https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AFابن ابی الحدید، عبدالحمید - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-26T09:59:34Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&diff=2010260977&oldid=prevMohammadi3 در ۲۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۸2025-08-28T19:18:58Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن ابیالحدید، عبدالحمید (مدائن ۵۸۶ـ۶۵۵ق)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن ابیالحدید، عبدالحمید (مدائن ۵۸۶ـ۶۵۵ق)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(نام عربی: عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی) دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی. در زادگاهش پرورش یافت و [[کلام، علم|علم کلام]] و اصول را فراگرفت. سپس به [[بغداد]] رفت و نزد علمای مشهور آنجا، که بیشتر شافعی بودند، علم و ادب آموخت. آنگاه بهسبب نزدیکی فکری با ابن عَلقَمی، وزیر دانشمند و ادیب شیعیمذهب [[مستعصم عباسی|مستعصم]]، آخرین خلیفه عباسی، در شمار کاتبان دیوان دستگاه خلافت درآمد و پس از آن، مناصب دولتی دیگری را بهعهده گرفت. ابن ابیالحدید به هنگام حمله [[هولاکوخان (۶۱۴ـ۶۶۳ق)|هلاکو]] به بغداد در آن شهر بود و محکوم به مرگ شد، اما به شفاعت ابن علقمی و وساطت [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] از مرگ نجات یافت. گزارشی که ابن ابیالحدید از آغاز هجوم مغول به [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان|خراسان]] و [[عراق]] و نهایتاً بغداد در ''شرح نهجالبلاغۀ'' خود آورده، از منابع مهم و دست اول تاریخی در این موضوع است. وی در شعر طبعی رسا داشت و در انواع مضامین شعر میسرود، ولی مناجات و اشعار عرفانیش مشهورتر است. ابن ابیالحدید در اصول اعتقادی، معتزلی و در فروع عملی، شافعی بود و گفتهاند که مشربی میان تسنن و تشیع داشت. تألیفات او را تا پانزده اثر برشمردهاند که مشهورترین آنها ''شرح [[نهج البلاغه|نهجالبلاغه]]'' است که شهرت وی نیز بهسبب تألیف همین کتاب است. او این کتاب را در بیست جزء و به نام [[ابن علقمی|ابن علقمی]] تألیف کرد. شرح ''نهجالبلاغه'' مجموعه عظیمی از ادب، تاریخ و فرهنگ اسلامی است و نگارش آن چهار سال و هشت ماه طول کشید که به گفته خودش برابر با مدت خلافت [[علی|امیرالمومنین علی]] (ع) است. برخی اهل تسنن بهسبب گرایشهایی که وی در این کتاب به تشیع دارد، او را [[شیعه|شیعه]] دانستهاند. مطالبی نیز در این کتاب آمده که با اعتقادات شیعه سازگار نیست، لذا برخی از علمای شیعه ردیههایی بر آن کتاب نوشتند. ابن ابیالحدید کمی بعد از سقوط بغداد در همان شهر درگذشت. قسمتی از شرح ''نهجالبلاغۀ'' وی با ترجمۀ [[مهدوی دامغانی، احمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(مشهد ۱۳۰۵)</del>|احمد مهدوی دامغانی]] در تهران چاپ و منتشر شده است.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(نام عربی: عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی) دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی. در زادگاهش پرورش یافت و [[کلام، علم|علم کلام]] و اصول را فراگرفت. سپس به [[بغداد]] رفت و نزد علمای مشهور آنجا، که بیشتر شافعی بودند، علم و ادب آموخت. آنگاه بهسبب نزدیکی فکری با ابن عَلقَمی، وزیر دانشمند و ادیب شیعیمذهب [[مستعصم عباسی|مستعصم]]، آخرین خلیفه عباسی، در شمار کاتبان دیوان دستگاه خلافت درآمد و پس از آن، مناصب دولتی دیگری را بهعهده گرفت. ابن ابیالحدید به هنگام حمله [[هولاکوخان (۶۱۴ـ۶۶۳ق)|هلاکو]] به بغداد در آن شهر بود و محکوم به مرگ شد، اما به شفاعت ابن علقمی و وساطت [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] از مرگ نجات یافت. گزارشی که ابن ابیالحدید از آغاز هجوم مغول به [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان|خراسان]] و [[عراق]] و نهایتاً بغداد در ''شرح نهجالبلاغۀ'' خود آورده، از منابع مهم و دست اول تاریخی در این موضوع است. وی در شعر طبعی رسا داشت و در انواع مضامین شعر میسرود، ولی مناجات و اشعار عرفانیش مشهورتر است. ابن ابیالحدید در اصول اعتقادی، معتزلی و در فروع عملی، شافعی بود و گفتهاند که مشربی میان تسنن و تشیع داشت. تألیفات او را تا پانزده اثر برشمردهاند که مشهورترین آنها ''شرح [[نهج البلاغه|نهجالبلاغه]]'' است که شهرت وی نیز بهسبب تألیف همین کتاب است. او این کتاب را در بیست جزء و به نام [[ابن علقمی|ابن علقمی]] تألیف کرد. شرح ''نهجالبلاغه'' مجموعه عظیمی از ادب، تاریخ و فرهنگ اسلامی است و نگارش آن چهار سال و هشت ماه طول کشید که به گفته خودش برابر با مدت خلافت [[علی|امیرالمومنین علی]] (ع) است. برخی اهل تسنن بهسبب گرایشهایی که وی در این کتاب به تشیع دارد، او را [[شیعه|شیعه]] دانستهاند. مطالبی نیز در این کتاب آمده که با اعتقادات شیعه سازگار نیست، لذا برخی از علمای شیعه ردیههایی بر آن کتاب نوشتند. ابن ابیالحدید کمی بعد از سقوط بغداد در همان شهر درگذشت. قسمتی از شرح ''نهجالبلاغۀ'' وی با ترجمۀ [[مهدوی دامغانی، احمد|احمد مهدوی دامغانی]] در تهران چاپ و منتشر شده است.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11021100--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11021100--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&diff=2010198497&oldid=prevMohammadi3: Mohammadi3 صفحهٔ ابن ابی الحدید، عبدالحمید (مداین ۵۸۶ـ ۶۵۵ق) را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به ابن ابی الحدید، عبدالحمید منتقل کرد2024-11-23T10:51:00Z<p>Mohammadi3 صفحهٔ <a href="/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF_(%D9%85%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86_%DB%B5%DB%B8%DB%B6%D9%80_%DB%B6%DB%B5%DB%B5%D9%82)&action=edit&redlink=1" class="new" title="ابن ابی الحدید، عبدالحمید (مداین ۵۸۶ـ ۶۵۵ق) (صفحه وجود ندارد)">ابن ابی الحدید، عبدالحمید (مداین ۵۸۶ـ ۶۵۵ق)</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF" title="ابن ابی الحدید، عبدالحمید">ابن ابی الحدید، عبدالحمید</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&diff=2010188115&oldid=prevMohammadi3 در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۶2024-09-18T18:26:37Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن </del>ابی الحدید|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=مدائن ۵۸۶ق|تاریخ مرگ=بغداد ۶۵۵ق|دوره زندگی=|ملیت=عراق|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر و ادیب|شغل و تخصص های دیگر=فقیه شافعی|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=شرح نهجالبلاغه|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالحمید بن </ins>ابی الحدید|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=مدائن ۵۸۶ق|تاریخ مرگ=بغداد ۶۵۵ق|دوره زندگی=|ملیت=عراق|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر و ادیب|شغل و تخصص های دیگر=فقیه شافعی|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=شرح نهجالبلاغه|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن ابیالحدید، عبدالحمید (مدائن ۵۸۶ـ۶۵۵ق)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن ابیالحدید، عبدالحمید (مدائن ۵۸۶ـ۶۵۵ق)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(نام عربی: عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی) دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی. در زادگاهش پرورش یافت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علم کلام </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول </del>را فراگرفت. سپس به [[بغداد]] رفت و نزد علمای مشهور آنجا، که بیشتر شافعی بودند، علم و ادب آموخت. آنگاه بهسبب نزدیکی فکری با ابن عَلقَمی، وزیر دانشمند و ادیب شیعیمذهب [[مستعصم عباسی|مستعصم]]، آخرین خلیفه عباسی، در شمار کاتبان دیوان دستگاه خلافت درآمد و پس از آن، مناصب دولتی دیگری را بهعهده گرفت. ابن ابیالحدید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بههنگام </del>حمله [[هولاکوخان (۶۱۴ـ۶۶۳ق)|هلاکو]] به بغداد در آن شهر بود و محکوم به مرگ شد، اما به شفاعت ابن علقمی و وساطت [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] از مرگ نجات یافت. گزارشی که ابن ابیالحدید از آغاز هجوم مغول به [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان|خراسان]] و [[عراق]] و نهایتاً بغداد در ''شرح نهجالبلاغۀ'' خود آورده، از منابع مهم و دست اول تاریخی در این موضوع است. وی در شعر طبعی رسا داشت و در انواع مضامین شعر میسرود، ولی مناجات و اشعار عرفانیش مشهورتر است. ابن ابیالحدید در اصول اعتقادی، معتزلی و در فروع عملی، شافعی بود و گفتهاند که مشربی میان تسنن و تشیع داشت. تألیفات او را تا پانزده اثر برشمردهاند که مشهورترین آنها ''شرح [[نهج البلاغه|نهجالبلاغه]]'' است که شهرت وی نیز بهسبب تألیف همین کتاب است. او این کتاب را در بیست جزء و به نام [[ابن علقمی|ابن علقمی]] تألیف کرد. شرح ''نهجالبلاغه'' مجموعه عظیمی از ادب، تاریخ و فرهنگ اسلامی است و نگارش آن چهار سال و هشت ماه طول کشید که به گفته خودش برابر با مدت خلافت [[علی|امیرالمومنین علی]] (ع) است. برخی اهل تسنن بهسبب گرایشهایی که وی در این کتاب به تشیع دارد، او را [[شیعه|شیعه]] دانستهاند. مطالبی نیز در این کتاب آمده که با اعتقادات شیعه سازگار نیست، لذا برخی از علمای شیعه ردیههایی بر آن کتاب نوشتند. ابن ابیالحدید کمی بعد از سقوط بغداد در همان شهر درگذشت. قسمتی از شرح ''نهجالبلاغۀ'' وی با ترجمۀ [[مهدوی دامغانی، احمد (مشهد ۱۳۰۵)|احمد مهدوی دامغانی]] در تهران چاپ و منتشر شده است.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(نام عربی: عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی) دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی. در زادگاهش پرورش یافت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلام، علم|علم کلام]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول </ins>را فراگرفت. سپس به [[بغداد]] رفت و نزد علمای مشهور آنجا، که بیشتر شافعی بودند، علم و ادب آموخت. آنگاه بهسبب نزدیکی فکری با ابن عَلقَمی، وزیر دانشمند و ادیب شیعیمذهب [[مستعصم عباسی|مستعصم]]، آخرین خلیفه عباسی، در شمار کاتبان دیوان دستگاه خلافت درآمد و پس از آن، مناصب دولتی دیگری را بهعهده گرفت. ابن ابیالحدید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به هنگام </ins>حمله [[هولاکوخان (۶۱۴ـ۶۶۳ق)|هلاکو]] به بغداد در آن شهر بود و محکوم به مرگ شد، اما به شفاعت ابن علقمی و وساطت [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] از مرگ نجات یافت. گزارشی که ابن ابیالحدید از آغاز هجوم مغول به [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان|خراسان]] و [[عراق]] و نهایتاً بغداد در ''شرح نهجالبلاغۀ'' خود آورده، از منابع مهم و دست اول تاریخی در این موضوع است. وی در شعر طبعی رسا داشت و در انواع مضامین شعر میسرود، ولی مناجات و اشعار عرفانیش مشهورتر است. ابن ابیالحدید در اصول اعتقادی، معتزلی و در فروع عملی، شافعی بود و گفتهاند که مشربی میان تسنن و تشیع داشت. تألیفات او را تا پانزده اثر برشمردهاند که مشهورترین آنها ''شرح [[نهج البلاغه|نهجالبلاغه]]'' است که شهرت وی نیز بهسبب تألیف همین کتاب است. او این کتاب را در بیست جزء و به نام [[ابن علقمی|ابن علقمی]] تألیف کرد. شرح ''نهجالبلاغه'' مجموعه عظیمی از ادب، تاریخ و فرهنگ اسلامی است و نگارش آن چهار سال و هشت ماه طول کشید که به گفته خودش برابر با مدت خلافت [[علی|امیرالمومنین علی]] (ع) است. برخی اهل تسنن بهسبب گرایشهایی که وی در این کتاب به تشیع دارد، او را [[شیعه|شیعه]] دانستهاند. مطالبی نیز در این کتاب آمده که با اعتقادات شیعه سازگار نیست، لذا برخی از علمای شیعه ردیههایی بر آن کتاب نوشتند. ابن ابیالحدید کمی بعد از سقوط بغداد در همان شهر درگذشت. قسمتی از شرح ''نهجالبلاغۀ'' وی با ترجمۀ [[مهدوی دامغانی، احمد (مشهد ۱۳۰۵)|احمد مهدوی دامغانی]] در تهران چاپ و منتشر شده است.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11021100--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11021100--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF&diff=2010119356&oldid=prevMohammadi2 در ۴ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۰۲2021-09-04T09:02:13Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن ابی الحدید|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=مدائن ۵۸۶ق|تاریخ مرگ=بغداد ۶۵۵ق|دوره زندگی=|ملیت=عراق|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر و ادیب|شغل و تخصص های دیگر=فقیه شافعی|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=شرح نهجالبلاغه|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}<br />
<br />
ابن ابیالحدید، عبدالحمید (مدائن ۵۸۶ـ۶۵۵ق)<br><br />
<p>(نام عربی: عبدالحمید بن هبةالله بن محمد بن الحسین بن ابی الحدید ابوحامد عزالدین معتزلی) دانشمند، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و اصولی معتزلی. در زادگاهش پرورش یافت و علم کلام و اصول را فراگرفت. سپس به [[بغداد]] رفت و نزد علمای مشهور آنجا، که بیشتر شافعی بودند، علم و ادب آموخت. آنگاه بهسبب نزدیکی فکری با ابن عَلقَمی، وزیر دانشمند و ادیب شیعیمذهب [[مستعصم عباسی|مستعصم]]، آخرین خلیفه عباسی، در شمار کاتبان دیوان دستگاه خلافت درآمد و پس از آن، مناصب دولتی دیگری را بهعهده گرفت. ابن ابیالحدید بههنگام حمله [[هولاکوخان (۶۱۴ـ۶۶۳ق)|هلاکو]] به بغداد در آن شهر بود و محکوم به مرگ شد، اما به شفاعت ابن علقمی و وساطت [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] از مرگ نجات یافت. گزارشی که ابن ابیالحدید از آغاز هجوم مغول به [[ماوراءالنهر]] و [[خراسان|خراسان]] و [[عراق]] و نهایتاً بغداد در ''شرح نهجالبلاغۀ'' خود آورده، از منابع مهم و دست اول تاریخی در این موضوع است. وی در شعر طبعی رسا داشت و در انواع مضامین شعر میسرود، ولی مناجات و اشعار عرفانیش مشهورتر است. ابن ابیالحدید در اصول اعتقادی، معتزلی و در فروع عملی، شافعی بود و گفتهاند که مشربی میان تسنن و تشیع داشت. تألیفات او را تا پانزده اثر برشمردهاند که مشهورترین آنها ''شرح [[نهج البلاغه|نهجالبلاغه]]'' است که شهرت وی نیز بهسبب تألیف همین کتاب است. او این کتاب را در بیست جزء و به نام [[ابن علقمی|ابن علقمی]] تألیف کرد. شرح ''نهجالبلاغه'' مجموعه عظیمی از ادب، تاریخ و فرهنگ اسلامی است و نگارش آن چهار سال و هشت ماه طول کشید که به گفته خودش برابر با مدت خلافت [[علی|امیرالمومنین علی]] (ع) است. برخی اهل تسنن بهسبب گرایشهایی که وی در این کتاب به تشیع دارد، او را [[شیعه|شیعه]] دانستهاند. مطالبی نیز در این کتاب آمده که با اعتقادات شیعه سازگار نیست، لذا برخی از علمای شیعه ردیههایی بر آن کتاب نوشتند. ابن ابیالحدید کمی بعد از سقوط بغداد در همان شهر درگذشت. قسمتی از شرح ''نهجالبلاغۀ'' وی با ترجمۀ [[مهدوی دامغانی، احمد (مشهد ۱۳۰۵)|احمد مهدوی دامغانی]] در تهران چاپ و منتشر شده است.</p><br />
<br><!--11021100--><br />
[[رده:دین اسلام]]<br />
[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]</div>Mohammadi2