استرآبادی، فضل الله (استرآباد ۷۴۰ـ نخجوان ۷۹۶ق) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%28%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_%DB%B7%DB%B4%DB%B0%D9%80_%D9%86%D8%AE%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86_%DB%B7%DB%B9%DB%B6%D9%82%29 استرآبادی، فضل الله (استرآباد ۷۴۰ـ نخجوان ۷۹۶ق) - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-29T01:17:06Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_%DB%B7%DB%B4%DB%B0%D9%80_%D9%86%D8%AE%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86_%DB%B7%DB%B9%DB%B6%D9%82)&diff=2010131380&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۶ 2022-02-14T09:56:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}(یا: فضل‌الله حروفی؛ فضل استرآبادی؛ متخلّص به نعیمی و مشهور به حلال‌خور عارف) شاعر ایرانی و بنیانگذار فرقۀ [[حروفیه]]. پدرش، ابومحمد، [[قاضی القضات|قاضی‌القضات]] [[استرآباد]] بود. فضل‌الله در جوانی با کلاه‌دوزی روزگار می‌گذراند. سپس به [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و از آن‌جا به زیارت خانۀ خدا رفت و پس از آن به شهرهای خوارزم، [[سمیرم، شهر|سمیرم]]، [[مشهد، شهر|مشهد]] و [[مکه|مکّه]] سفر کرد. سرانجام در [[تبریز، شهر|تبریز]] سکونت گزید و در همان‌جا با گفتن این‌که حق بر او متجلّی و اسرار حقایق بر او آشکار شده است، فرقۀ حروفیه را پایه‌گذاری کرد (۷۷۸ق). پیروانش از او با نام‌های «مظهرالوهیت»، «قائم آل محمد»، «ختم ثانی»، «مهدی»، «مسیح» و «صاحب ولایت» یاد می‌کردند. فضل‌الله، با تأویل [[قرآن]]، خود را «من عنده علم‌الکتاب» می‌دانست. در دانش‌های معقول و منقول، رموز تصوف و حکمت و خواب‌گزاری نیز شهرت فراوان داشت و پیروانش برای او جایگاهی خداگونه قائل بودند. [[عمادالدین نسیمی]] و [[علی الاعلی، ابوالحسن (ح ۷۵۴ـ۸۲۲ق)|علی‌الاعلی]] از شاگردان و خلفای او بودند. فضل‌الله پس از آن‌که [[امیرتیمور]] را به آیین خود دعوت کرد و او نپذیرفت، مدتی در شروان زندانی شد و سرانجام به فرمان تیمور و به دست پسرش، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میران‌شاه، </del>و به فتوای علمای آن روزگار به‌قتل رسید. از آثارش:'' جاودان‌نامه/جاودان کبیر''، به نثر فارسی و بخش‌هایی به عربی یا لهجۀ استرآبادی که تفسیری نو از قرآن است؛ ''نوم‌نامه'' به فارسی آمیخته با گویش استرآبادی که در آن خواب‌های خود را با بیان تاریخ و محلّ دیدن رؤیا آورده است؛ ''انفس و آفاق'' به فارسی؛ ''عرف‌نامه''؛ ''محبت‌نامه''؛'' مثنوی عرش‌نامه''و ''دیوان شعر''.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}(یا: فضل‌الله حروفی؛ فضل استرآبادی؛ متخلّص به نعیمی و مشهور به حلال‌خور عارف) شاعر ایرانی و بنیانگذار فرقۀ [[حروفیه]]. پدرش، ابومحمد، [[قاضی القضات|قاضی‌القضات]] [[استرآباد]] بود. فضل‌الله در جوانی با کلاه‌دوزی روزگار می‌گذراند. سپس به [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و از آن‌جا به زیارت خانۀ خدا رفت و پس از آن به شهرهای خوارزم، [[سمیرم، شهر|سمیرم]]، [[مشهد، شهر|مشهد]] و [[مکه|مکّه]] سفر کرد. سرانجام در [[تبریز، شهر|تبریز]] سکونت گزید و در همان‌جا با گفتن این‌که حق بر او متجلّی و اسرار حقایق بر او آشکار شده است، فرقۀ حروفیه را پایه‌گذاری کرد (۷۷۸ق). پیروانش از او با نام‌های «مظهرالوهیت»، «قائم آل محمد»، «ختم ثانی»، «مهدی»، «مسیح» و «صاحب ولایت» یاد می‌کردند. فضل‌الله، با تأویل [[قرآن]]، خود را «من عنده علم‌الکتاب» می‌دانست. در دانش‌های معقول و منقول، رموز تصوف و حکمت و خواب‌گزاری نیز شهرت فراوان داشت و پیروانش برای او جایگاهی خداگونه قائل بودند. [[عمادالدین نسیمی]] و [[علی الاعلی، ابوالحسن (ح ۷۵۴ـ۸۲۲ق)|علی‌الاعلی]] از شاگردان و خلفای او بودند. فضل‌الله پس از آن‌که [[امیرتیمور]] را به آیین خود دعوت کرد و او نپذیرفت، مدتی در