https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_%28%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87%29 2026-09-13T01:58:49Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010298248&oldid=prev 2026-08-21T20:03:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) (Iraj)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) (Iraj)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهه‌های 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را در میان خوانندگان ایرانی داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کشش و چرخش بسیار تکنیکی بر روی کلمات، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند و عشوه‌گرانه، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های پرشماری برای آثار سینمایی موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهه‌های 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را در میان خوانندگان ایرانی داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کشش و چرخش بسیار تکنیکی بر روی کلمات، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند و عشوه‌گرانه، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های پرشماری برای آثار سینمایی موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توانمندی او </del>در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وابسته </del>بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت با نام هنری ایرج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروع </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت کرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در همین دوره </del>با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توانمندی‌اش </ins>در موسیقی سنتی ایرانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(فارغ از ویژگی‌های ممتاز صدایش) </ins>به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در آغاز جوانی (در کمتر از 20سالگی) بسته </ins>بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت با نام هنری ایرج به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیتش ادامه داد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرج پیش از ورودش به دانشگاه افسری و از 17سالگی </ins>با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از 8۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از 8۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. احسان خواجه‌امیری، خوانندۀ نامدار موسیقی پاپ، فرزند اوست</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه اجراهای متعدد و متنوع او در دشتی، سه‌گاه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارگاه </del>و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و شماری از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت چندین دهه از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه اجراهای متعدد و متنوع او در دشتی، سه‌گاه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارگاه، بیات اصفهان، شوشتری </ins>و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و شماری از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت چندین دهه از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدون هیچ‌گونه خللی </ins>آواز خواند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. از ایرج چندصد آواز مربوط به برنامه‌های گوناگون رادیویی و بزم‌های خصوصی در مایه‌های مختلف موسیقی ایرانی برجا مانده است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297764&oldid=prev 2026-08-14T13:27:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900 - 10.jpg|بندانگشتی|360x360پیکسل|ایرج]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900 - 10.jpg|بندانگشتی|360x360پیکسل|ایرج]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</ins>Iraj<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهه‌های 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را در میان خوانندگان ایرانی داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کشش و چرخش بسیار تکنیکی بر روی کلمات، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند و عشوه‌گرانه، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های پرشماری برای آثار سینمایی موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهه‌های 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را در میان خوانندگان ایرانی داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کشش و چرخش بسیار تکنیکی بر روی کلمات، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند و عشوه‌گرانه، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های پرشماری برای آثار سینمایی موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">خط ۳۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه اجراهای متعدد و متنوع او در دشتی، سه‌گاه، چهارگاه و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و شماری از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت چندین دهه از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه اجراهای متعدد و متنوع او در دشتی، سه‌گاه، چهارگاه و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و شماری از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت چندین دهه از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297763&oldid=prev 2026-08-14T13:27:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{جعبه زندگینامه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین خواجه‌امیری </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|عنوان =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرج </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرج</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام دیگر=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام دیگر=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام اصلی=</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام اصلی=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین