Mohammadi2 در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۶

2024-08-20T16:36:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	اَبخازی		اَبخازی

	یکی از زبان‌های قفقازی (ایبِری- قفقازی) که از اواخر دهه‌ی سوم قرن 20م به صورت زبانی مکتوب درآمده است. این زبان را از گروه ابخاز- آدیگه به شمار می‌آورند. سخن گویان به این زبان ~~عمدتا~~ در [[ابخازی\|ابخازیه]] (حدود 100هزار نفر) و نیز در [[ترکیه]] زندگی می‌کنند.		یکی از زبان‌های قفقازی (ایبِری- قفقازی) که از اواخر دهه‌ی سوم قرن 20م به صورت زبانی مکتوب درآمده است. این زبان را از گروه ابخاز- آدیگه به شمار می‌آورند. سخن گویان به این زبان عمدتاً در [[ابخازی\|ابخازیه]] (حدود 100هزار نفر) و نیز در [[ترکیه]] زندگی می‌کنند.

	زبان ابخازی دارای دو گویش است: یکی گویش اَبژوی که زبان مکتوب بر آن مبتنی است و دیگری گویش بزیب. از ویژگی‌های نظام آوایی این زبان یکی نظام واکه‌ای محدود و شمار کثیری از صامت‌ها (۵۸ واج در زبان مکتوب و ۶۵ واج در گویش بزیب) است. از لحاظ ~~واج‌شناسی،~~ تکیه<ref>stress</ref> در این زبان اهمیت دارد. زبان ابخازی از لحاظ صرفی (یعنی ساختواژ) زبانی پیوندی است و از ساختار بسیار وسیع پیشوندی برخوردار است. عناصر چندترکیبی در آن بسیار رایج است. ریخت‌شناسی اسم در این زبان بسیار ساده و در فعل بسیار پیچیده است. اسم و فعل در چند مقوله مشترکند: مقوله‌های اشخاص و اشیاء، عدد، ملکیت و ادات مشترک. در این زبان تصریف وجود ندارد و به جای حرف اضافه‌ی پیشایند از حرف اضافه‌ی پسایند استفاده می‌کنند. افعال به لازم و متعدی و نیز ایستا و پویا تقسیم می‌شوند. شخص (صرف چندشخصی)، عدد، تصریف‌پذیری<ref>version</ref>، توانایی<ref>potentiality</ref>، رابطه‌ی متقابل، ریخت عطفی<ref>conjunctivity</ref>، ریخت سببی، ‌زمان، وجه و جز آنها از جمله مقوله‌های فعلند. نظام پیچیده‌ای از پیشوندهای فعل در این زبان یافت می‌شود. ساختارهای تحدیدناپذیر و قیدهای فعلی که به صورت جمله‌ی پیرو عمل می‌کنند بسیار رایجند. ترکیب واژه‌ها در امر واژه‌سازی نقشی مهم دارد.		زبان ابخازی دارای دو گویش است: یکی گویش اَبژوی که زبان مکتوب بر آن مبتنی است و دیگری گویش بزیب. از ویژگی‌های نظام آوایی این زبان یکی نظام واکه‌ای محدود و شمار کثیری از صامت‌ها (۵۸ واج در زبان مکتوب و ۶۵ واج در گویش بزیب) است. از لحاظ [[واج شناسی\|واج‌شناسی]]، تکیه<ref>stress</ref> در این زبان اهمیت دارد. زبان ابخازی از لحاظ صرفی (یعنی ساختواژ) زبانی پیوندی است و از ساختار بسیار وسیع پیشوندی برخوردار است. عناصر چندترکیبی در آن بسیار رایج است. [[ریخت شناسی\|ریخت‌شناسی]] اسم در این زبان بسیار ساده و در فعل بسیار پیچیده است. اسم و فعل در چند مقوله مشترکند: مقوله‌های اشخاص و اشیاء، عدد، ملکیت و ادات مشترک. در این زبان تصریف وجود ندارد و به جای حرف اضافه‌ی پیشایند از حرف اضافه‌ی پسایند استفاده می‌کنند. افعال به لازم و متعدی و نیز ایستا و پویا تقسیم می‌شوند. شخص (صرف چندشخصی)، عدد، تصریف‌پذیری<ref>version</ref>، توانایی<ref>potentiality</ref>، رابطه‌ی متقابل، ریخت عطفی<ref>conjunctivity</ref>، ریخت سببی، ‌زمان، وجه و جز آنها از جمله مقوله‌های فعلند. نظام پیچیده‌ای از پیشوندهای فعل در این زبان یافت می‌شود. ساختارهای تحدیدناپذیر و قیدهای فعلی که به صورت جمله‌ی پیرو عمل می‌کنند بسیار رایجند. ترکیب واژه‌ها در امر واژه‌سازی نقشی مهم دارد.

