استانبول - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi3 در ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۸

2025-02-04T05:48:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۴۸
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	}} اِستانبول (Istanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus		}} اِستانبول (Istanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[~~سنایی،~~ ابوالمجد مجدود بن آدم ~~(غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)~~\|~~سنایی~~]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنائی، ابوالمجد مجدود بن آدم\|سنائی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

	<br />		<br />

Mohammadi3 در ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳

2025-01-05T15:23:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول (Istanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus		}} اِستانبول (Istanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[~~تیودوسیوس دوم\|~~تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

Mohammadi2 در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۱

2024-06-27T22:41:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۴۱
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول (~~İstanbul~~)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus		}} اِستانبول (Istanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

Mohammadi2 در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۹

2024-06-27T22:39:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۹
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول (İstanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>~~Bosphorus~~		}} اِستانبول (İstanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosporus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

Mohammadi2 در ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۷

2024-06-27T22:37:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۳۷
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosphorus		}} اِستانبول (İstanbul)<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosphorus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

Amir در ‏۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۲

2022-03-23T09:42:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۲
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosphorus		}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosphorus
	</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[~~اسدآبادی ،~~ سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

	<br />		<br />

Mohammadi2 در ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۸

2022-02-07T08:58:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۸
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ~~ترکیه،~~ بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus		}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری [[ترکیه]]، بر دو کرانۀ تنگۀ [[بوسفور]]<ref>Bosphorus
	</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، ~~هخامنشیان،~~ گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل [[دریای سیاه]]<ref>Black Sea </ref> و [[مرمره، دریای\|دریای مرمره]]<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به [[شاخ زرین، خلیج\|شاخ زرین]]<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار [[هرودت]] و [[گزنفون]] نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به [[قسطنطنیه]]<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، [[هخامنشیان]]، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. [[تیودوسیوس دوم\|تئودوسیوس دوم]] استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. [[محمد فاتح\|سلطان محمد فاتح عثمانی]] در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای [[ایاصوفیه]] نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان [[جنگ جهانی اول]] به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ مسجد ~~سلیمانیه؛~~ کاخ ـ موزۀ ~~توپکاپی؛~~ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان ~~کرمانی،~~ محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی ~~دولت‌آبادی،~~ و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. ~~فردوسی،~~ خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ [[مسجد سلیمانیه]]؛ کاخ ـ موزۀ [[توپکاپی]]؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، [[آقاخان کرمانی، میرزا\|میرزا آقاخان کرمانی]]، محمدطاهر تبریزی، میرزا [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)\|یحیی دولت‌آبادی]]، و [[اسدآبادی ، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)\|سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در این شهر فعالیت داشته‌اند. [[فردوسی طوسی، ابوالقاسم (طوس ۳۲۹ـ ۴۱۷/۴۱۱ق)\|فردوسی]]، خاقانی، [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)\|سنایی]]، [[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)\|فرخی سیستانی]]، [[لامعی گرگانی، محمد بن اسماعیل (ز ۴۶۰ق)\|لامعی گرگانی]]، و [[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)\|سعدی]] در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

	~~ ~~		<br />

	----		----

Mohammadi2 در ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۶

2022-01-09T12:06:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۶
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3~~.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-4~~.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ترکیه، بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus		}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ترکیه، بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus
	</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، هخامنشیان، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، هخامنشیان، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان کرمانی، محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی دولت‌آبادی، و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. فردوسی، خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان کرمانی، محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی دولت‌آبادی، و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. فردوسی، خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

Mohammadi2 در ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۶

2022-01-09T12:06:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۶
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب		\| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
	\| شهر ها و آبادی های مهم =		\| شهر ها و آبادی های مهم =
	}} اِستانبول<br/> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد ~~آبي~~)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد ~~آبي~~)، استانبول]][[File:11245100-4.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد ~~آبي~~)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ترکیه، بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus		}} اِستانبول<br /> [[File:11245100-1.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]][[File:11245100-4.jpg\|thumb\|مسجد سلطان احمد (مسجد آبی)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ترکیه، بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus
	</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، هخامنشیان، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque		</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، هخامنشیان، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
	</ref>؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان کرمانی، محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی دولت‌آبادی، و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. فردوسی، خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).		</ref>؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان کرمانی، محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی دولت‌آبادی، و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. فردوسی، خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	----		----

	[[Category:جغرافیای اروپا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایرکشورهای اروپایی]]		[[Category:جغرافیای اروپا]]
			[[Category:جغرافیای انسانی سایرکشورهای اروپایی]]
			<references />