خواجه‌امیری</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297758&oldid=prev 2026-08-12T19:12:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهۀ </del>1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرشمه‌خوانی، </del>تحریرها و چهچهه‌های متنوع و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدرتمند، </del>ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیادی </del>برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلم‌های </del>موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهه‌های </ins>1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در میان خوانندگان ایرانی </ins>داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشش و چرخش بسیار تکنیکی بر روی کلمات، </ins>تحریرها و چهچهه‌های متنوع و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدرتمند و عشوه‌گرانه، </ins>ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرشماری </ins>برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار سینمایی </ins>موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت با نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت با نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297756&oldid=prev 2026-08-12T17:49:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهۀ 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج در دورۀ اوج فعالیتش (دهۀ 1330 تا 1350ش) ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و زلالی و شفافیت، و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسوم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک ایران کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </del>نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با </ins>نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر [[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|ابراهیم منصوری]] آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف &#039;&#039;گل‌ها&#039;&#039; در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از 8۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف &#039;&#039;گل‌ها&#039;&#039; در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از 8۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت.  </div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297755&oldid=prev 2026-08-12T15:04:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </del>بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسم </del>به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دورۀ اوج فعالیتش (دهۀ 1330 تا 1350ش) </ins>ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و زلالی و شفافیت، </ins>و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدرضا شجریان (خواننده)|</ins>محمدرضا شجریان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسوم </ins>به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار|ناصرالدین شاه]] </ins>بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|</ins>ابوالحسن صبا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[منصوری، ابراهیم (۱۲۷۸ـ۱۳۴۸ش)|</ins>ابراهیم منصوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۷۰۰ </del>ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8۰۰ </ins>ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در </del>اجراهای متعدد در دشتی، سه‌گاه، چهارگاه و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمار فراوانی </del>از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنددهه </del>از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه اجراهای متعدد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و متنوع او </ins>در دشتی، سه‌گاه، چهارگاه و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شماری </ins>از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندین دهه </ins>از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297754&oldid=prev 2026-08-12T14:58:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|پست تخصصی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:11680900 - 10.jpg|بندانگشتی|360x360پیکسل|ایرج]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) Iraj&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297752&oldid=prev 2026-08-12T14:56:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ملیت=ایرانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ملیت=ایرانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل زندگی=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|محل زندگی=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تحصیلات و محل تحصیل=  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تحصیلات و محل تحصیل=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشکدۀ افسری </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شغل و تخصص اصلی =خواننده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شغل و تخصص اصلی =خواننده</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شغل و تخصص های دیگر=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|شغل و تخصص های دیگر=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سبک =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سبک =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی سنتی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مکتب =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|مکتب =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکتب آوازی اصفهان</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سمت =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|سمت =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Iraj</ins>&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 60سال فعالیت هنری بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. همۀ آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در دانشکدۀ افسری