۱۳۵۷ امام‌ شورای ‌انقلاب ‌را تشکیل‌ داد و در ۱۲ بهمن ‌همان‌ سال ‌در میان ‌استقبال‌ بی‌نظیر مردم‌ تهران‌، به ‌ایران ‌بازگشت‌. در ۱۶ بهمن ‌مهندس ‌مهدی‌ بازرگان ‌را به ‌ریاست‌ دولت ‌موقت‌ برگزید و در ۲۲ بهمن ‌۱۳۵۷ انقلاب‌ اسلامی‌ به ‌پیروزی ‌رسید. پس ‌از انقلاب ‌تا آغاز جنگ‌ عراق علیه ایران در شهریور ۱۳۵۹، برنامۀ‌ امام‌ عبارت ‌بود از تصفیه‌ کشور از عوامل ‌اصلی‌ ضد انقلاب؛ تشکیل ‌نهادهای‌ قضایی‌، سیاسی‌، نظامی ‌و خدماتی‌ متناسب‌ با انقلاب؛ تبدیل ‌نظام ‌سلطنتی‌ به ‌جمهوری ‌اسلامی‌ با مراجعه‌ به ‌آرای ‌عمومی ‌(۱۲ فروردین ‌۱۳۵۸)؛ تدوین ‌قانون ‌اساسی‌ و تصویب ‌آن ‌با مراجعه ‌به ‌آرای ‌عمومی؛ ایجاد نهادهای‌ رسمی‌ قانونی ‌و گردش‌ طبیعی‌ امور کشور. با حمله عراق به ایران در شهریور ۱۳۵۹ و آغاز جنگ هشت‌‌ساله، امام همچنان رهبری عالیۀ کشور را ادامه داد تا در تیر ۱۳۶۷ قطعنامۀ ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل را پذیرفت. طی ‌پیامی ‌به ‌گورباچف ‌(دی ‌۶۷)، رهبر اتحاد شوروی‌، مشکل‌ اساسی‌ نظام‌ شوروی ‌را «عدم‌ اعتقاد واقعی ‌به ‌خدا» دانست‌ و از او خواست‌ تا مشکلات‌ کشورش‌ را با روش‌های‌ سرمایه‌داری ‌حل‌ نکند. در فروردین ‌۱۳۶۸ پس ‌از یک‌ سلسله‌ مذاکره ‌و مکاتبه‌، سرانجام ‌استعفای ‌آیت‌الله‌ منتظری ‌از قائم‌ مقامی‌ رهبری ‌را پذیرفت‌. ماه ‌بعد در نامه‌ای‌ به‌ رئیس‌جمهور خواستار رفع ‌هشت‌ مورد از نواقص ‌قانون ‌اساسی‌ گردید و هیئتی ‌را بدان ‌منظور تعیین ‌کرد. به‌دلیل‌ ابتلا‌ به ‌سرطان ‌گوارشی‌ در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۶۸‌ ‌تحت ‌عمل ‌جراحی ‌قرار گرفت‌، اما در&amp;nbsp;۱۴ خرداد ۶۸ درگذشت‌. آیت‌الله ‌گلپایگانی‌ بر پیکر امام‌ نماز خواند و تابوت‌ وی‌ در میان‌ میلیون‌ها نفر عزادار، تشییع ‌و در ضلع ‌شرقی‌ بهشت‌ زهرای‌ تهران ‌دفن ‌شد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده: 19084000.jpg | بندانگشتی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی‌، روح‌‌الله‌  (خمین ۱۲۸۱ـ تهران ۱۳۶۸ش)&lt;br&gt;</ins>(یا: امام‌خمینی، نام اصلی: روح‌الله مصطفوی) فقیه‌، مرجع‌تقلید، رهبر انقلاب‌ اسلامی‌ و بنیانگذار جمهوری‌ اسلامی‌ ایران. در ۵‌ماهگی‌ پدرش‌ را از دست‌ داد. خواندن ‌و نوشتن ‌و مقدمات‌ علوم ‌دینی‌ را در زادگاهش‌ فراگرفت‌ و برای‌ ادامۀ تحصیلات ‌حوزوی ‌در ۱۲۹۹ به ‌اراک ‌و سپس‌ به‌ قم‌ رفت‌. دوره عالی فقه و اصول را نزد شیخ عبدالکریم حائری یزدی، سیدعلی یثربی و شیخ اکبر حائری فراگرفت؛ در کلاس‌های درس آیت‌الله بروجردی هم شرکت می‌کرد. چندین ‌سال ‌از درس‌ عرفان ‌میرزا محمدعلی‌ شاه‌‌آبادی‌ بهره‌مند شد. از ۱۳۰۷‌ به ‌تألیف ‌و تصنیف ‌و شرح ‌کتاب‌های‌ عرفانی‌، اخلاقی‌، فقه ‌و اصول‌، و از ۱۳۱۱ به‌تدریس ‌فلسفه ‌و اخلاق و از نیمۀ ‌دهۀ ‌۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ به‌ تدریس‌ فقه ‌و اصول ‌پرداخت‌. بر فقه پویا و تأثیر زمان و مکان در اجتهاد که از گرایش‌های جدید در حوزۀ فقه است تأکید بسیار می‌ورزید. از نظر ایشان در اجتهاد باید دگرگونی موضوعات را در طی زمان در نظر داشت، گاه حقیقت موضوع با حفظ عنوان چنان تغییر می‌‌کند که به امری دیگر تبدیل می‌شود. گذشته ‌از این ‌اشتغالات علمی‌، وی‌ از بدو ورود به ‌قم‌ در جریان‌ رویدادهای‌ سیاسی‌ کشور بود و با بسیاری‌ از علمای‌ مبارز و منتقد رضاشاه ‌مراوده ‌داشت‌. پس‌ از سقوط ‌حکومت ‌رضاشاه‌، امام‌ درصدد برآمد تا پایگاه ‌مرجعیت ‌شیعه ‌را از نجف‌ به ‌قم ‌منتقل‌ کند و لذا در معرفی ‌و تثبیت ‌آیت‌الله بروجردی‌ به‌عنوان ‌مرجع‌ مطلق ‌شیعیان‌، کوشش‌ فراوانی ‌به‌کار برد و با تنی‌چند از هم‌فکرانش‌، طرح‌‌هایی‌ برای ‌استقلال‌ مالی ‌و نظام ‌آموزشی‌ حوزه ‌تدوین ‌کرد. در ۱۳۴۱ شاه‌ درصدد اصلاحات‌ مورد نظر خود تحت عنوان «انقلاب سفید» برآمد که‌ با مخالفت‌ امام‌ و دیگر مراجع‌ روبه‌رو شد و به‌ دستگیری ‌وی ‌در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و سپس‌ بازداشت‌ و زندانی‌ و سرانجام ‌آزادی ‌او در ۱۵ فروردین‌۱۳۴۳ انجامید. به‌‌دنبال تصویب کاپیتولاسیون در مجلس و مخالفت تند و صریح امام با ‌آن، ‌در ۱۳ آبان‌ همان‌ سال ‌دستگیر و به ‌بندر بورسۀ ‌ترکیه ‌تبعید و سال‌ بعد به‌ نجف ‌اشرف ‌منتقل‌ شد. امام‌ در آن‌جا نیز با انتشار اعلامیه‌، نامه‌ و پیام‌ به ‌علما و روحانیون ‌انقلابی ‌ایران‌، انجمن‌های ‌اسلامی‌ دانشجویان‌ ایرانی‌ در اروپا و امریکا و دیگر فعالان ‌سیاسی‌ و مذهبی‌، نسبت ‌به ‌حوادث ‌مهم ‌کشور و جهان‌ اسلام‌ موضع‌گیری‌ می‌کرد. با پیروزی ‌دموکرات‌ها در امریکا (آبان ‌۱۳۵۵)، شاه‌بار دیگر ناگزیر به‌ انجام‌ اصلاحات‌ سیاسی ‌ـ اجتماعی‌ مورد نظر گردید. از این‌رو به‌تدریج ‌آزادی‌های‌ نسبی‌ در کشور پدید آورد. امام خمینی (ره) ‌با درک ‌وضعیت ‌جدید سیاسی‌ مردم را به ادامۀ مبارزه تا سرنگونی شاه ترغیب ‌کرد. امام در مهر ۱۳۵۷ از عراق اخراج ‌شد و به‌ پاریس ‌رفت ‌و بیش‌ از پیش ‌به ‌فعالیت‌های‌ خود که‌ بازتابی ‌جهانی ‌داشت،‌ ادامه داد. به‌دنبال ‌انقلاب‌ فزآیندۀ‌ مردم‌، شاه‌ در ۲۶ دی ۱۳۵۷، کشور را ترک‌ کرد. در اوایل ‌بهمن ‌۱۳۵۷ امام‌ شورای ‌انقلاب ‌را تشکیل‌ داد و در ۱۲ بهمن ‌همان‌ سال ‌در میان ‌استقبال‌ بی‌نظیر مردم‌ تهران‌، به ‌ایران ‌بازگشت‌. در ۱۶ بهمن ‌مهندس ‌مهدی‌ بازرگان ‌را به ‌ریاست‌ دولت ‌موقت‌ برگزید و در ۲۲ بهمن ‌۱۳۵۷ انقلاب‌ اسلامی‌ به ‌پیروزی ‌رسید. پس ‌از انقلاب ‌تا آغاز جنگ‌ عراق علیه ایران در شهریور ۱۳۵۹، برنامۀ‌ امام‌ عبارت ‌بود از تصفیه‌ کشور از عوامل ‌اصلی‌ ضد انقلاب؛ تشکیل ‌نهادهای‌ قضایی‌، سیاسی‌، نظامی ‌و خدماتی‌ متناسب‌ با انقلاب؛ تبدیل ‌نظام ‌سلطنتی‌ به ‌جمهوری ‌اسلامی‌ با مراجعه‌ به ‌آرای ‌عمومی ‌(۱۲ فروردین ‌۱۳۵۸)؛ تدوین ‌قانون ‌اساسی‌ و تصویب ‌آن ‌با مراجعه ‌به ‌آرای ‌عمومی؛ ایجاد نهادهای‌ رسمی‌ قانونی ‌و گردش‌ طبیعی‌ امور کشور. با حمله عراق به ایران در شهریور ۱۳۵۹ و آغاز جنگ هشت‌‌ساله، امام همچنان رهبری عالیۀ کشور را ادامه داد تا در تیر ۱۳۶۷ قطعنامۀ ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل را پذیرفت. طی ‌پیامی ‌به ‌گورباچف ‌(دی ‌۶۷)، رهبر اتحاد شوروی‌، مشکل‌ اساسی‌ نظام‌ شوروی ‌را «عدم‌ اعتقاد واقعی ‌به ‌خدا» دانست‌ و از او خواست‌ تا مشکلات‌ کشورش‌ را با روش‌های‌ سرمایه‌داری ‌حل‌ نکند. در فروردین ‌۱۳۶۸ پس ‌از یک‌ سلسله‌ مذاکره ‌و مکاتبه‌، سرانجام ‌استعفای ‌آیت‌الله‌ منتظری ‌از قائم‌ مقامی‌ رهبری ‌را پذیرفت‌. ماه ‌بعد در نامه‌ای‌ به‌ رئیس‌جمهور خواستار رفع ‌هشت‌ مورد از نواقص ‌قانون ‌اساسی‌ گردید و هیئتی ‌را بدان ‌منظور تعیین ‌کرد. به‌دلیل‌ ابتلا‌ به ‌سرطان ‌گوارشی‌ در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۶۸‌ ‌تحت ‌عمل ‌جراحی ‌قرار گرفت‌، اما در&amp;nbsp;۱۴ خرداد ۶۸ درگذشت‌. آیت‌الله ‌گلپایگانی‌ بر پیکر امام‌ نماز خواند و تابوت‌ وی‌ در میان‌ میلیون‌ها نفر عزادار، تشییع ‌و در ضلع ‌شرقی‌ بهشت‌ زهرای‌ تهران ‌دفن ‌شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;شخصیت و‌ آثار&#039;&#039;&#039;. بی‌تردید وی رهبری کم‌نظیر بود. شخصیتی جامع و چندبُعدی داشت؛ دانش را با تعبّد، عرفان را با فلسفه، سیاست را با سلوک اخلاقی و معنوی در کنار هم داشت و عالمی دینی در همۀ ابعاد آن بود. دل در گرو عشق به اعادۀ عزت، عظمت و وحدت مسلمانان نهاده بود و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نکرد. بر قدرت و نقش مردم به‌عنوان صاحبان اصلی کشور و انقلاب باور داشت و تا آخرین لحظۀ حیات در کنار آن‌ها بود و هرگز از آن‌ها جدا نشد. نه تنها تحولی ژرف در کشور و در امت اسلامی ایجاد کرد بلکه در سرنوشت تاریخ معاصر جهان نیز مؤثر افتاد. قرائت وی از اسلام منطبق بر مقتضیات زمان، زنده و پویا بود. دستاورد بزرگ‌ او‌، بازگرداندن‌ مجدّد دین‌ به‌ صحنۀ‌ سیاست، استقرار نظامی‌ دینی بر مبنای مردم‌سالاری و اعادۀ عزت مسلمانان در سرتاسر دنیا بود.‌ نظام ‌سیاسی‌ وی‌ (ولایت ‌فقیه‌)، بر تفکر فلسفی ‌ـ عرفانی‌ شیعی‌ استوار بود که ‌با دلایلی ‌کلامی‌ و فقهی‌ تبیین‌ و تأیید شده‌ است‌. او را احیاگر قرن و شخصیتی بی‌بدیل در دوران معاصر دانسته‌اند. دربارۀ او کتاب‌های بسیاری در سراسر دنیا نوشته شده است. از امام خمینی‌ (ره) آثار فراوانی‌ در فقه‌، اصول‌، اخلاق، فلسفه، عرفان‌ و شعر به‌جا مانده‌ که ‌اغلب ‌آن‌ها به‌چاپ ‌رسیده‌ است‌. مجموعۀ‌ سخنرانی‌ها، نامه‌ها، پیام‌ها و اعلامیه‌های‌ وی‌ از اردیبهشت ‌۱۳۲۴ تا اردیبهشت ‌۱۳۶۸ با عنوان ‌&#039;&#039;صحیفۀ نور&#039;&#039;، نخست‌ در ۲۲ جلد (تهران‌، ۱۳۶۱ـ۱۳۷۱) و سپس‌ در ۱۰ جلد (تهران‌، ۱۳۷۰ـ۱۳۷۸) منتشر شده‌ است‌. از تألیفات و آثار اوست:&#039;&#039; مصباح‌الهدایه&#039;&#039; در عرفان؛ &#039;&#039;کشف‌الاسرار&#039;&#039; در پاسخ به کتاب &#039;&#039;اسرار هزارساله&#039;&#039;؛ &#039;&#039;چهل حدیث&#039;&#039;؛ &#039;&#039;الرسائل&#039;&#039; در اصول فقه؛ &#039;&#039;تحریرالوسیله&#039;&#039; در فقه؛ &#039;&#039;طلب و اراده&#039;&#039; در اصول؛ &#039;&#039;حاشیه بر اسفار&#039;&#039; در فلسفه؛ &#039;&#039;حاشیه بر فصوص‌الحکم&#039;&#039; در عرفان؛ &#039;&#039;ولایت فقیه&#039;&#039; در اصول حکومت اسلامی؛ &#039;&#039;سرّ الصلوة&#039;&#039;؛ &#039;&#039;تفسیر سورۀ حمد&#039;&#039;؛ &#039;&#039;شرح دعای سحر&#039;&#039;؛ &#039;&#039;شرح چهل حدیث&#039;&#039;؛ &#039;&#039;کتاب‌البیع&#039;&#039; (۵ جلد)؛ &#039;&#039;تحریرالوسیله&#039;&#039; (۲ جلد) و دیوان شعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;شخصیت و‌ آثار&#039;&#039;&#039;. بی‌تردید وی رهبری کم‌نظیر بود. شخصیتی جامع و چندبُعدی داشت؛ دانش را با تعبّد، عرفان را با فلسفه، سیاست را با سلوک اخلاقی و معنوی در کنار هم داشت و عالمی دینی در همۀ ابعاد آن بود. دل در گرو عشق به اعادۀ عزت، عظمت و وحدت مسلمانان نهاده بود و در این راه از هیچ تلاشی دریغ نکرد. بر قدرت و نقش مردم به‌عنوان صاحبان اصلی کشور و انقلاب باور داشت و تا آخرین لحظۀ حیات در کنار آن‌ها بود و هرگز از آن‌ها جدا نشد. نه تنها تحولی ژرف در کشور و در امت اسلامی ایجاد کرد بلکه در سرنوشت تاریخ معاصر جهان نیز مؤثر افتاد. قرائت وی از اسلام منطبق بر مقتضیات زمان، زنده و پویا بود. دستاورد بزرگ‌ او‌، بازگرداندن‌ مجدّد دین‌ به‌ صحنۀ‌ سیاست، استقرار نظامی‌ دینی بر مبنای مردم‌سالاری و اعادۀ عزت مسلمانان در سرتاسر دنیا بود.‌ نظام ‌سیاسی‌ وی‌ (ولایت ‌فقیه‌)، بر تفکر فلسفی ‌ـ عرفانی‌ شیعی‌ استوار بود که ‌با دلایلی ‌کلامی‌ و فقهی‌ تبیین‌ و تأیید شده‌ است‌. او را احیاگر قرن و شخصیتی بی‌بدیل در دوران معاصر دانسته‌اند. دربارۀ او کتاب‌های بسیاری در سراسر دنیا نوشته شده است. از امام خمینی‌ (ره) آثار فراوانی‌ در فقه‌، اصول‌، اخلاق، فلسفه، عرفان‌ و شعر به‌جا مانده‌ که ‌اغلب ‌آن‌ها به‌چاپ ‌رسیده‌ است‌. مجموعۀ‌ سخنرانی‌ها، نامه‌ها، پیام‌ها و اعلامیه‌های‌ وی‌ از اردیبهشت ‌۱۳۲۴ تا اردیبهشت ‌۱۳۶۸ با عنوان ‌&#039;&#039;صحیفۀ نور&#039;&#039;، نخست‌ در ۲۲ جلد (تهران‌، ۱۳۶۱ـ۱۳۷۱) و سپس‌ در ۱۰ جلد (تهران‌، ۱۳۷۰ـ۱۳۷۸) منتشر شده‌ است‌. از تألیفات و آثار اوست:&#039;&#039; مصباح‌الهدایه&#039;&#039; در عرفان؛ &#039;&#039;کشف‌الاسرار&#039;&#039; در پاسخ به کتاب &#039;&#039;اسرار هزارساله&#039;&#039;؛ &#039;&#039;چهل حدیث&#039;&#039;؛ &#039;&#039;الرسائل&#039;&#039; در اصول فقه؛ &#039;&#039;تحریرالوسیله&#039;&#039; در فقه؛ &#039;&#039;طلب و اراده&#039;&#039; در اصول؛ &#039;&#039;حاشیه بر اسفار&#039;&#039; در فلسفه؛ &#039;&#039;حاشیه بر فصوص‌الحکم&#039;&#039; در عرفان؛ &#039;&#039;ولایت فقیه&#039;&#039; در اصول حکومت اسلامی؛ &#039;&#039;سرّ الصلوة&#039;&#039;؛ &#039;&#039;تفسیر سورۀ حمد&#039;&#039;؛ &#039;&#039;شرح دعای سحر&#039;&#039;؛ &#039;&#039;شرح چهل حدیث&#039;&#039;؛ &#039;&#039;کتاب‌البیع&#039;&#039; (۵ جلد)؛ &#039;&#039;تحریرالوسیله&#039;&#039; (۲ جلد) و دیوان شعر.</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 06:46:13 GMT Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%8C_%D8%B1%D9%88%D8%AD_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86_%DB%B1%DB%B2%DB%B8%DB%B1%D9%80_%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%DB%B1%DB%B3%DB%B6%DB%B8%D8%B4) https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293421&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293421&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «لیقوان ‌چای یکی از رودخانه‌های مهم و دائمی در استان <a href="/index.php/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C" title="آذربایجان شرقی">آذربایجان شرقی</a>، که در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه سهند جریان دارد. این رودخانه از ارتفاعات جنوبی و جنوب‌شرقی <a href="/index.php/%D8%B3%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%8C_%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="سهند، کوهستان">کوهستان سهند</a> سرچشمه می‌گیرد؛ منطقه‌ای مرتفع که به دلیل زمس...