https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C
ارگ دهانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-04-18T09:09:44Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.41.0
https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010171267&oldid=prev
Nazanin در ۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵
2024-03-18T10:35:36Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11202300.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11202300.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Mouth organ.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
Nazanin
https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010171266&oldid=prev
Nazanin در ۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۴
2024-03-18T10:34:19Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11202300.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11202300.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Mouth organ.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
Nazanin
https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010129939&oldid=prev
Mohammadi2 در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۶
2022-01-23T11:36:01Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:11202300.jpg|بندانگشتی|ارگ دهانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
Mohammadi2
https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010129936&oldid=prev
Mohammadi2 در ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۰
2022-01-23T11:30:57Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(یا: سازدهنی) هریک از اعضای خانوادهای از سازهای کوچک بادی قابل حمل دارای زبانۀ آزاد که منشأ آن آسیای شرقی و جنوبی است. هارمونیکای فشرده، یا همان سازدهنی اروپایی را چارلز ویتستون<ref>Charles Wheatstone</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُرْگِ دَهانی (mouth organ)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> در ۱۸۲۹ ساخت. این ساز زبانههای آزاد فلزی کوکشدهای با طولهای مختلف دارد که در داخل یک محفظۀ باریک چهارگوش قرار گرفتهاند و با دمیدن و مکیدن هوا، ضمن حرکتدادن ساز روی لبها از یک طرف به طرف دیگر، بهصدا درمیآیند. این ساز نیز مثل زنبورک از سازهای اصیل موسیقی محلی و وسترن است. جایگاه آن بهمنزلۀ سازی ملودینواز در کنسرت با هنرمندی و نبوغ لاری آدلر<ref>Larry Adler</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(یا: سازدهنی) هریک از اعضای خانوادهای از سازهای کوچک بادی قابل حمل دارای زبانۀ آزاد که منشأ آن آسیای شرقی و جنوبی است. هارمونیکای فشرده، یا همان سازدهنی اروپایی را چارلز ویتستون<ref>Charles Wheatstone</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> در ۱۸۲۹ ساخت. این ساز زبانههای آزاد فلزی کوکشدهای با طولهای مختلف دارد که در داخل یک محفظۀ باریک چهارگوش قرار گرفتهاند و با دمیدن و مکیدن هوا، ضمن حرکتدادن ساز روی لبها از یک طرف به طرف دیگر، بهصدا درمیآیند. این ساز نیز مثل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زنبورک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(موسیقی)|زنبورک]] </ins>از سازهای اصیل موسیقی محلی و وسترن است. جایگاه آن بهمنزلۀ سازی ملودینواز در کنسرت با هنرمندی و نبوغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آدلر، لاری (۱۹۱۴ـ۲۰۰۱)|</ins>لاری آدلر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Larry Adler</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> بهدست آمد. تمامی سازدهنیها در واکنش به تغییر شدت فشار نَفَس نوازنده، دچار تغییر زیرایی (زیروبم) میشوند. شنگ<ref> sheng</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> بهدست آمد. تمامی سازدهنیها در واکنش به تغییر شدت فشار نَفَس نوازنده، دچار تغییر زیرایی (زیروبم) میشوند. شنگ<ref> sheng</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> چینی، شو<ref> sho</ref> ژاپنی، و خن<ref> khen</ref> لائوسی<ref> Laotian</ref> از نمونههای قدیمی سازدهنیاند. این شکلهای کهنتر، از یک دسته نی با زیراییهای (زیروبمهای) مختلف تشکیل میشوند که تعدادشان به هفده عدد هم میرسد و همگی از پایه به یک محفظۀ بادی مشترک و قسمت دهانی وصلاند، و با بستن سوراخهای جای انگشت روی نیها نواخته میشوند؛ این سوراخها هوا را وادار به خروج از راه زبانههای آزاد میکنند و هارمونی متنوعی پدید میآورند. میان این ساز و رگال قرونوسطایی، که آن هم یک ساز زبانهآزاد قابل حمل بود، شباهتهای جالبی وجود دارد، اما رگال دارای ابزارهای پیشرفتهتر موسیقی غربی مثل کلاویه و دم است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div></ref> چینی، شو<ref> sho</ref> ژاپنی، و خن<ref> khen</ref> لائوسی<ref> Laotian</ref> از نمونههای قدیمی سازدهنیاند. این شکلهای کهنتر، از یک دسته نی با زیراییهای (زیروبمهای) مختلف تشکیل میشوند که تعدادشان به هفده عدد هم میرسد و همگی از پایه به یک محفظۀ بادی مشترک و قسمت دهانی وصلاند، و با بستن سوراخهای جای انگشت روی نیها نواخته میشوند؛ این سوراخها هوا را وادار به خروج از راه زبانههای آزاد میکنند و هارمونی متنوعی پدید میآورند. میان این ساز و رگال قرونوسطایی، که آن هم یک ساز زبانهآزاد قابل حمل بود، شباهتهای جالبی وجود دارد، اما رگال دارای ابزارهای پیشرفتهتر موسیقی غربی مثل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کلاویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و دم است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&nbsp;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:موسیقی]] [[Category:سازهای غیرایرانی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:موسیقی]] </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:سازهای غیرایرانی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
</table>
Mohammadi2
https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%DA%AF_%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2010048360&oldid=prev
Nazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳
2019-07-24T05:23:50Z
<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اُرْگِ دَهانی (mouth organ)(یا: سازدهنی) هریک از اعضای خانوادهای از سازهای کوچک بادی قابل حمل دارای زبانۀ آزاد که منشأ آن آسیای شرقی و جنوبی است. هارمونیکای فشرده، یا همان سازدهنی اروپایی را چارلز ویتستون<ref>Charles Wheatstone<br />
<br />
</ref> در ۱۸۲۹ ساخت. این ساز زبانههای آزاد فلزی کوکشدهای با طولهای مختلف دارد که در داخل یک محفظۀ باریک چهارگوش قرار گرفتهاند و با دمیدن و مکیدن هوا، ضمن حرکتدادن ساز روی لبها از یک طرف به طرف دیگر، بهصدا درمیآیند. این ساز نیز مثل زنبورک از سازهای اصیل موسیقی محلی و وسترن است. جایگاه آن بهمنزلۀ سازی ملودینواز در کنسرت با هنرمندی و نبوغ لاری آدلر<ref>Larry Adler<br />
</ref> بهدست آمد. تمامی سازدهنیها در واکنش به تغییر شدت فشار نَفَس نوازنده، دچار تغییر زیرایی (زیروبم) میشوند. شنگ<ref> sheng<br />
</ref> چینی، شو<ref> sho</ref> ژاپنی، و خن<ref> khen</ref> لائوسی<ref> Laotian</ref> از نمونههای قدیمی سازدهنیاند. این شکلهای کهنتر، از یک دسته نی با زیراییهای (زیروبمهای) مختلف تشکیل میشوند که تعدادشان به هفده عدد هم میرسد و همگی از پایه به یک محفظۀ بادی مشترک و قسمت دهانی وصلاند، و با بستن سوراخهای جای انگشت روی نیها نواخته میشوند؛ این سوراخها هوا را وادار به خروج از راه زبانههای آزاد میکنند و هارمونی متنوعی پدید میآورند. میان این ساز و رگال قرونوسطایی، که آن هم یک ساز زبانهآزاد قابل حمل بود، شباهتهای جالبی وجود دارد، اما رگال دارای ابزارهای پیشرفتهتر موسیقی غربی مثل کلاویه و دم است.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:موسیقی]] [[Category:سازهای غیرایرانی]]</div>
Nazanin