شروان زندانی شد و سرانجام به فرمان تیمور و به دست پسرش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میران شاه گورکانی، جلال الدین ( ـ۸۱۰ق)|میران‌شاه]]، </ins>و به فتوای علمای آن روزگار به‌قتل رسید. از آثارش:'' جاودان‌نامه/جاودان کبیر''، به نثر فارسی و بخش‌هایی به عربی یا لهجۀ استرآبادی که تفسیری نو از قرآن است؛ ''نوم‌نامه'' به فارسی آمیخته با گویش استرآبادی که در آن خواب‌های خود را با بیان تاریخ و محلّ دیدن رؤیا آورده است؛ ''انفس و آفاق'' به فارسی؛ ''عرف‌نامه''؛ ''محبت‌نامه''؛'' مثنوی عرش‌نامه'' و ''دیوان شعر''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرق و مذاهب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرق و مذاهب]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_%DB%B7%DB%B4%DB%B0%D9%80_%D9%86%D8%AE%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86_%DB%B7%DB%B9%DB%B6%D9%82)&diff=2010131379&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۴ 2022-02-14T09:54:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام دیگر=فضل الله حروفی- فضل استرآبادی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام دیگر=فضل الله حروفی- فضل استرآبادی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام اصلی=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام اصلی=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعیمی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعیمی، «مظهرالوهیت»، «قائم آل محمد»، «ختم ثانی»، «مهدی»، «مسیح» و «صاحب ولایت»</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حلال‌خور عارف</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زادروز=استرآباد ۷۴۰ق</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زادروز=استرآباد ۷۴۰ق</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تاریخ مرگ=نخجوان ۷۹۶ق</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تاریخ مرگ=نخجوان ۷۹۶ق</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =دین اسلام</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =دین اسلام</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|فعالیت های مهم =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|فعالیت های مهم =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایه‌گذاری فرقۀ حروفیه (۷۷۸ق)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|رشته =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|رشته =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}(یا: فضل‌الله حروفی؛ فضل استرآبادی؛ متخلّص به نعیمی و مشهور به حلال‌خور عارف) شاعر ایرانی و بنیانگذار فرقۀ حروفیه. پدرش، ابومحمد، قاضی‌القضات استرآباد بود. فضل‌الله در جوانی با کلاه‌دوزی روزگار می‌گذراند. سپس به اصفهان و از آن‌جا به زیارت خانۀ خدا رفت و پس از آن به شهرهای خوارزم، سمیرم، مشهد و مکّه سفر کرد. سرانجام در تبریز سکونت گزید و در همان‌جا با گفتن این‌که حق بر او متجلّی و اسرار حقایق بر او آشکار شده است، فرقۀ حروفیه را پایه‌گذاری کرد (۷۷۸ق). پیروانش از او با نام‌های «مظهرالوهیت»، «قائم آل محمد»، «ختم ثانی»، «مهدی»، «مسیح» و «صاحب ولایت» یاد می‌کردند. فضل‌الله، با تأویل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن، </del>خود را «من عنده علم‌الکتاب» می‌دانست. در دانش‌های معقول و منقول، رموز تصوف و حکمت و خواب‌گزاری نیز شهرت فراوان داشت و پیروانش برای او جایگاهی خداگونه قائل بودند. عمادالدین نسیمی و علی‌الاعلی از شاگردان و خلفای او بودند. فضل‌الله پس از آن‌که امیرتیمور را به آیین خود دعوت کرد و او نپذیرفت، مدتی در شروان زندانی شد و سرانجام به فرمان تیمور و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌دست </del>پسرش، میران‌شاه، و به فتوای علمای آن روزگار به‌قتل رسید. از آثارش:'' جاودان‌نامه/جاودان کبیر''، به نثر فارسی و بخش‌هایی به عربی یا لهجۀ استرآبادی که تفسیری نو از قرآن است؛ ''نوم‌نامه'' به فارسی آمیخته با گویش استرآبادی که در آن خواب‌های خود را با بیان تاریخ و محلّ دیدن رؤیا آورده است؛ ''انفس و آفاق'' به فارسی؛ ''عرف‌نامه''؛ ''محبت‌نامه''؛'' مثنوی عرش‌نامه''و ''دیوان شعر''.