https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%AE%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%B1ایوان تخت مرمر - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-04T15:00:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%AA%D8%AE%D8%AA_%D9%85%D8%B1%D9%85%D8%B1&diff=1194291&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اِیوان تخت مَرمَر <br><br />
<p>از مجموعه بناهای کاخ گلستان و محل برگزاری سلام عام در دورۀ قاجار. در ۱۱۷۳ق به دستور کریمخان بنا شد. به آن دیوانخانه یا دیوان دارالاماره و یا عمارت خاصه میگفتند. معماری ایوان به سبک بناهای دورۀ ساسانی بود. در ۱۲۰۶ق، آقامحمدخان قاجار، ستونهای سنگی یکپارچه، درهای خاتم و زرنگار، آینههای قدی و سنگهای مرمر حجّاریشدۀ قصر وکیل را از شیراز به تهران آورد و در ایوانخانه نصب کرد. در دورۀ فتحعلیشاه تخت مرمر ساخته و در ایوان نصب شد و از آن زمان به ایوان تخت مرمر شهرت یافت. سقف ایوان آینهکاری و دیوارها مزیّن به کاشیهای معرّق رنگین بود. از سه قسمت ایوان شاهی، و اتاقهای تشریفات یا پذیرایی در دو طرف (اتاق گوشواره)، تشکیل میشود. تاقها و طاقچههای جناغی اتاقها با هفت تابلوی نقاشی، ازجمله دو تابلوی تمامقد از فتحعلیشاه، صحنۀ جنگ نادرشاه با سردار عثمانی، شکارگاه اسماعیل صفوی، جنگ محمدشاه قاجار با غوریان، و جنگ تیمور با سلطان عثمانی، تزیین شده بود. به همین سبب به اتاقها، نقاشخانه میگفتند. پنجرههای اتاقها خاتمکاری و نقاشی شده بودند. شاهنشین بزرگ تالار با شیشههای رنگین پنجره و یک حوض تزیین شده بود. در دورۀ فتحعلیشاه، ایوان تخت مرمر شاهد دو واقعۀ تاریخی کورکردن علیقلیخان، برادر شاه، و بهقتلرساندن نادرمیرزا شاهرخ افشار بود. در ۱۳۰۰ق و در دورۀ ناصرالدینشاه، تغییراتی در ایوان پدید آمد. ازجمله حوض اسلیمی و تودرتوی جلو ایوان به یک حوض سادۀ بیضی بر روی یک سکو تبدیل شد که بعدها آن هم پُر و آجر فرش شد؛ پشتبام گلی ایوان به سقف شیروانی تبدیل و در دو طرف ایوان دو درِ منبّتکاری با تاقهای قوسی نصب شد. در دورۀ قاجار، مراسم سلام عام در روزهای عید و جشنها در ایوان تخت مرمر برگزار میشد. در ۱۳۰۴ش، رضاشاه پهلوی روی تخت مرمر جلوس کرد. در دورۀ محمدرضاشاه نیز تغییراتی در بنا بهوجود آمد.</p><br />
<br><!--11722100--><br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>DaneshGostar