https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%86اکسیژن - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-17T15:25:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C%DA%98%D9%86&diff=2010051193&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اُکْسیژِن (oxygen)<br/> عنصری بیرنگ، بیبو، بیمزه، غیرفلزی، گازی شکل، با نماد O، عدد اتمی ۸، و جرم اتمی نسبی ۱۵.۹۹۹۴. فراوانترین عنصر در پوستۀ زمین، تقریباً ۵۰ درصد وزنی، و سازندۀ حدود ۲۱درصد حجم جو است. این عنصر به شکل ترکیبی در آب و سایر مواد نیز یافت میشود. اکسیژن فرآوردۀ جانبی فتوسنتز است و اساس تنفس سلولی<ref>respiration<br />
</ref> در گیاهان و جانوران را تشکیل میدهد. اکسیژن عنصری بسیار کُنِشگر است و جز با گازهای نادر<ref> rare gases </ref> و فلوئور، با همۀ عناصر دیگر ترکیب میشود. اکسیژن در دیاکسیدکربن، دیاکسید سیلیسیم (کوارتز)<ref>silicon dioxide </ref>، سنگ آهن، و کربنات کلسیم (سنگ آهک) نیز یافت میشود. در طبیعت، بهشکل مولکولی دو اتمی (O<sub>۲</sub>)'''''' است و اتمهای منفرد آن به علت واکنشگری بسیار عمر کوتاهی دارند. اتمهای منفرد ممکن است بر اثر جرقۀ الکتریکی و پرتوهای فرابنفش خورشید در جو کرۀ فوقانی پدید آیند. در آنجا، با مولکول اکسیژن ترکیب میشوند و اُزون را پدید میآورند. اکسیژن مصرفی در صنعت، با تقطیر جزءبهجزء هوای مایع، الکترولیز آب یا گرمکردن اکسید منگنز (IV) با کلرات پتاسیم بهدست میآید. اکسیژن برای احتراق ضروری است و با اتین<ref>ethyne </ref> (استیلن) نیز برای جوشدادن در دمای بالا و مشعلهای برش بهکار میرود. این عنصر را نخستینبار شیمیدان انگلیسی، جوزف پریستلی<ref>Joseph Priestley</ref> در ۱۷۷۴ و در همان سال شیمیدان سوئدی، کارل شِله<ref> Karl Scheele<br />
</ref>، مستقلاً کشف کردند. در ۱۷۷۷، شیمیدان فرانسوی، آنتوان لاوازیه<ref>Antoine Lavoisier</ref>، آن را نامگذاری کرد.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:زمین شناسی]] [[Category:عناصر و ساختار زمین و هوا]]</div>Nazanin