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>لیقوان ‌چای <br /> <br /> یکی از رودخانه‌های مهم و دائمی در استان [[آذربایجان شرقی]]، که در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه سهند جریان دارد. این رودخانه از ارتفاعات جنوبی و جنوب‌شرقی [[سهند، کوهستان|کوهستان سهند]] سرچشمه می‌گیرد؛ منطقه‌ای مرتفع که به دلیل زمستان‌های سرد و بارش برف فراوان، به عنوان منبع اصلی تأمین آب منطقه شناخته می‌شود. جریان دائمی لیقوان‌ چای حاصل ذوب تدریجی برف‌ها و جوشش چشمه‌های متعدد در دل کوهستان است که در تمام طول سال حیات را در مسیر خود جاری می‌سازد. این رودخانه پس از عبور از دره‌های عمیق و مناطق پایکوهی، مسیر خود را به سمت شمال و شمال‌غربی ادامه داده و در این مسیر از مجاورت روستاهای متعددی از جمله روستای تاریخی و گردشگری لیقوان عبور می‌کند. لیقوان‌ چای پس از طی مسافتی طولانی، سرانجام به رودخانه تبریزچای (مهران‌رود) پیوسته و در نهایت به مخزن سد شهید مدنی تبریز می‌ریزد.<br /> <br /> آب این رودخانه به دلیل منشأ کوهستانی، به‌ویژه در فصل بهار از کیفیت و شفافیت بسیار بالایی برخوردار است و مناظر طبیعی چشمنوازی را در طول مسیر خود پدید آورده است. وجود دره‌های سرسبز، آبشارهای کوچک و پوشش گیاهی غنی در حاشیه رودخانه، این منطقه را به یکی از قطب‌های محبوب طبیعت‌گردی و تفرجگاه‌های اصلی برای ساکنان تبریز و گردشگران تبدیل کرده است. با این حال، در سال‌های اخیر به دلیل پدیده تغییر اقلیم، کاهش میزان بارندگی‌ها و همچنین برداشت‌های بی‌رویه جهت مصارف کشاورزی در اراضی بالادست، حجم آب این رودخانه با کاهش نسبی مواجه شده که لزوم مدیریت منابع آب در این حوضه را بیش از پیش اهمیت بخشیده است.<br /> [[رده:جغرافیای ایران]]<br /> [[رده:آذربایجان شرقی]]<br /> [[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]]</div> Wed, 03 Jun 2026 06:25:56 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%84%DB%8C%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86_%DA%86%D8%A7%DB%8C https://wikijoo.ir/index.php/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:IvoryMendis45 https://wikijoo.ir/index.php/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:IvoryMendis45 <p>حساب کاربری <a href="/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:IvoryMendis45&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new mw-userlink" title="کاربر:IvoryMendis45 (صفحه وجود ندارد)"><bdi>IvoryMendis45</bdi></a> ایجاد شد</p> Wed, 03 Jun 2026 06:05:31 GMT IvoryMendis45 https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:IvoryMendis45 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%88_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293420&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%88_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293420&oldid=0 <p>صفحه‌ای تازه حاوی «قرانقو چای یکی از رودخانه‌های مهم در جنوب استان <a href="/index.php/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C" title="آذربایجان شرقی">آذربایجان شرقی</a>، در حدفاصل شهرستان‌های <a href="/index.php/%D9%87%D8%B4%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="هشترود، شهرستان">هشترود</a> و <a href="/index.php/%DA%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%82" title="چاراویماق">چاراویماق</a>. سرچشمۀ این رودخانه از دامنه‌های شرقی <a href="/index.php/%D8%B3%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%8C_%DA%A9%D9%88%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="سهند، کوهستان">کوهستان سهند</a> است و در نظام طبیعی و اقتصادی این ناحیه جای...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>قرانقو چای<br /> <br /> یکی از رودخانه‌های مهم در جنوب استان [[آذربایجان شرقی]]، در حدفاصل شهرستان‌های [[هشترود، شهرستان|هشترود]] و [[چاراویماق]]. سرچشمۀ این رودخانه از دامنه‌های شرقی [[سهند، کوهستان|کوهستان سهند]] است و در نظام طبیعی و اقتصادی این ناحیه جایگاهی مهم دارد.<br /> <br /> این رودخانه از منابع اصلی تأمین آب در منطقۀ هشترود به شمار می‌رود و نقش عمده‌ای در آبیاری اراضی [[کشاورزی]] دارد. بخش قابل توجهی از زمین‌های زراعی این ناحیه از آب قرانقو چای و نیز مخزن سد سهند بهره‌مند می‌شود؛ ازاین‌رو این رودخانه از ارکان اصلی اقتصاد روستایی منطقه محسوب می‌شود. بر روی رود، سد سهند احداث شده است. هدف از ساخت این سد، تنظیم آب، تأمین آب کشاورزی و شرب، کنترل سیلاب‌های فصلی و نیز فراهم‌کردن زمینه برای فعالیت‌های شیلاتی و گردشگری بوده است. این سد در مدیریت منابع آب حوضۀ قرانقو چای نقش اساسی دارد.