تحصیل کرد</ins>. ابتدا در استخدام ارتش بود و به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. در همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت و فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش از انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از ۷۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری 6۰سالۀ ایرج عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله‌برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و دیگر برنامه‌های رادیویی، و اجرای بیش از ۷۰۰ ترانه و تصنیف، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم‌فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی پس از نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به فعالیت آوازخوانی بازگشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وی به دلیل کهولت سن در بیمارستان درگذشت</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری آوازهای ایرج در دستگاه‌/مایه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی (خاصه در اجراهای متعدد در دشتی، سه‌گاه، چهارگاه و همایون) از بهترین نمونه‌های آوازی خوانندگان صدسال اخیر ایران هستند و شمار فراوانی از ترانه‌های او نیز با وجود گذشت چنددهه از اجرای آنها در فیلم‌فارسی‌ها همچنان شهرت دارند. ایرج تا واپسین سال‌های حیاتش، هرچند به صورت کوتاه و با صدایی که نشان چندانی از طراوات و زیبایی و قدرت اوج آن نمانده بود، در برنامه‌های گوناگون رسمی یا خصوصی آواز خواند. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297751&oldid=prev 2026-08-12T14:31:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 - تهران 21 مرداد 1405ش)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">70سال </del>فعالیت بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">60سال </ins>فعالیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنری </ins>بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. صدای ایرج ویژگی‌هایی داشت که او را از خوانندگان هم‌نسلش متمایز می‌کرد: قدرت زیاد، وسعت صوتی، وضوح بیان و توانایی اجرای نت‌های بالا</ins>. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های 1330ش تا زمان مرگش او را تبدیل به یکی از نامدارترین و محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمام </del>آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. ابتدا در استخدام ارتش بود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد از تعلیم‌گرفتن نزد [[تاج اصفهانی، جلال (اصفهان ۱۲۷۵ـ۱۳۶۰ش)|جلال‌ تاج اصفهانی]]، استاد آواز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مکتب اصفهان]]، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهره‌گیری </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهنمایی‌های [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] استاد موسیقی ایرانی، در محافل حرفه‌ای اهل هنر شناخته شد</del>. کارنامۀ هنری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۵۰سالۀ او </del>عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله برنامه‌های </del>معروف ''گل‌ها'' در رادیو و اجرای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدود </del>۷۰۰ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترانه، </del>از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلم فارسی</del>. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی از ۱۳۷۴ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا </del>۱۳۷۵ با انتشار چند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاست، </del>فعالیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود را ازسر گرفته است</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همۀ </ins>آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. ابتدا در استخدام ارتش بود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به خاطر تعهد این مسئولیت به نام هنری ایرج شروع به فعالیت کرد. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین دوره با معرفی صبا به رادیو راه یافت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیتش را با ارکستر ابراهیم منصوری آغاز کرد. طی نزدیک به 30سال فعالیت حرفه‌ای در سال‌های پیش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انقلاب، هنرمندان برجسته‌ای چون فرهنگ شریف، جلیل شهناز، احمد عبادی، لطف‌الله مجد، علی تجویدی، همایون خرم، پرویز یاحقی، حبیب‌الله بدیعی، اسدالله ملک، برادران لشکری، منصور نریمان، سیمین آقارضی، عماد رام، حسین تهرانی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، محمد اسماعیلی، حسین همدانیان، حسن کسایی، محمد موسوی، حسن ناهید، رضا ورزنده، منصور صارمی، جواد معروفی، انوشیروان روحانی و افلیا پرتو با او همکاری کرده‌اند</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارنامۀ هنری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6۰سالۀ ایرج </ins>عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله‌برنامه‌های </ins>معروف ''گل‌ها'' در رادیو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و دیگر برنامه‌های رادیویی، </ins>و اجرای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیش از </ins>۷۰۰ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترانه و تصنیف، </ins>از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلم‌فارسی</ins>. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک به 20سال ممنوع‌الکاری در ابتدای دورۀ جمهوری اسلامی، از سال‌های </ins>۱۳۷۴ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>۱۳۷۵ با انتشار چند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاست و تک‌آهنگ و اجرای کنسرت به </ins>فعالیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازخوانی بازگشت</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%AC_(%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87)&diff=2010297750&oldid=prev 2026-08-12T14:00:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|نام مستعار=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|لقب=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زادروز=<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشان ۱۳۱۲ش</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|زادروز=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خالدآباد 11 دی ۱۳۱1ش</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تاریخ مرگ=</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|تاریخ مرگ=<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران 21 مرداد 1405ش</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره زندگی=</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره زندگی=</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ملیت=ایرانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|ملیت=ایرانی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|جوایز و افتخارات =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|آثار =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|خویشاوندان سرشناس =احسان خواجه‌امیری</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|خویشاوندان سرشناس =احسان خواجه‌امیری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(فرزند)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =موسیقی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|گروه مقاله =موسیقی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|دوره =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|باشگاه =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}[[پرونده:11680900.jpg|جایگزین=ایرج|بندانگشتی|ایرج|300x300پیکسل]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشان ۱۳۱۲ش</del>- )&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایرج (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خالدآباد 11 دی ۱۳۱1 </ins>- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران 21 مرداد 1405ش</ins>)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 70سال فعالیت بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از او </del>طی دهه‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1330 </del>تا زمان مرگش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره‌ای برجسته </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراموش‌نشدنی برجا گذاشت</del>. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(نام اصلی: حسین خواجه‌امیری) خوانندۀ ایرانی. طی 70سال فعالیت بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. ​به گواه اساتید هم‌دوره و پیش از او، به خاطر زیبایی و کمال و رسا بودن صدایش بزرگ‌ترین خواننده‌ای‌ست که در دورۀ معاصر صدایش ضبط یا شنیده شده است. علاوه بر مهارت بی‌مانندی که در اوج‌خوانی داشت، بم‌خوان بسیار ماهری نیز بود. صدای ایرج در بالاترین درجۀ هر یک از پارامترهای یک صدای ممتاز (صدادهی مناسب، حجم بالا، وسعت مطلوب، وضوح و شفافیت عالی و...) را داراست. محمدرضا شجریان درباره او گفته است: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است و هر کس بخواهد در بالاترین حد حنجره صدایی را مثال بزند می‌گوید صدا شبیه صدای ایرج است». همۀ اینها به علاوۀ ویژگی‌های دیگری چون کرشمه‌خوانی، تحریرها و چهچهه‌های متنوع و قدرتمند، ادای صحیح شعر و فصاحت آواز (که از خصوصیات مکتب اصفهان است)، ایجاد سبک جدید، اجرای ترانه‌های زیادی برای فیلم‌های موسم به فیلم‌فارسی، و ممتاز بودن در گونه‌ها و سبک‌های مختلف خوانندگی (آواز، ترانه، تصنیف، سنتی، عامیانه و کوچه‌بازاری) طی دهه‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1330ش </ins>تا زمان مرگش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او را تبدیل به یکی از نامدارترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محبوب‌ترین آوزاخوانان صاحب‌سبک کرد</ins>. ایرج از معدود خوانندگان صاحب‌سبک ایرانی‌ست که دارای صدای شش‌دانگ بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابتدا در استخدام ارتش بود و بعد از تعلیم‌گرفتن نزد [[تاج اصفهانی، جلال (اصفهان ۱۲۷۵ـ۱۳۶۰ش)|جلال‌ تاج اصفهانی]]، استاد آواز در [[مکتب اصفهان]]، و بهره‌گیری از راهنمایی‌های [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] استاد موسیقی ایرانی، در محافل حرفه‌ای اهل هنر شناخته شد. کارنامۀ هنری ۵۰سالۀ او عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و اجرای حدود ۷۰۰ ترانه، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی از ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست، فعالیت خود را ازسر گرفته است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدربزرگش، ملا میرزا، از خوانندگان به‌نام دورۀ ناصرالدین شاه بود و پدرش نیز دارای صدایی خوش بود و ردیف می‌دانست. از همین رو، ایرج مقدمات آواز را نزد پدرش فراگرفت. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران رفت و دوسال در منزل ابوالحسن صبا آموزش دید. تمام آموزش حرفه‌ای ایرج به همین دورۀ کوتاه محدود می‌شود و تمام توانمندی او در موسیقی سنتی ایرانی به استعداد شخصی او در خودآموزی از سبک و شیوۀ اساتید پیشین، خاصه خوانندگان برجستۀ سبک اصفهان، و سپس ایجاد سبک شخصی‌اش وابسته بوده. </ins>ابتدا در استخدام ارتش بود و بعد از تعلیم‌گرفتن نزد [[تاج اصفهانی، جلال (اصفهان ۱۲۷۵ـ۱۳۶۰ش)|جلال‌ تاج اصفهانی]]، استاد آواز در [[مکتب اصفهان]]، و بهره‌گیری از راهنمایی‌های [[صبا، ابوالحسن (تهران ۱۲۸۲ـ۱۳۳۶ش)|ابوالحسن صبا]] استاد موسیقی ایرانی، در محافل حرفه‌ای اهل هنر شناخته شد. کارنامۀ هنری ۵۰سالۀ او عبارت‌ است از انواع برنامه‌های آوازی در سلسله برنامه‌های معروف ''گل‌ها'' در رادیو و اجرای حدود ۷۰۰ ترانه، از سنگین‌ترین ترانه‌ها تا انواع کوچه‌بازاری‌ و ترانه‌های فیلم فارسی. ایرج به‌جای [[فردین، محمدعلی (تهران ۱۳۰۹ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی فردین]] در فیلم‌ها آواز می‌خواند که این امر شهرت سینمایی او را به دنبال داشت. وی از ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۵ با انتشار چند کاست، فعالیت خود را ازسر گرفته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--11680900--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - اشخاص]]</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani