آسیای مرکزی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi3 در ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹

2025-04-23T08:39:05Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹
خط ۵:		خط ۵:
	[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]		[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]

	(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی [[آسیا، قاره\|قارۀ آسیا]] به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای [[ازبکستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[قزاقستان]]، و [[قرقیزستان]]. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای [[سیحون]] و [[جیحون]] را در خود جا داده است. دریاچه‌های [[آرال، دریای\|آرال]]، [[بالخاش، دریاچه\|بالخاش]]، و [[ایسیک کول، دریاچه\|ایسیک‌کول]] و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه [[بلخان]] و فلات [[پامیر]] و مناطق معروفی همچون [[سغد]]، [[فرغانه، استان\|فرغانه]]، و [[خوارزم]] و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به [[سیبری]]، از جنوب به [[افغانستان]] و [[ایران]]، از شرق به [[چین]] و [[مغولستان]] و سیبری از غرب به [[خزر، دریای\|دریای خزر]] و رودخانۀ [[اورال، رود\|اورال]] محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان [[~~نیاندرتال\|~~نئاندرتال]] و یکی از مراکز تمدن و فرهنگ [[پارینه سنگی\|پارینه‌سنگی]] بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر [[سکاها]] قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر [[غز\|غزها]]، [[قپچاق\|قپچاق‌]]<nowiki/>ها، و [[مغول\|مغول‌]]<nowiki/>ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات [[بخارا]] و [[خیوه]] و [[خوقند]] قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷م به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از [[روس\|روس‌]]<nowiki/>ها و [[اوکراینی\|اوکراینی‌]]<nowiki/>ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.		(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی [[آسیا، قاره\|قارۀ آسیا]] به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای [[ازبکستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[قزاقستان]]، و [[قرقیزستان]]. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای [[سیحون]] و [[جیحون]] را در خود جا داده است. دریاچه‌های [[آرال، دریای\|آرال]]، [[بالخاش، دریاچه\|بالخاش]]، و [[ایسیک کول، دریاچه\|ایسیک‌کول]] و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه [[بلخان]] و فلات [[پامیر]] و مناطق معروفی همچون [[سغد]]، [[فرغانه، استان\|فرغانه]]، و [[خوارزم]] و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به [[سیبری]]، از جنوب به [[افغانستان]] و [[ایران]]، از شرق به [[چین]] و [[مغولستان]] و سیبری از غرب به [[خزر، دریای\|دریای خزر]] و رودخانۀ [[اورال، رود\|اورال]] محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان [[نئاندرتال]] و یکی از مراکز تمدن و فرهنگ [[پارینه سنگی\|پارینه‌سنگی]] بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر [[سکاها]] قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر [[غز\|غزها]]، [[قپچاق\|قپچاق‌]]<nowiki/>ها، و [[مغول\|مغول‌]]<nowiki/>ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات [[بخارا]] و [[خیوه]] و [[خوقند]] قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷م به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از [[روس\|روس‌]]<nowiki/>ها و [[اوکراینی\|اوکراینی‌]]<nowiki/>ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.


	----[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]		----[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]

Mohammadi2 در ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۴

2023-12-21T18:14:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۶:		خط ۶:

