https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%AA%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D9%86%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D9%88_%28%DB%B1%DB%B8%DB%B2%DB%B3%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B9%DB%B2%29بتی، انریکو (۱۸۲۳ـ۱۸۹۲) - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-11T08:28:59Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%AA%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D9%86%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D9%88_(%DB%B1%DB%B8%DB%B2%DB%B3%D9%80%DB%B1%DB%B8%DB%B9%DB%B2)&diff=1294472&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
بِتی، اِنریکو (۱۸۲۳ـ۱۸۹۲)(Betti, Enrico)<br />
<br />
{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =انریکو بتی<br />
|نام =Enrico Betti<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز=توسکان ۱۸۲۳ م<br />
|تاریخ مرگ=۱۸۹۲ م<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=ایتالیایی<br />
|محل زندگی=<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=تحصیل علوم فیزیکی و ریاضی<br />
| شغل و تخصص اصلی =ریاضی دان<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =در دانشگاه پیزا در ۱۸۵۶ استاد، در ۱۸۶۲ عضو مجلس جدید ایتالیا، در ۱۸۷۴ معاون وزیر آموزش<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =ریاضیات<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}ریاضیدان ایتالیایی. برای نخستینبار نظریۀ معادلات<ref>theory of equations</ref> را که اورایست گالوا<ref>Evariste Galois</ref>، ریاضیدان فرانسوی، صورتبندی کرده بود، کاملاً شرح و بسط داد. با این کار، گذار از جبر کلاسیک به جبر مجرد تا حدودی ممکن شد. بتی در نزدیکی پیتسویا<ref>Pitsoia</ref>، واقع در توسکان<ref>Tuscany</ref>، زاده شد و در پیزا<ref>Pisa</ref>&nbsp;به تحصیل علوم فیزیکی و ریاضی پرداخت و در آنجا، در ۱۸۵۶، به استادی رسید. بتی در جریان نخستین جنگهای استقلال ایتالیا علیه اتریش جنگید و در ۱۸۶۲، به عضویت مجلس جدید ایتالیا انتخاب شد. در ۱۸۷۴، در مقام معاون وزیر آموزش وارد دولت شد و از ۱۸۸۴ به بعد، به خدمت در سنا پرداخت. مهمترین کارهای او در زمینۀ جبر و نظریۀ معادلات بود. در مقالههایی که در ۱۸۵۲ و ۱۸۵۵ انتشار داد، اثباتهایی برای بیشتر قضایای مهم گالوا عرضه کرد. در این زمینه، او برای نخستینبار توابع تامِ<ref>integral functions</ref>&nbsp;یک متغیّر مختلط<ref>complex variable</ref>&nbsp;را به عوامل ابتدایی آنها تجزیه کرد. همچنین، نظریۀ توابع بیضوی<ref>elliptical functions</ref>&nbsp;را پروراند. در ۱۸۶۳، بتی به فیزیکِ ریاضی<ref>mathematical physics</ref>&nbsp;روی آورد. در ۱۸۷۸، قانون تقابل<ref>law of reciprocity</ref>&nbsp;در نظریۀ کشسانی<ref>elasticity theory</ref>را بهدست داد که به قضیۀ بتی<ref>Betti\'s theorem</ref>&nbsp;معروف شد. در همین زمینه، در ۱۸۷۱، ضمن پژوهش دربارۀ تحلیل جا (بعدها به توپولوژی<ref>topology</ref>&nbsp;معروف شد) در اَبَرفضا<ref>hyperspace</ref>، به نتایج ارزشمندی دربارۀ عددهایی دست یافت که مشخصکنندۀ نوعی واریته<ref>variety</ref>&nbsp;(چند گانگی)اند. این اعداد بعدها به اعداد بتی<ref>Betti numbers</ref>&nbsp;معروف شدند.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:ریاضیات]] [[Category:(ریاضیات)اشخاص و آثار]]</div>Reza rouzbahani