https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7بهرام آریانا - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-20T08:18:05Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7&diff=2010141955&oldid=prevShahraabi در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۵2022-09-21T07:05:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا (تهران ۱۲۸۵ – پاریس ۱۳۶۴ش)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا (تهران ۱۲۸۵ – پاریس ۱۳۶۴ش)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(با نام اصلی: حسین معتمدی منوچهری تنکابنی) از سران رجال سیاسی و نظامی ایران در دورۀ [[محمدرضا شاه پهلوی (۱۲۹۸ـ۱۳۵۹ش)|محمدرضا شاه پهلوی]]، فرزند صدرالدین. مادرش گرجی و پدرش از اهالی ثلاث تنکابن بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(با نام اصلی: حسین معتمدی منوچهری تنکابنی) از سران رجال سیاسی و نظامی ایران در دورۀ [[محمدرضا شاه پهلوی (۱۲۹۸ـ۱۳۵۹ش)|محمدرضا شاه پهلوی]]، فرزند صدرالدین. مادرش گرجی و پدرش از اهالی ثلاث تنکابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود. او ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی و فرماندهاش (از ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷ش)، و پس از آن (از ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۸ش) نیز رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران </ins>بود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی </del>و فرمانده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اش (</del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷ش)، </del>و پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن (از ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۸ش) نیز </del>رئیس ستاد بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتشتاران بود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات نظامی را در مدرسۀ نظام در تهران به پایان رساند. سپس در ۱۳۰۱ش برای طی یک دورۀ عالی نظامی به پاریس رفت. پس از بازگشت، به ادامه تحصیل در دانشکدۀ نظامی ایران پرداخت و موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق بینالملل از دانشگاهی در فرانسه شد. در ۱۳۰۸ش، در دانشکدۀ افسری به تدریس پرداخت. آریانا به [[بناپارت، ناپلیون|ناپلئون بناپارت]] علاقۀ بسیار داشت و از حرکات او تقلید میکرد. به همین علت، همکلاسیهایش در دانشکدۀ افسری به او «حسین ناپلئون» میگفتند. در واقعۀ مهم [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد 1332]] و سرکوب عشایر فارس، </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقش بسیار پررنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاثیرگذاری داشت. شاه در اسفند 1341، او را با عنوان </ins>فرمانده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروهای جنوب به شیراز فرستاد تا به سرکوب عشایر جنوب بپردازد. آریانا در سرکوب قیام عشایر و مردم فارس </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ سبعیت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درنده خویی دریغ نکرد. آریانا </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرکوب شورش عشایر جنوب در ۱۳۴۲ و نشر کتابچهای در این خصوص در ۱۳۴۳، درجۀ ارتشبدی دریافت کرد و </ins>رئیس ستاد بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتشتاران پهلوی دوم شد. پس از کودتای ۲۸ مرداد، او با درجۀ سرلشگری فرمانده نیروی زمینی و سپس با درجۀ سپهبدی، ژنرال آجودان شاه شد. در ۱۳۴۷، انجمن فرهنگ ارتش را برای جایگزینی واژههای بیگانه و عربی با واژههای فارسی تأسیس کرد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات نظامی اش را در مدرسۀ نظام در تهران به پایان رساند. سپس در ۱۳۰۱ش برای طی یک دورۀ عالی نظامی به پاریس رفت. پس از بازگشت، به ادامه تحصیل در دانشکدۀ نظامی ایران پرداخت و موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق بینالملل از دانشگاهی در فرانسه شد. در ۱۳۰۸ش، در دانشکدۀ افسری به تدریس پرداخت. آریانا به [[بناپارت، ناپلیون|ناپلئون بناپارت]] علاقۀ بسیار داشت و از حرکات او تقلید میکرد. به همین علت، همکلاسیهایش در دانشکدۀ افسری به او «حسین ناپلئون» میگفتند.