https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1_%28_%D9%80%DB%B5%DB%B1%DB%B5%D9%82%29 2026-06-15T06:56:53Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1_(_%D9%80%DB%B5%DB%B1%DB%B5%D9%82)&diff=2010228545&oldid=prev 2025-04-21T08:39:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان ایرانی، زادۀ [[اسفزار]]، [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]]. او ترازوی [[ارشمیدس (ح ۲۸۷ـ۲۱۲پ م)|ارشمیدس]] را که برای معین‌کردن مقدار ناخالصی در اجسام ساخته‌شده از [[طلا]] و [[نقره (فلزات)|نقره]] را که پیش از او [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منلایوس|</del>منلائوس]]، [[سند بن علی، ابوالطیب (قرن ۳ق)|سند بن علی]]، [[رازی، محمد بن زکریا (ری ۲۵۱ـ۳۱۳ق)|محمد بن زکریای رازی]]، [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]]، [[ابوریحان بیرونی (خوارزم ۳۶۲ـ غزنه ۴۴۰ق)|ابوریحان بیرونی]] و [[خیام، عمر بن ابراهیم (نیشابور ۴۳۹ـ۵۲۶ق)|عمرخیام]] به بررسی آن پرداخته بودند، به دقت مطالعه کرد و برای کاربری آسان‌تر آن‌ دو کفه بدان افزود و میزان‌الحکمه‌اش نام نهاد. بنابر روایت خازنی، او پیش از کامل‌کردن میزان‌الحکمه درگذشت. عده‌ای، ازجمله [[بیهقی، ظهیرالدین علی بن زید (ح ۴۹۳ـ۵۶۵ق)|بیهقی]]، بر این باورند که پس از کامل‌شدن ''میزان‌الحکمه'' و تحویل آن به خزانه‌داری سلطان سنجر سلجوقی (حکومتش از ۵۱۱ـ۵۲۲ق)، خزانه‌دار از ترس برملاشدن خیانتش در دارایی‌های خزانه، دستگاه یادشده را از بین برد. اسفزاری درپی این حادثه به شدت اندوهگین شد و به سبب همین اندوه درگذشت. اسفزاری در رصد اعتدال بهاری و دیگر اندازه‌گیری‌هایی که برای تعیین دقیق طول سال خورشیدی لازم بود با گروه تدوین‌کنندۀ تقویم جلالی همکاری داشت. نتیجۀ این همکاری تدوین [[تقویم جلالی]] به دستور جلال‌الدوله [[ملکشاه سلجوقی]] و ساخت رصدخانه‌ای (ظاهراً در [[اصفهان، شهر|اصفهان]]) بود. ''آثار'' ''علوی یا کائنات جو''ّ، ''اختصار اصول اقلیدس''، ''مراکز‌الاثقال و صنعة‌القفان'' یا ''ارشاد ذوی‌العرفان الی صناعةالقفان'' دربردارندۀ چهار باب در مورد چگونگی کار قپان و نحوۀ اندازه‌گیری وزن، ''مقدمة فی‌المساحة''، ''تلخیص کتاب‌الحیل'' بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک، در زمرۀ آثار او قرار دارند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان ایرانی، زادۀ [[اسفزار]]، [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]]. او ترازوی [[ارشمیدس (ح ۲۸۷ـ۲۱۲پ م)|ارشمیدس]] را که برای معین‌کردن مقدار ناخالصی در اجسام ساخته‌شده از [[طلا]] و [[نقره (فلزات)|نقره]] را که پیش از او [[منلائوس]]، [[سند بن علی، ابوالطیب (قرن ۳ق)|سند بن علی]]، [[رازی، محمد بن زکریا (ری ۲۵۱ـ۳۱۳ق)|محمد بن زکریای رازی]]، [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]]، [[ابوریحان بیرونی (خوارزم ۳۶۲ـ غزنه ۴۴۰ق)|ابوریحان بیرونی]] و [[خیام، عمر بن ابراهیم (نیشابور ۴۳۹ـ۵۲۶ق)|عمرخیام]] به بررسی آن پرداخته بودند، به دقت مطالعه کرد و برای کاربری آسان‌تر آن‌ دو کفه بدان افزود و میزان‌الحکمه‌اش نام نهاد. بنابر روایت خازنی، او پیش از کامل‌کردن میزان‌الحکمه درگذشت. عده‌ای، ازجمله [[بیهقی، ظهیرالدین علی بن زید (ح ۴۹۳ـ۵۶۵ق)|بیهقی]]، بر این باورند که پس از کامل‌شدن ''میزان‌الحکمه'' و تحویل آن به خزانه‌داری سلطان سنجر سلجوقی (حکومتش از ۵۱۱ـ۵۲۲ق)، خزانه‌دار از ترس برملاشدن خیانتش در دارایی‌های خزانه، دستگاه یادشده را از بین برد. اسفزاری درپی این حادثه به شدت اندوهگین شد و به سبب همین اندوه درگذشت. اسفزاری در رصد اعتدال بهاری و دیگر اندازه‌گیری‌هایی که برای تعیین دقیق طول سال خورشیدی لازم بود با گروه تدوین‌کنندۀ تقویم جلالی همکاری داشت. نتیجۀ این همکاری تدوین [[تقویم جلالی]] به دستور جلال‌الدوله [[ملکشاه سلجوقی]] و ساخت رصدخانه‌ای (ظاهراً در [[اصفهان، شهر|اصفهان]]) بود. ''آثار'' ''علوی یا کائنات جو''ّ، ''اختصار اصول اقلیدس''، ''مراکز‌الاثقال و