<br /> <br /> حوضۀ قرانقو چای از نظر طبیعی دارای مناظر کوهستانی، مراتع و پوشش گیاهی متنوع است و زیستگاهی برای شماری از پرندگان و آبزیان بومی به شمار می‌آید. افزون بر اهمیت طبیعی، این حوضه از نظر فرهنگی و تاریخی نیز درخور توجه است؛ چنان‌که [[ضحاک، قلعه (هشترود)|قلعۀ ضحاک]] در نزدیکی آن، بر اهمیت تاریخی منطقه افزوده است. قرانقو چای در سال‌های اخیر با مشکلاتی از جمله خشکسالی، کاهش حجم آب، برداشت بی‌رویۀ آب و رسوب‌گذاری روبه‌رو بوده است. این عوامل ضرورت مدیریت دقیق منابع آب در این حوضه را بیش از پیش آشکار کرده‌اند.<br /> [[رده:جغرافیای ایران]]<br /> [[رده:آذربایجان شرقی]]<br /> [[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]]</div> Wed, 03 Jun 2026 06:03:02 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D9%82%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%88_%DA%86%D8%A7%DB%8C https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010293419&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010293419&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C" title="بقعه شیخ زاهد گیلانی">بقعه شیخ زاهد گیلانی</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[بقعه شیخ زاهد گیلانی]]</div> Wed, 03 Jun 2026 05:53:21 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C https://wikijoo.ir/index.php?title=Tomb_of_Shaykh_Zahed_Gilani&diff=2010293418&oldid=0 https://wikijoo.ir/index.php?title=Tomb_of_Shaykh_Zahed_Gilani&diff=2010293418&oldid=0 <p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C" title="بقعه شیخ زاهد گیلانی">بقعه شیخ زاهد گیلانی</a></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[بقعه شیخ زاهد گیلانی]]</div> Wed, 03 Jun 2026 05:52:56 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:Tomb_of_Shaykh_Zahed_Gilani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010293417&oldid=2010212034 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010293417&oldid=2010212034 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5|نام=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقعۀ </del>شیخ زاهد گیلانی|نام لاتین=|نام‌های دیگر=|کشور=ایران|استان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلانی</del>|موقعیت=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلۀ شیخانه‌بر در ۳کیلومتری </del>شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجان، از اواخر سدۀ 9ق</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا</del>|کاربري=آرامگاه|مشخصات معماری=گنبدخانه با گنبد هرمیِ هشت‌ترک و اتاقی در سوی غربی گنبدخانه|سازنده=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ حیدر</del>|زمان ساخت=اواخر سدۀ 9ق}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5|نام=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه </ins>شیخ زاهد گیلانی|نام لاتین=|نام‌های دیگر=|کشور=ایران|استان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان</ins>|موقعیت=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3کیلومتری شرق </ins>شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجان</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در روستای شیخانه‌ور و در نزدیکی جادۀ لاهیجان به لنگرود</ins>|کاربري=آرامگاه|مشخصات معماری=گنبدخانه با گنبد هرمیِ هشت‌ترک و اتاقی در سوی غربی گنبدخانه|سازنده=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید مهدی باشکجانی</ins>|زمان ساخت=اواخر سدۀ 9ق}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:12281700- 5.jpg|بندانگشتی|نمای جبهۀ شمالی آرامگاه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:12281700- 5.jpg|بندانگشتی|نمای جبهۀ شمالی آرامگاه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بُقعۀ شیخ زاهد گیلانی&lt;br /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بُقعۀ شیخ زاهد گیلانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Tomb