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

{{الگو:جعبه اطلاعات شهر6
| کشور =ترکیه
| نام فارسی =اِستانبول
|نام لاتین =
| استان =
| شهرستان =
| بخش =
| موقعیت =بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور و سواحل دریای سیاه و دریای مرمره
| جمعیت =9,760,000 نفر
| مساحت =
| ارتفاع از سطح دریا =
| تولیدات و صنایع مهم =
| برخی بناهای مهم =ایاصوفیه؛ مسجد آبی؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح، کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده و مدفن و مسجد ایوب
| شهر ها و آبادی های مهم =
}} اِستانبول<br/> [[File:11245100-1.jpg|thumb|مسجد سلطان احمد (مسجد آبي)، استانبول]][[File:11245100-3.jpg|thumb|مسجد سلطان احمد (مسجد آبي)، استانبول]][[File:11245100-4.jpg|thumb|مسجد سلطان احمد (مسجد آبي)، استانبول]](یا: اسلامبول) پایتخت پیشین و بزرگ‌ترین شهر جمهوری ترکیه، بر دو کرانۀ تنگۀ بوسفور<ref>Bosphorus
</ref> و سواحل دریای سیاه<ref>Black Sea </ref> و دریای مرمره<ref>Marmara Sea </ref>. شهر بر دو طرف خلیج معروف به شاخ زرین<ref>Golden Horn </ref> بر روی هفت تپه بنا شده و بلندترین نقطۀ نزدیک به آن کوه بِش‌پینار (پنج‌چشمه) ۹۲۶ متر بلندا دارد. آب‌و‌هوای متغیر آن، تحت ‌تأثیر دریاهای مدیترانه، بالکان، و دریای سیاه، غالباً‌ ابری و بارانی است. یگانه شهر دنیاست که در دو قاره واقع است؛ دو پل عظیم معلق دو بخش اروپایی و آسیایی شهر را به هم وصل می‌کنند. استانبول پایتخت اقتصادی، فرهنگی، و جهانگردی ترکیه است و بیش از یک‌سوم کل فعالیت‌های مالی، اقتصادی، و تولیدی کشور در این شهر صورت می‌گیرد. پلینیوس (ح ۱۳۳م) نخستین نام آن‌جا را لوگوس (یا لوکوس) ذکر کرده است، اما در آثار هرودت و گزنفون نام بیزانتیوم<ref>Byzantium</ref> دارد. رومیان در ۱۹۶م این شهر را فتح کردند و آنتونیا نامیدند. در ۳۳۰م کنستانتین، آنتونیا را پایتخت خود کرد و پس از درگذشت او، نامش را به این شهر دادند و آن را کنستانتینوپولیس خواندند. همین نام سرانجام به قسطنطنیه<ref> Constantinople</ref> مبدل شد. یونانیان آن‌جا را استین‌پولیس می‌نامیدند و مسعودی آن را استن‌بولن ضبط کرده است. همین نام بود که به استنبول و استانبول تبدیل شد. در زمان احمد سوم و سلیم سوم عثمانی این نام به تحریف، اسلامبول گفته و نوشته می‌شد. یونانیان، هخامنشیان، گالات‌ها، و رومی‌ها بر استانبول حکم راندند. تئودوسیوس دوم استحکامات دفاعی شهر را افزود. در ۵۲ق ایوب انصاری صحابی در حملۀ مسلمانان ضمن محاصرۀ شهر درگذشت و همان‌جا مدفون شد. در ۱۲۰۳م صلیبیون شهر را تسخیر و غارت کردند. سلطان محمد فاتح عثمانی در ۸۵۷ق (۱۴۵۳م) قسطنطنیه را فتح کرد و در کلیسای ایاصوفیه نماز گزارد. استانبول در ۱۴۵۴م پایتخت عثمانی شد و در پایان جنگ جهانی اول به اشغال متفقین درآمد، اما معاهدۀ لوزان (۱۹۲۳) به این وضع خاتمه داد. در همین سال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا منتقل شد. آثار تاریخی پرشماری در استانبول وجود دارد: باروها و کلیساهای عصر بیزانس؛ بنای عظیم ایاصوفیه؛ مسجد آبی<ref> Blue Mosque
</ref>؛ مسجد سلیمانیه؛ کاخ ـ موزۀ توپکاپی؛ مجتمع فاتح (شامل مسجد، مدارس، دارالشفاء، کتابخانه، مهمانسرا، و حمام)؛ کاخ دلمه باغچه؛ برج غَلَطه (گالاتا)؛ بازار سرپوشیده؛ و مدفن و مسجد ایوب. آثار فراوان از هنرمندان و مؤلفان ایرانی در موزه‌ها و بناهای استانبول موجود است. این شهر در دورۀ مشروطه از مهم‌ترین مراکز تجمع آزادی‌خواهان و روزنامه‌نگاران ایرانی بود و کسانی چون میرزا حبیب اصفهانی، میرزا آقاخان کرمانی، محمدطاهر تبریزی، میرزا یحیی دولت‌آبادی، و سید جمال‌الدین اسدآبادی در این شهر فعالیت داشته‌اند. فردوسی، خاقانی، سنایی، فرخی سیستانی، لامعی گرگانی، و سعدی در آثار خود از قسطنطنیه یاد کرده‌اند. استانبول به لحاظ جغرافیایی و تاریخی شهری توریستی و همواره محل رفت‌وآمد بوده است و از این جهت سیمایی بین‌المللی دارد و مردم آن به چند زبان تکلم می‌کنند. جمعیت آن ۹,۷۶۰,۰۰۰ نفر است (۲۰۰۳).

 

----

[[Category:جغرافیای اروپا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایرکشورهای اروپایی]]