https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86اتقان صنع، برهان - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-09T16:28:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86&diff=2010173450&oldid=prevMohammadi2: تغییرمسیر به برهان اتقان صنع2024-04-16T13:13:20Z<p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%86%D8%B9" title="برهان اتقان صنع">برهان اتقان صنع</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۶ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#تغییرمسیر</ins>[[برهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتقان صنع</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اِتْقان صُنع، برهان (argument from design)<br /> (یا: برهان نظم؛ برهان غایتشناختی؛ برهان صُنع) برطبق آن، عالَم چنان منظوم و در عین حال پیچیده است که فقط قدرتی فوق بشری قادر به طرح و ایجاد آن بوده است و ما میتوانیم با بررسی جهان، به وجود خدا معرفت پیداکنیم، یعنی از وجود مصنوع به صانع پی ببریم. از برهان صُنع صورتهای مختلفی پرداخت شده است، اما همۀ آنها بر وجود نظمی آشکار در عالم تکیه میکنند و برای آن طرح و غایتی قائلاند. برهان صنع یکی از چهار برهان سنتی در اثبات وجود خداست. سه برهان دیگر عبارتاند از برهان جهانشناختی<ref>cosmological argument</ref>، برهان اخلاقی<ref>moral argument</ref>، و برهان وجودشناختی<ref>ontological argument</ref>. این برهان را متألهان پروتستان در قرن ۱۸ به عنوان وسیلهای برای تطبیق با علم نیوتونی اشاعه دادند و [[پیلی، ویلیام (۱۷۴۳ـ۱۸۰۵)|ویلیام پِیلی]]<ref>William Paley</ref> در ۱۷۴۹ آن را باب کرد، اما فیلسوفان مختلفی، ازجمله </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیوم، دیوید (۱۷۱۱ـ۱۷۷۶)|دیوید هیوم]]<ref>David Hume</ref>، آن را به چالش گرفتند. دیوید هیوم ضمن برشمردن چند اشکال بر این استدلال، آن را ناتوان از اثبات وجود خدا دانست. وی اظهار کرد که این برهان، استدلال تجربی است و استدلال تجربی نمیتواند چیزی را که طبیعی و مادی نیست به اثبات رساند، چه، دایرۀ عمل براهین تجربی فقط طبیعت است. حکمای الهی در پاسخ گفتهاند که این دلیل یک استدلال تجربی نیست بلکه نوعی </del>برهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلی است مشابه برهانی که با آن از روی آثار، به وجود عقل و هوش در دیگران پی میبریم. عقل و هوش دیگران (غیر از عقل و هوش خود ما) نیز در ظرف تجربۀ ما نمیگنجد. اشکالات دیگری که هیوم بر این برهان وارد کرده ناشی از انتظار وی از این برهان در پاسخگویی به همۀ سؤالات در باب وجود خداست اما حکمای الهی گفتهاند که این برهان عقل آدمی را تنها تا مرز ماوراء طبیعت، و اینکه طبیعت مسخر ماوراء طبیعت است، هدایت میکند و بیش از آن نیز نباید از آن انتظار داشت. پاسخ بقیۀ سؤالات را باید از براهین فلسفی مربوط دریافت کرد. این دلیل نه کاملترین که روشنترین دلیل در اثبات وجود خداست که فهم آن در توان همگان است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&nbsp;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]] </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category:کلام – مفاهیم و اصطلاحات</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86_%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%8C_%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7%D9%86&diff=2010123730&oldid=prevMohammadi2 در ۳ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۳2021-11-03T10:43:08Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اِتْقان صُنع، برهان (argument from design)<br /> (یا: برهان نظم؛ برهان غایتشناختی؛ برهان صُنع) برطبق آن، عالَم چنان منظوم و در عین حال پیچیده است که فقط قدرتی فوق بشری قادر به طرح و ایجاد آن بوده است و ما میتوانیم با بررسی جهان، به وجود خدا معرفت پیداکنیم، یعنی از وجود مصنوع به صانع پی ببریم. از برهان صُنع صورتهای مختلفی پرداخت شده است، اما همۀ آنها بر وجود نظمی آشکار در عالم تکیه میکنند و برای آن طرح و غایتی قائلاند. برهان صنع یکی از چهار برهان سنتی در اثبات وجود خداست. سه برهان دیگر عبارتاند از برهان جهانشناختی<ref>cosmological argument</ref>، برهان اخلاقی<ref>moral argument</ref>، و برهان وجودشناختی<ref>ontological argument</ref>. این برهان را متألهان پروتستان در قرن ۱۸ به عنوان وسیلهای برای تطبیق با علم نیوتونی اشاعه دادند و [[پیلی، ویلیام (۱۷۴۳ـ۱۸۰۵)|ویلیام پِیلی]]<ref>William Paley</ref> در ۱۷۴۹ آن را باب کرد، اما فیلسوفان مختلفی، ازجمله [[هیوم، دیوید (۱۷۱۱ـ۱۷۷۶)|دیوید هیوم]]<ref>David Hume</ref>، آن را به چالش گرفتند. دیوید هیوم ضمن برشمردن چند اشکال بر این استدلال، آن را ناتوان از اثبات وجود خدا دانست. وی اظهار کرد که این برهان، استدلال تجربی است و استدلال تجربی نمیتواند چیزی را که طبیعی و مادی نیست به اثبات رساند، چه، دایرۀ عمل براهین تجربی فقط طبیعت است. حکمای الهی در پاسخ گفتهاند که این دلیل یک استدلال تجربی نیست بلکه نوعی برهان عقلی است مشابه برهانی که با آن از روی آثار، به وجود عقل و هوش در دیگران پی میبریم. عقل و هوش دیگران (غیر از عقل و هوش خود ما) نیز در ظرف تجربۀ ما نمیگنجد. اشکالات دیگری که هیوم بر این برهان وارد کرده ناشی از انتظار وی از این برهان در پاسخگویی به همۀ سؤالات در باب وجود خداست اما حکمای الهی گفتهاند که این برهان عقل آدمی را تنها تا مرز ماوراء طبیعت، و اینکه طبیعت مسخر ماوراء طبیعت است، هدایت میکند و بیش از آن نیز نباید از آن انتظار داشت. پاسخ بقیۀ سؤالات را باید از براهین فلسفی مربوط دریافت کرد. این دلیل نه کاملترین که روشنترین دلیل در اثبات وجود خداست که فهم آن در توان همگان است.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] <br />
[[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]] <br />
[[Category:کلام – مفاهیم و اصطلاحات]]<br />
<references /></div>Mohammadi2