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا در کودتای سپهبد زاهدی علیه دولت دکتر [[مصدق، محمد (۱۲۶۱ـ۱۳۴۵ش)|مصدق]] حضور داشته و در منزل زاهدی، جلساتی را تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدادهاند</ins>. در واقع، سرتیپ آریانا- فرمانده لشگر گارد شاهنشاهی- و سرلشگر ارفع- رئیس ستاد ارتش- از گردانندگان اصلی توطئه کودتا علیه مصدق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بودهاند</ins>. او که یک ملیگرای افراطی بود، در 1328ش نامش را به بهرام آریانا تغییر داد. از ۱۳۴۶ش، و با مطرح شدن شایعاتی مبنی بر احتمال کودتای او علیه شاه، در نهایت آریانا در اردیبهشت 1348ش از ارتش کنار گذاشته شد و به فرانسه رفت. در جریان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در ایران حضور داشت، اما توانست بگریزد و از طریق ترکیه خودش را به فرانسه برساند. او کتاب ''ناپلئون و خاور زمین'' را به زبان فرانسه نوشته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در واقعۀ مهم [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد 1332]] و سرکوب عشایر فارس، او نقش بسیار پررنگ و تاثیرگذاری داشت.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه در اسفند 1341، او را با عنوان فرمانده نیروهای جنوب به شیراز فرستاد تا به سرکوب عشایر جنوب بپردازد. آریانا در سرکوب قیام عشایر و مردم فارس از هیچ سبعیت و درنده خویی دریغ نکرد. آریانا پس از سرکوب شورش عشایر جنوب در ۱۳۴۲ و نشر کتابچهای در این خصوص در ۱۳۴۳، درجۀ ارتشبدی دریافت کرد و رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران پهلوی دوم شد. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از کودتای ۲۸ مرداد، او با درجۀ سرلشگری فرمانده نیروی زمینی و سپس با درجۀ سپهبدی، ژنرال آجودان شاه شد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ۱۳۴۷، انجمن فرهنگ ارتش را برای جایگزینی واژههای بیگانه و عربی با واژههای فارسی تأسیس کرد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا در کودتای سپهبد زاهدی علیه دولت دکتر [[مصدق، محمد (۱۲۶۱ـ۱۳۴۵ش)|مصدق]] حضور داشته و در منزل زاهدی، جلساتی را تشکیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میداده اند</del>. در واقع، سرتیپ آریانا- فرمانده لشگر گارد شاهنشاهی- و سرلشگر ارفع- رئیس ستاد ارتش- از گردانندگان اصلی توطئه کودتا علیه مصدق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بوده اند</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او که یک ملیگرای افراطی بود، در 1328ش نامش را به بهرام آریانا تغییر داد. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از ۱۳۴۶ش، و با مطرح شدن شایعاتی مبنی بر احتمال کودتای او علیه شاه، در نهایت آریانا در اردیبهشت 1348ش از ارتش کنار گذاشته شد و به فرانسه رفت.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در جریان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در ایران حضور داشت، اما توانست بگریزد و از طریق ترکیه خودش را به فرانسه برساند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او کتاب ''ناپلئون و خاور زمین'' را به زبان فرانسه نوشته است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا سرانجام در 31 خرداد ۱۳۶۴، در ۷۹ سالگی، پس از یک دوره بیماری در بیمارستانی ارتشی در پاریس درگذشت.<br /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا سرانجام در 31 خرداد ۱۳۶۴، در ۷۹ سالگی، پس از یک دوره بیماری در بیمارستانی ارتشی در پاریس درگذشت.