	در واژگان این زبان نشانه‌هایی از گرایش به زبان‌های [[ترکی]] و [[گرجی (گویش)\|گرجی]] و [[روسی، زبان\|روسی]] مشهود است. برای کتابت ابخازی در سال ۱۹۲۸م خط لاتین، در سال ۱۹۳۸م خط گرجی، و در ۱۹۵۴م خط روسی برگزیده شد.		در واژگان این زبان نشانه‌هایی از گرایش به زبان‌های [[ترکی]] و [[گرجی (گویش)\|گرجی]] و [[روسی، زبان\|روسی]] مشهود است. برای کتابت ابخازی در سال ۱۹۲۸م خط لاتین، در سال ۱۹۳۸م خط گرجی، و در ۱۹۵۴م خط روسی برگزیده شد.

			<br />
	----		----

خط ۱۱:		خط ۱۳:
	*[http://www.ghanbari543.blogfa.com/post/6 http://www.ghanbari]		*[http://www.ghanbari543.blogfa.com/post/6 http://www.ghanbari]
	*[http://lib.eshia.ir/23022/2/609 http://lib.eshia.ir]<br />		*[http://lib.eshia.ir/23022/2/609 http://lib.eshia.ir]<br />

	~~<br />~~
	[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]		[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]
	[[رده:زبان شناسی غیرایران]]		[[رده:زبان شناسی غیرایران]]
	<references />		<references />

Reza rouzbahani در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۳۸

2020-12-20T07:38:55Z

صفحهٔ تازه

اَبخازی

یکی از زبان‌های قفقازی (ایبِری- قفقازی) که از اواخر دهه‌ی سوم قرن 20م به صورت زبانی مکتوب درآمده است. این زبان را از گروه ابخاز- آدیگه به شمار می‌آورند. سخن گویان به این زبان عمدتا در [[ابخازی|ابخازیه]] (حدود 100هزار نفر) و نیز در [[ترکیه]] زندگی می‌کنند.

زبان ابخازی دارای دو گویش است: یکی گویش اَبژوی که زبان مکتوب بر آن مبتنی است و دیگری گویش بزیب. از ویژگی‌های نظام آوایی این زبان یکی نظام واکه‌ای محدود و شمار کثیری از صامت‌ها (۵۸ واج در زبان مکتوب و ۶۵ واج در گویش بزیب) است. از لحاظ واج‌شناسی، تکیه<ref>stress</ref> در این زبان اهمیت دارد. زبان ابخازی از لحاظ صرفی (یعنی ساختواژ) زبانی پیوندی است و از ساختار بسیار وسیع پیشوندی برخوردار است. عناصر چندترکیبی در آن بسیار رایج است. ریخت‌شناسی اسم در این زبان بسیار ساده و در فعل بسیار پیچیده است. اسم و فعل در چند مقوله مشترکند: مقوله‌های اشخاص و اشیاء، عدد، ملکیت و ادات مشترک. در این زبان تصریف وجود ندارد و به جای حرف اضافه‌ی پیشایند از حرف اضافه‌ی پسایند استفاده می‌کنند. افعال به لازم و متعدی و نیز ایستا و پویا تقسیم می‌شوند. شخص (صرف چندشخصی)، عدد، تصریف‌پذیری<ref>version</ref>، توانایی<ref>potentiality</ref>، رابطه‌ی متقابل، ریخت عطفی<ref>conjunctivity</ref>، ریخت سببی، ‌زمان، وجه و جز آنها از جمله مقوله‌های فعلند. نظام پیچیده‌ای از پیشوندهای فعل در این زبان یافت می‌شود. ساختارهای تحدیدناپذیر و قیدهای فعلی که به صورت جمله‌ی پیرو عمل می‌کنند بسیار رایجند. ترکیب واژه‌ها در امر واژه‌سازی نقشی مهم دارد.

در واژگان این زبان نشانه‌هایی از گرایش به زبان‌های [[ترکی]] و [[گرجی (گویش)|گرجی]] و [[روسی، زبان|روسی]] مشهود است. برای کتابت ابخازی در سال ۱۹۲۸م خط لاتین، در سال ۱۹۳۸م خط گرجی، و در ۱۹۵۴م خط روسی برگزیده شد.
----

*زبان‌های ایبری- قفقازی، بهرام امیراحمدی؛ تهران: مؤسسهٔ چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374
*[http://www.ghanbari543.blogfa.com/post/6 http://www.ghanbari]
*[http://lib.eshia.ir/23022/2/609 http://lib.eshia.ir]<br />

<br />
[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]
[[رده:زبان شناسی غیرایران]]
<references />

ابخازی (زبان) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۶

Reza rouzbahani در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۳۸