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}(یا: فضل‌الله حروفی؛ فضل استرآبادی؛ متخلّص به نعیمی و مشهور به حلال‌خور عارف) شاعر ایرانی و بنیانگذار فرقۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حروفیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. پدرش، ابومحمد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاضی القضات|</ins>قاضی‌القضات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</ins>استرآباد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود. فضل‌الله در جوانی با کلاه‌دوزی روزگار می‌گذراند. سپس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان، شهر|</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و از آن‌جا به زیارت خانۀ خدا رفت و پس از آن به شهرهای خوارزم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سمیرم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|سمیرم]]، [[مشهد، شهر|</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مکه|</ins>مکّه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سفر کرد. سرانجام در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تبریز، شهر|</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سکونت گزید و در همان‌جا با گفتن این‌که حق بر او متجلّی و اسرار حقایق بر او آشکار شده است، فرقۀ حروفیه را پایه‌گذاری کرد (۷۷۸ق). پیروانش از او با نام‌های «مظهرالوهیت»، «قائم آل محمد»، «ختم ثانی»، «مهدی»، «مسیح» و «صاحب ولایت» یاد می‌کردند. فضل‌الله، با تأویل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن]]، </ins>خود را «من عنده علم‌الکتاب» می‌دانست. در دانش‌های معقول و منقول، رموز تصوف و حکمت و خواب‌گزاری نیز شهرت فراوان داشت و پیروانش برای او جایگاهی خداگونه قائل بودند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عمادالدین نسیمی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی الاعلی، ابوالحسن (ح ۷۵۴ـ۸۲۲ق)|</ins>علی‌الاعلی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از شاگردان و خلفای او بودند. فضل‌الله پس از آن‌که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امیرتیمور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به آیین خود دعوت کرد و او نپذیرفت، مدتی در شروان زندانی شد و سرانجام به فرمان تیمور و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به دست </ins>پسرش، میران‌شاه، و به فتوای علمای آن روزگار به‌قتل رسید. از آثارش:'' جاودان‌نامه/جاودان کبیر''، به نثر فارسی و بخش‌هایی به عربی یا لهجۀ استرآبادی که تفسیری نو از قرآن است؛ ''نوم‌نامه'' به فارسی آمیخته با گویش استرآبادی که در آن خواب‌های خود را با بیان تاریخ و محلّ دیدن رؤیا آورده است؛ ''انفس و آفاق'' به فارسی؛ ''عرف‌نامه''؛ ''محبت‌نامه''؛'' مثنوی عرش‌نامه''و ''دیوان شعر''.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرق و مذاهب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فرق و مذاهب]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF_%DB%B7%DB%B4%DB%B0%D9%80_%D9%86%D8%AE%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86_%DB%B7%DB%B9%DB%B6%D9%82)&diff=1189285&oldid=prev DaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1' 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<br /> [[رده:دین اسلام]]<br /> [[رده:فرق و مذاهب]]</div>

DaneshGostar