of Shaykh Zahed Gilani)</ins>&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:12281700- 6.jpg|بندانگشتی|نمایی از بقعه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:12281700- 6.jpg|بندانگشتی|نمایی از بقعه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنایی آرامگاهی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلۀ شیخانه‌بر در ۳کیلومتری [[</del>لاهیجان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|</del>شهر لاهیجان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]، از اواخر سدۀ 9ق</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا گنبدخانه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتاقی را </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی غربی دربر‌می‌گیرد، </del>که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هر یک مزاری </del>قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد. بر فراز گنبدخانه [[گنبد </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معماری</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|گنبد]] هرمیِ هشت‌ترک زیبایی ساخته‌اند. مزار داخل اتاق، ضریحی چوبی دارد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدفون آن شیخ‌ تاج‌الدین ابراهیم، معروف ‌به شیخ ‌زاهد گیلانی یا شِیخانور، </del>مرشد و پدرزن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیخ صفی الدین اردبیلی|</del>شیخ صفی‌الدین اردبیلی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]، است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ وفات وی در منابع مختلف ۷۰۰ـ۷۱۱ق ذکر شده </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در منابع موجود، علاوه‌ بر این مکان، مزار وی </del>را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاوه‌رود [[فومن، </del>شهرستان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|</del>فومن<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسپهبد [[گیلان، استان|گیلان]] نیز ذکر کرده‌اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به ‌نقل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب ''[[</del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آستارا تا استارباد]]''، پیکر </del>شیخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سیاوه‌رود دفن شده بود، اما [[شیخ حیدر|سلطان‌حیدر صفوی]] پس از خوابی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دید، </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </del>به این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محل منتقل، و بقعه‌ای </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن احداث کرد. </del>مزار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داخل گنبدخانه، با توجه به کتیبۀ صندوق آن، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدرضی </del>بن مهدی حسینی باشکجانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">( ـ۸۳۴ق) تعلق دارد</del>. این بنا در دورۀ [[شاه عباس کبیر|شاه‌عباس اول]]، و در نیمۀ دوم قرن ۱۳ق، و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </del>در ۱۳۵۱ش مرمّت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شد. به ‌نقل از [[رابینو، یاسنت لوئی|رابینو]]&lt;ref&gt;Rabino&lt;/ref&gt;، صندوق روی مرقد شیخ ‌زاهد در‌اثر حریق از بین رفت؛ اما مؤلفِ کتاب ''از'' ''آستارا تا استارباد'' احتمال می‌دهد که این صندوق به‌ سرقت رفته باشد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(آرامگاه شیخ زاهد گیلانی) </ins>بنایی آرامگاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مربوط به اواخر سدۀ 9ق </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استان گیلان، شهرستان </ins>لاهیجان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3کیلومتری شرق </ins>شهر لاهیجان. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در روستای شیخانه‌ور </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیکی جادۀ لاهیجان به لنگرود واقع شده است. بنای بقعه </ins>که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دامنۀ کوه و در میان درختان و مزارع سبز چای </ins>قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارد، منسوب است به تاج‌الدین ابراهیم بن روشن بن امیر بن بابیل بن شیخ بندار کردی سنجانی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">د ۷۰۰ ق</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، از مشایخ طریقت سهروردیه </ins>و مرشد و پدرزن شیخ صفی‌الدین اردبیلی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به این ترتیب، تاج‌الدین ابراهیم نیای مادری شاهان صفوی بوده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محققان محل مقبرۀ شیخ زاهد </ins>را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هلیه‌کران (</ins>شهرستان فومن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) می‌دانند و انتساب مقبره‌ای در شیخانه‌ور لاهیجان به او را مردود می‌شمارند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنجا را مدفن یکی از نوادگان یا مریدان او می‌شناسند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این بنا هیچ کتیبه‌ای که نشانی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام سازنده یا بانی آن داشته باشد وجود ندارد، ولی بانی آن را سید مهدی باشکجانی، </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفیان پیرو طریقت </ins>شیخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زاهد، می‌دانند. تنها کتیبۀ بنا، روی صندوق چوبی قدیمی مزار اصلی آرامگاه تاریخ 832ق را نشان می‌دهد </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به احتمال مربوط است به سال مرگ مدفون </ins>آن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این بنا در سال 1347ش در فهرست آثار ملی ایران </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثبت رسیده است. داخل </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه علاوه </ins>بر مزار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی (مزار زیر گنبدخانه)، دو مزار دیگر نیز وجود دارد که منسوبند </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید رضی </ins>بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید </ins>مهدی حسینی باشکجانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و دختر تیمور گورکانی</ins>. این بنا در دورۀ [[شاه عباس کبیر|شاه‌عباس اول]]، و در نیمۀ دوم قرن ۱۳ق، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>در ۱۳۵۱ش مرمّت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </del>بنا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال ۱۳۴۷ش </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مشخصات معماری و تزئینات'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطابق با معماری بومی منطقه، آرامگاه بر روی کرسی قرار گرفته. بنای بقعه از دو اتاق مربع (گنبدخانه/ شرقی) و مستطیل‌شکل (غربی) که به هم متصلند تشکیل شده و در کنار اتاق‌ها در سمت شمال ایوان طویلی (با طول 20 و عرض 2.86متر) با هفت فیلپا، در شرق گنبدخانه ایوانی (با طول 8.90 و عرض 2.80متر) با شش فیلپا، و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری (با طول 8.25 و عرض 2.40متر) با شش فیلپا دیده می‌شود. اتاق غربی به نظر می‌رسد که بعدتر به اتاق اصلی الحاق شده. دیوارهای ایوان‌ها تا ارتفاع ۱۱۵سانتیمتری با کاشی‌کاری هفت‌رنگ عصر قاجار تزیین شده و طاقچه‌هایی با طاق جناغی در قسمت‌های مختلف ایوان به چشم می‌خورد. زیباترین قسمت آرامگاه گنبد هرمی و هشت‌ترک آن است که شیب تند آن به دلیل عبور سریع آب باران تهیه شده و سطح حره را با کاشی‌کاری زرد، فیروزه‌ای، سفید و سیاه، و با نقوش سنتی و گل‌دار پوشانده‌اند و اطراف گنبد و دیگر نقاط </ins>بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را با سفال پوشش داده‌اند. سقف گنبدخانه از داخل دارای کاشی‌کاری است. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ورودی آرامگاه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبهۀ شرقی آن واقع شده و ضریح در زیر گنبد آن قرار دارد. در ساختار بیرونی مقبره از چوب، آجر و ملات آهکی و در سقف آن از چوب، سفال و ورق‌های حلب استفاده شده </ins>است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 05:52:28 GMT Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%A8%D9%82%D8%B9%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A2%D9%88%D8%A7_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293414&oldid=2010293379 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A2%D9%88%D8%A7_%DA%86%D8%A7%DB%8C&diff=2010293414&oldid=2010293379 <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-multi" lang="fa">(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)</td></tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از رودخانه‌های دائمی و کوهستانی منطقۀ ارسباران، در شمال استان [[آذربایجان شرقی]]. سرچشمۀ این رودخانه ارتفاعات سردسیر و پربرف شرق [[هوراند]] و نواحی جنگلی ارسباران است. چشمه‌های دائمی و نیز ذوب برف‌های زمستانی، مهم‌ترین منابع تأمین آب آن به‌شمار می‌روند. قرار گرفتن این رودخانه در ناحیه‌ای با بارش نسبتاً مناسب و پوشش گیاهی انبوه، سبب شده است که جریان آب آن در بیشتر ماه‌های سال تداوم داشته باشد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از رودخانه‌های دائمی و کوهستانی منطقۀ ارسباران، در شمال استان [[آذربایجان شرقی]]. سرچشمۀ این رودخانه ارتفاعات سردسیر و پربرف شرق [[هوراند]] و نواحی جنگلی ارسباران است. چشمه‌های دائمی و نیز ذوب برف‌های زمستانی، مهم‌ترین منابع تأمین آب آن به‌شمار می‌روند. قرار گرفتن این رودخانه در ناحیه‌ای با بارش نسبتاً مناسب و پوشش گیاهی انبوه، سبب شده است که جریان آب آن در بیشتر ماه‌های سال تداوم داشته باشد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدآواچای </del>پس از سرچشمه گرفتن از ارتفاعات، از دره‌های باریک، پرشیب و جنگلی عبور می‌کند. بستر سنگی و شیب نسبتاً زیاد در نواحی بالادست، جریان آب را در این بخش‌ها تند و پرانرژی کرده و در برخی نقاط، آبشارهای کوچک و جریان‌های خروشان پدید آورده است. این رودخانه در مسیر خود از کنار شماری از روستاها و باغ‌های منطقه می‌گذرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید آوا چای </ins>پس از سرچشمه گرفتن از ارتفاعات، از دره‌های باریک، پرشیب و جنگلی عبور می‌کند. بستر سنگی و شیب نسبتاً زیاد در نواحی بالادست، جریان آب را در این بخش‌ها تند و پرانرژی کرده و در برخی نقاط، آبشارهای کوچک و جریان‌های خروشان پدید آورده است. این رودخانه در مسیر خود از کنار شماری از روستاها و باغ‌های منطقه می‌گذرد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با کاهش شیب زمین در بخش‌های پایین‌دست، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدآواچای </del>وارد دشت‌های کوچک و حاصل‌خیز پیرامون هوراند می‌شود. آب این رودخانه در این نواحی برای آبیاری باغ‌ها و مزارع و نیز تأمین آب دام‌ها استفاده می‌شود. همچنین در تغذیۀ سفره‌های آب زیرزمینی منطقه و حفظ پایداری زیست‌محیطی و پوشش گیاهی ارسباران نقشی مؤثر دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با کاهش شیب زمین در بخش‌های پایین‌دست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رود </ins>وارد دشت‌های کوچک و حاصل‌خیز پیرامون هوراند می‌شود. آب این رودخانه در این نواحی برای آبیاری باغ‌ها و مزارع و نیز تأمین آب دام‌ها استفاده می‌شود. همچنین در تغذیۀ سفره‌های آب زیرزمینی منطقه و حفظ پایداری زیست‌محیطی و پوشش گیاهی ارسباران نقشی مؤثر دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سید آوا چای </ins>در پایان مسیر به یکی از شاخه‌های فرعی رودخانه‌های بزرگ‌تر منطقه می‌پیوندد و در نهایت وارد حوزۀ آبریز رود ارس می‌شود. این رودخانه، همراه با چشم‌اندازهای طبیعی و تنوع گیاهی و جانوری ارسباران، از عوامل مؤثر در شکل‌گیری محیطی مناسب برای طبیعت‌گردی و کشاورزی محلی است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدآواچای </del>در پایان مسیر به یکی از شاخه‌های فرعی رودخانه‌های بزرگ‌تر منطقه می‌پیوندد و در نهایت وارد حوزۀ آبریز رود ارس می‌شود. این رودخانه، همراه با چشم‌اندازهای طبیعی و تنوع گیاهی و جانوری ارسباران، از عوامل مؤثر در شکل‌گیری محیطی مناسب برای طبیعت‌گردی و کشاورزی محلی است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذربایجان شرقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آذربایجان شرقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]]</div></td></tr> </table> Wed, 03 Jun 2026 05:46:54 GMT Nazanin https://wikijoo.ir/index.php/%D8%A8%D8%AD%D8%AB:%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A2%D9%88%D8%A7_%DA%86%D8%A7%DB%8C