	(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی [[آسیا، قاره\|قارۀ آسیا]] به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای [[ازبکستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[قزاقستان]]، و [[قرقیزستان]]. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای [[سیحون]] و [[جیحون]] را در خود جا داده است. دریاچه‌های [[آرال، دریای\|آرال]]، [[بالخاش، دریاچه\|بالخاش]]، و [[ایسیک کول، دریاچه\|ایسیک‌کول]] و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه [[بلخان]] و فلات [[پامیر]] و مناطق معروفی همچون [[سغد]]، [[فرغانه، استان\|فرغانه]]، و [[خوارزم]] و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به [[سیبری]]، از جنوب به [[افغانستان]] و [[ایران]]، از شرق به [[چین]] و [[مغولستان]] و سیبری از غرب به [[خزر، دریای\|دریای خزر]] و رودخانۀ [[اورال، رود\|اورال]] محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان [[نیاندرتال\|نئاندرتال]] و یکی از مراکز تمدن و فرهنگ [[پارینه سنگی\|پارینه‌سنگی]] بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر [[سکاها]] قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر [[غز\|غزها]]، [[قپچاق\|قپچاق‌]]<nowiki/>ها، و [[مغول\|مغول‌]]<nowiki/>ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات [[بخارا]] و [[خیوه]] و [[خوقند]] قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷م به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از [[روس\|روس‌]]<nowiki/>ها و [[اوکراینی\|اوکراینی‌]]<nowiki/>ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.		(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی [[آسیا، قاره\|قارۀ آسیا]] به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای [[ازبکستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[قزاقستان]]، و [[قرقیزستان]]. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای [[سیحون]] و [[جیحون]] را در خود جا داده است. دریاچه‌های [[آرال، دریای\|آرال]]، [[بالخاش، دریاچه\|بالخاش]]، و [[ایسیک کول، دریاچه\|ایسیک‌کول]] و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه [[بلخان]] و فلات [[پامیر]] و مناطق معروفی همچون [[سغد]]، [[فرغانه، استان\|فرغانه]]، و [[خوارزم]] و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به [[سیبری]]، از جنوب به [[افغانستان]] و [[ایران]]، از شرق به [[چین]] و [[مغولستان]] و سیبری از غرب به [[خزر، دریای\|دریای خزر]] و رودخانۀ [[اورال، رود\|اورال]] محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان [[نیاندرتال\|نئاندرتال]] و یکی از مراکز تمدن و فرهنگ [[پارینه سنگی\|پارینه‌سنگی]] بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر [[سکاها]] قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر [[غز\|غزها]]، [[قپچاق\|قپچاق‌]]<nowiki/>ها، و [[مغول\|مغول‌]]<nowiki/>ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات [[بخارا]] و [[خیوه]] و [[خوقند]] قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷م به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از [[روس\|روس‌]]<nowiki/>ها و [[اوکراینی\|اوکراینی‌]]<nowiki/>ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.
	~~----~~


			----[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]
	[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]

Mohammadi2 در ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۴

2023-12-21T18:14:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۴
خط ۵:		خط ۵:
	[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]		[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]

	(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ~~ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان،~~ و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون ~~سغد،~~ فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به ~~سیبری،~~ از جنوب به افغانستان و ~~ایران،~~ از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ~~ازمراکز~~ تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر ~~غزها، قپچاق‌ها،~~ و ~~مغول‌ها~~ تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ~~۱۹۱۷~~ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از ~~روس‌ها~~ و ~~اوکراینی‌ها~~ و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.		(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی [[آسیا، قاره\|قارۀ آسیا]] به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای [[ازبکستان]]، [[تاجیکستان]]، [[ترکمنستان]]، [[قزاقستان]]، و [[قرقیزستان]]. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای [[سیحون]] و [[جیحون]] را در خود جا داده است. دریاچه‌های [[آرال، دریای\|آرال]]، [[بالخاش، دریاچه\|بالخاش]]، و [[ایسیک کول، دریاچه\|ایسیک‌کول]] و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه [[بلخان]] و فلات [[پامیر]] و مناطق معروفی همچون [[سغد]]، [[فرغانه، استان\|فرغانه]]، و [[خوارزم]] و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به [[سیبری]]، از جنوب به [[افغانستان]] و [[ایران]]، از شرق به [[چین]] و [[مغولستان]] و سیبری از غرب به [[خزر، دریای\|دریای خزر]] و رودخانۀ [[اورال، رود\|اورال]] محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان [[نیاندرتال\|نئاندرتال]] و یکی از مراکز تمدن و فرهنگ [[پارینه سنگی\|پارینه‌سنگی]] بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر [[سکاها]] قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر [[غز\|غزها]]، [[قپچاق\|قپچاق‌]]<nowiki/>ها، و [[مغول\|مغول‌]]<nowiki/>ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات [[بخارا]] و [[خیوه]] و [[خوقند]] قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷م به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از [[روس\|روس‌]]<nowiki/>ها و [[اوکراینی\|اوکراینی‌]]<nowiki/>ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.
	----		----

Reza rouzbahani در ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۱

2023-10-01T06:11:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	~~Central Asia~~

	آسیای مرکزی
			آسیای مرکزی (Central Asia)

	[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]		[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]

	(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون سغد، فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به سیبری، از جنوب به افغانستان و ایران، از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ازمراکز تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر غزها، قپچاق‌ها، و مغول‌ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از روس‌ها و اوکراینی‌ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.		(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون سغد، فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به سیبری، از جنوب به افغانستان و ایران، از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ازمراکز تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر غزها، قپچاق‌ها، و مغول‌ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از روس‌ها و اوکراینی‌ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.
			----



	[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]		[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]

Erfan: Added English title to display title and first line

2023-05-14T14:54:20Z

Added English title to display title and first line

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
			Central Asia

	آسیای مرکزی		آسیای مرکزی

Mohammadi2 در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۰

2022-09-24T23:40:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۰
خط ۲:		خط ۲:
	آسیای مرکزی		آسیای مرکزی

	[[File:10132900.jpg\|thumb\|~~آسياي مرکزي~~]]		[[File:10132900.jpg\|thumb\|آسیای مرکزی]]

	(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون سغد، فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به سیبری، از جنوب به افغانستان و ایران، از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ازمراکز تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر غزها، قپچاق‌ها، و مغول‌ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از روس‌ها و اوکراینی‌ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.		(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون سغد، فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به سیبری، از جنوب به افغانستان و ایران، از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ازمراکز تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر غزها، قپچاق‌ها، و مغول‌ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از روس‌ها و اوکراینی‌ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.

	~~<br/>  ~~

	[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]		[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]

Aeen در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

آسیای مرکزی

[[File:10132900.jpg|thumb|آسياي مرکزي]]

(یا: آسیای میانه) سرزمینی بزرگ در غرب مرکزی قارۀ آسیا به مساحت تقریباً ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ کیلومتر مربع، متشکل از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، و قرقیزستان. صحراهای قراقوم و قزل‌قوم و رودهای سیحون و جیحون را در خود جا داده است. دریاچه‌های آرال، بالخاش، و ایسیک‌کول و کوه‌ها و مناطق کوهستانی نظیر کوه بلخان و فلات پامیر و مناطق معروفی همچون سغد، فرغانه، و خوارزم و دشت قپچاق نیز در این سرزمین واقع شده‌اند. آسیای میانه از شمال به سیبری، از جنوب به افغانستان و ایران، از شرق به چین و مغولستان و سیبری از غرب به دریای خزر و رودخانۀ اورال محدود است. به گواه کشفیات تشیک تاش و چیم کنت و باباتاق، دَه‌ها هزار سال پیش محل سکونت انسان نئاندرتال و یکی ازمراکز تمدن و فرهنگ پارینه‌سنگی بوده است. بخش بزرگی از این سرزمین در روزگار کهن در اختیار اقوام آریایی، نظیر سکاها قرار داشت، اما در قرون بعد از میلاد، دسته‌های بزرگی از اقوام ترک و ترک‌زبان در آن سرزمین مستقر شدند و به‌تدریج ساختار جمعیت بومی آن را تغییر دادند. جریان ورود ترکان و ترک‌زبانان، نظیر غزها، قپچاق‌ها، و مغول‌ها تا قرون متأخر ادامه داشت و بخش اعظم این سرزمین را به سرزمین ترکان تبدیل کرد. آسیای مرکزی از قرن ۷ق/۱۳م تا قرون ۹ـ۱۰ق/۱۵ـ۱۶ جزئی از قلمرو دولت‌های مغولی و تیموری بود. اما پس از انقراض این دولت‌ها، از قرن ۱۰ تا ۱۳ق/۱۶ تا ۱۹، در حوزۀ خانات بخارا و خیوه و خوقند قرار گرفت. این خانات به ترتیب در قرن ۱۹ به دولت روسیۀ تزاری پیوستند و سرزمین آنان به ترکستان روس و یا ترکستان غربی موسوم گردید، اما پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آسیای میانه تغییر نام داد. در دوران روسیه تزاری و شوروی، گروه‌های بزرگی از روس‌ها و اوکراینی‌ها و آلمانی‌تباران به آسیای مرکزی منتقل شدند که تعداد آن‌ها امروزه به چند میلیون نفر می‌رسد.

<br/>  

[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]] [[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای آسیایی]]