صنعة‌القفان'' یا ''ارشاد ذوی‌العرفان الی صناعةالقفان'' دربردارندۀ چهار باب در مورد چگونگی کار قپان و نحوۀ اندازه‌گیری وزن، ''مقدمة فی‌المساحة''، ''تلخیص کتاب‌الحیل'' بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک، در زمرۀ آثار او قرار دارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11298000--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11298000--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اخترشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اخترشناسی]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1_(_%D9%80%DB%B5%DB%B1%DB%B5%D9%82)&diff=2010133495&oldid=prev 2022-03-22T20:40:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل زندگی=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل زندگی=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تحصیلات و محل تحصیل=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تحصیلات و محل تحصیل=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شغل و تخصص اصلی =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخترشناس</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شغل و تخصص اصلی =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منجم</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شغل و تخصص های دیگر=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی دان- فیزیک دان</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شغل و تخصص های دیگر=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سبک =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سبک =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مکتب =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مکتب =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سمت =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سمت =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> آثار علوی </del>یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاینات جو، اختصار </del>اصول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقلیدس، مراکز الاثقال </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنعه القفان یا ارشاد ذوی العرفان </del>الی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صناعهالقفان</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> آثار علوی </ins>یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کائنات جوّ، اختصار </ins>اصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقلیدس، مراکز‌الاثقال </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صنعة‌القفان یا ارشاد ذوی‌العرفان </ins>الی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صناعةالقفان، مقدمة فی‌المساحة، تلخیص کتاب‌الحیل بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|خویشاوندان سرشناس =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|خویشاوندان سرشناس =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =اخترشناسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =اخترشناسی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان ایرانی، زادۀ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسفزار، </del>هرات. او ترازوی ارشمیدس را که برای معین‌کردن مقدار ناخالصی در اجسام ساخته‌شده از طلا و نقره را که پیش از او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منلائوس، </del>سند بن علی، محمد بن زکریای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی، </del>ابن سینا، ابوریحان بیرونی و عمرخیام به بررسی آن پرداخته بودند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌دقت </del>مطالعه کرد و برای کاربری آسان‌تر آن‌ دو کفه بدان افزود و میزان‌الحکمه‌اش نام نهاد. بنابر روایت خازنی، او پیش از کامل‌کردن