<br /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دوره پهلوی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دوره پهلوی]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7&diff=2010141954&oldid=prevShahraabi در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۳2022-09-21T07:03:23Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا سرانجام در 31 خرداد ۱۳۶۴، در ۷۹ سالگی، پس از یک دوره بیماری در بیمارستانی ارتشی در پاریس درگذشت.<br /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بهرام آریانا سرانجام در 31 خرداد ۱۳۶۴، در ۷۹ سالگی، پس از یک دوره بیماری در بیمارستانی ارتشی در پاریس درگذشت.<br /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:دوره پهلوی]]</ins></div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85_%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7&diff=2010100192&oldid=prevShahraabi در ۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۳۹2021-02-14T07:39:42Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:Bahram Ariyana.jpg|بندانگشتی|بهرام آریانا]]<br />
بهرام آریانا (تهران ۱۲۸۵ – پاریس ۱۳۶۴ش)<br />
<br />
(با نام اصلی: حسین معتمدی منوچهری تنکابنی) از سران رجال سیاسی و نظامی ایران در دورۀ [[محمدرضا شاه پهلوی (۱۲۹۸ـ۱۳۵۹ش)|محمدرضا شاه پهلوی]]، فرزند صدرالدین. مادرش گرجی و پدرش از اهالی ثلاث تنکابن بود.<br />
<br />
او ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی و فرمانده اش (از ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۷ش)، و پس از آن (از ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۸ش) نیز رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران بود.<br />
<br />
تحصیلات نظامی اش را در مدرسۀ نظام در تهران به پایان رساند. سپس در ۱۳۰۱ش برای طی یک دورۀ عالی نظامی به پاریس رفت. پس از بازگشت، به ادامه تحصیل در دانشکدۀ نظامی ایران پرداخت و موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق بینالملل از دانشگاهی در فرانسه شد. در ۱۳۰۸ش، در دانشکدۀ افسری به تدریس پرداخت. آریانا به [[بناپارت، ناپلیون|ناپلئون بناپارت]] علاقۀ بسیار داشت و از حرکات او تقلید میکرد. به همین علت، همکلاسیهایش در دانشکدۀ افسری به او «حسین ناپلئون» میگفتند.<br />
<br />
در واقعۀ مهم [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد 1332]] و سرکوب عشایر فارس، او نقش بسیار پررنگ و تاثیرگذاری داشت.<br />
<br />
شاه در اسفند 1341، او را با عنوان فرمانده نیروهای جنوب به شیراز فرستاد تا به سرکوب عشایر جنوب بپردازد. آریانا در سرکوب قیام عشایر و مردم فارس از هیچ سبعیت و درنده خویی دریغ نکرد. آریانا پس از سرکوب شورش عشایر جنوب در ۱۳۴۲ و نشر کتابچهای در این خصوص در ۱۳۴۳، درجۀ ارتشبدی دریافت کرد و رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران پهلوی دوم شد. <br />
<br />
پس از کودتای ۲۸ مرداد، او با درجۀ سرلشگری فرمانده نیروی زمینی و سپس با درجۀ سپهبدی، ژنرال آجودان شاه شد.<br />
<br />
در ۱۳۴۷، انجمن فرهنگ ارتش را برای جایگزینی واژههای بیگانه و عربی با واژههای فارسی تأسیس کرد.<br />
<br />
بهرام آریانا در کودتای سپهبد زاهدی علیه دولت دکتر [[مصدق، محمد (۱۲۶۱ـ۱۳۴۵ش)|مصدق]] حضور داشته و در منزل زاهدی، جلساتی را تشکیل میداده اند. در واقع، سرتیپ آریانا- فرمانده لشگر گارد شاهنشاهی- و سرلشگر ارفع- رئیس ستاد ارتش- از گردانندگان اصلی توطئه کودتا علیه مصدق بوده اند.<br />
<br />
او که یک ملیگرای افراطی بود، در 1328ش نامش را به بهرام آریانا تغییر داد. <br />
<br />
از ۱۳۴۶ش، و با مطرح شدن شایعاتی مبنی بر احتمال کودتای او علیه شاه، در نهایت آریانا در اردیبهشت 1348ش از ارتش کنار گذاشته شد و به فرانسه رفت.<br />
<br />
در جریان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در ایران حضور داشت، اما توانست بگریزد و از طریق ترکیه خودش را به فرانسه برساند.<br />
<br />
او کتاب ''ناپلئون و خاور زمین'' را به زبان فرانسه نوشته است.<br />
<br />
بهرام آریانا سرانجام در 31 خرداد ۱۳۶۴، در ۷۹ سالگی، پس از یک دوره بیماری در بیمارستانی ارتشی در پاریس درگذشت.<br /></div>Shahraabi