میزان‌الحکمه درگذشت. عده‌ای، ازجمله بیهقی، بر این باورند که پس از کامل‌شدن میزان‌الحکمه و تحویل آن به خزانه‌داری سلطان سنجر سلجوقی (حکومتش از ۵۱۱ـ۵۲۲ق)، خزانه‌دار از ترس برملاشدن خیانتش در دارایی‌های خزانه، دستگاه یادشده را از بین برد. اسفزاری درپی این حادثه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌شدت </del>اندوهگین شد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌سبب </del>همین اندوه درگذشت. اسفزاری در رصد اعتدال بهاری و دیگر اندازه‌گیری‌هایی که برای تعیین دقیق طول سال خورشیدی لازم بود با گروه تدوین‌کنندۀ تقویم جلالی همکاری داشت. نتیجۀ این همکاری تدوین تقویم جلالی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌دستور </del>جلال‌الدوله ملکشاه سلجوقی و ساخت رصدخانه‌ای (ظاهراً در اصفهان) بود. آثار ''علوی یا کائنات جو''ّ، ''اختصار اصول اقلیدس''، ''مراکز‌الاثقال و صنعة‌القفان'' یا ''ارشاد ذوی‌العرفان الی صناعةالقفان'' دربردارندۀ چهار باب در مورد چگونگی کار قپان و نحوۀ اندازه‌گیری وزن، ''مقدمة فی‌المساحة''، ''تلخیص کتاب‌الحیل'' بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک، در زمرۀ آثار او قرار دارند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان ایرانی، زادۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسفزار]]، [[هرات، شهر (افغانستان)|</ins>هرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. او ترازوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ارشمیدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ح ۲۸۷ـ۲۱۲پ م)|ارشمیدس]] </ins>را که برای معین‌کردن مقدار ناخالصی در اجسام ساخته‌شده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>طلا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(فلزات)|نقره]] </ins>را که پیش از او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[منلایوس|منلائوس]]، [[</ins>سند بن علی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالطیب (قرن ۳ق)|سند بن علی]]، [[رازی، محمد بن زکریا (ری ۲۵۱ـ۳۱۳ق)|</ins>محمد بن زکریای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی]]، [[</ins>ابن سینا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]]، [[</ins>ابوریحان بیرونی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(خوارزم ۳۶۲ـ غزنه ۴۴۰ق)|ابوریحان بیرونی]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خیام، عمر بن ابراهیم (نیشابور ۴۳۹ـ۵۲۶ق)|</ins>عمرخیام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به بررسی آن پرداخته بودند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به دقت </ins>مطالعه کرد و برای کاربری آسان‌تر آن‌ دو کفه بدان افزود و میزان‌الحکمه‌اش نام نهاد. بنابر روایت خازنی، او پیش از کامل‌کردن میزان‌الحکمه درگذشت. عده‌ای، ازجمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بیهقی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظهیرالدین علی بن زید (ح ۴۹۳ـ۵۶۵ق)|بیهقی]]، </ins>بر این باورند که پس از کامل‌شدن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>میزان‌الحکمه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>و تحویل آن به خزانه‌داری سلطان سنجر سلجوقی (حکومتش از ۵۱۱ـ۵۲۲ق)، خزانه‌دار از ترس برملاشدن خیانتش در دارایی‌های خزانه، دستگاه یادشده را از بین برد. اسفزاری درپی این حادثه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به شدت </ins>اندوهگین شد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به سبب </ins>همین اندوه درگذشت. اسفزاری در رصد اعتدال بهاری و دیگر اندازه‌گیری‌هایی که برای تعیین دقیق طول سال خورشیدی لازم بود با گروه تدوین‌کنندۀ تقویم جلالی همکاری داشت. نتیجۀ این همکاری تدوین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تقویم جلالی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] به دستور </ins>جلال‌الدوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملکشاه سلجوقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و ساخت رصدخانه‌ای (ظاهراً در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان، شهر|</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</ins>آثار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </ins>''علوی یا کائنات جو''ّ، ''اختصار اصول اقلیدس''، ''مراکز‌الاثقال و صنعة‌القفان'' یا ''ارشاد ذوی‌العرفان الی صناعةالقفان'' دربردارندۀ چهار باب در مورد چگونگی کار قپان و نحوۀ اندازه‌گیری وزن، ''مقدمة فی‌المساحة''، ''تلخیص کتاب‌الحیل'' بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک، در زمرۀ آثار او قرار دارند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11298000--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11298000--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اخترشناسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اخترشناسی]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85_%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1_(_%D9%80%DB%B5%DB%B1%DB%B5%D9%82)&diff=1189163&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> اَسْفِزاری، ابوحاتم مظفر ( ـ۵۱۵ق)&lt;br&gt;<br /> <br /> {{جعبه زندگینامه<br /> |عنوان =ابوحاتم مظفر اسفزاری<br /> |نام =<br /> |نام دیگر=<br /> |نام اصلی=<br /> |نام مستعار=<br /> |لقب=<br /> |زادروز=<br /> |تاریخ مرگ=۵۱۵ق<br /> |دوره زندگی=<br /> |ملیت=ایرانی<br /> |محل زندگی=<br /> |تحصیلات و محل تحصیل=<br /> | شغل و تخصص اصلی =اخترشناس<br /> |شغل و تخصص های دیگر=ریاضی دان- فیزیک دان<br /> |سبک =<br /> |مکتب =<br /> |سمت =<br /> |جوایز و افتخارات =<br /> |آثار = آثار علوی یا کاینات جو، اختصار اصول اقلیدس، مراکز الاثقال و صنعه القفان یا ارشاد ذوی العرفان الی صناعهالقفان<br /> |خویشاوندان سرشناس =<br /> |گروه مقاله =اخترشناسی<br /> |دوره =<br /> |فعالیت های مهم =<br /> |رشته =<br /> |پست تخصصی =<br /> |باشگاه =<br /> }}ریاضی‌دان، منجم و فیزیک‌دان ایرانی، زادۀ اسفزار، هرات. او ترازوی ارشمیدس را که برای معین‌کردن مقدار ناخالصی در اجسام ساخته‌شده از طلا و نقره را که پیش از او منلائوس، سند بن علی، محمد بن زکریای رازی، ابن سینا، ابوریحان بیرونی و عمرخیام به بررسی آن پرداخته بودند، به‌دقت مطالعه کرد و برای کاربری آسان‌تر آن‌ دو کفه بدان افزود و میزان‌الحکمه‌اش نام نهاد. بنابر روایت خازنی، او پیش از کامل‌کردن میزان‌الحکمه درگذشت. عده‌ای، ازجمله بیهقی، بر این باورند که پس از کامل‌شدن میزان‌الحکمه و تحویل آن به خزانه‌داری سلطان سنجر سلجوقی (حکومتش از ۵۱۱ـ۵۲۲ق)، خزانه‌دار از ترس برملاشدن خیانتش در دارایی‌های خزانه، دستگاه یادشده را از بین برد. اسفزاری درپی این حادثه به‌شدت اندوهگین شد و به‌سبب همین اندوه درگذشت. اسفزاری در رصد اعتدال بهاری و دیگر اندازه‌گیری‌هایی که برای تعیین دقیق طول سال خورشیدی لازم بود با گروه تدوین‌کنندۀ تقویم جلالی همکاری داشت. نتیجۀ این همکاری تدوین تقویم جلالی به‌دستور جلال‌الدوله ملکشاه سلجوقی و ساخت رصدخانه‌ای (ظاهراً در اصفهان) بود. آثار &#039;&#039;علوی یا کائنات جو&#039;&#039;ّ، &#039;&#039;اختصار اصول اقلیدس&#039;&#039;، &#039;&#039;مراکز‌الاثقال و صنعة‌القفان&#039;&#039; یا &#039;&#039;ارشاد ذوی‌العرفان الی صناعةالقفان&#039;&#039; دربردارندۀ چهار باب در مورد چگونگی کار قپان و نحوۀ اندازه‌گیری وزن، &#039;&#039;مقدمة فی‌المساحة&#039;&#039;، &#039;&#039;تلخیص کتاب‌الحیل&#039;&#039; بنوموسی و رساله‌ای در مورد هیدرولیک و مکانیک، در زمرۀ آثار او قرار دارند.<br /> &lt;br&gt;&lt;!--11298000--&gt;<br /> [[رده:اخترشناسی]]<br /> [[رده:اخترشناسی قدیم (نجوم)]]<br /> [[رده:ریاضیات]]<br /> [[رده:(ریاضیات)اشخاص و آثار]]<br /> [[رده:فیزیک و مکانیک]]<br /> [[رده:(فیزیک و مکانیک)اشخاص و آثار]]</div>

DaneshGostar