<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86</id>
	<title>تئاتر ایران - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-03T23:18:17Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010278299&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010278299&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-12T05:27:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بندر انزلی ۱۳۴۹ش&lt;/del&gt;)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کارگردان&lt;/ins&gt;)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010246735&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010246735&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-07-02T07:17:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)&lt;/del&gt;|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010246025&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010246025&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-28T21:42:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)&lt;/del&gt;|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای به‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010244590&amp;oldid=prev</id>
		<title>Nazanin در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010244590&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-06-10T05:10:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)&lt;/del&gt;|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ـبه‌ویژه &lt;/del&gt;پس از گریختن نوشین به شوروی&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;- &lt;/del&gt;در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌ویژه &lt;/ins&gt;پس از گریختن نوشین به شوروی در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در سال‌های پس از انقلاب، گروه‌های مستقل تجربی و دانشجویی (در پایتخت و شهرستان‌ها) تشکیل شدند که چه از حیث کمی و چه از جهت کیفی فعالیت نظرگیر و درخور توجهی داشتند. برگزاری سالانۀ جشنوارۀ تئاتر فجر نیز در تشویق گروه‌های تئاتری سهم و نقش مؤثری ایفا کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در سال‌های پس از انقلاب، گروه‌های مستقل تجربی و دانشجویی (در پایتخت و شهرستان‌ها) تشکیل شدند که چه از حیث کمی و چه از جهت کیفی فعالیت نظرگیر و درخور توجهی داشتند. برگزاری سالانۀ جشنوارۀ تئاتر فجر نیز در تشویق گروه‌های تئاتری سهم و نقش مؤثری ایفا کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Nazanin</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242454&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242454&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T18:53:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l6&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۶:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)&lt;/del&gt;|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242447&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242447&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T18:50:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)&lt;/del&gt;|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242433&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242433&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T18:09:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)&lt;/del&gt;|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242413&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242413&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T17:57:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله (۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله (۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &#039;&#039;ماهیار&#039;&#039; (&#039;&#039;یک قربانی دیگر&#039;&#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)&lt;/del&gt;|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &#039;&#039;ماهیار&#039;&#039; (&#039;&#039;یک قربانی دیگر&#039;&#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242402&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242402&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T17:13:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۱۲۳۸ش یکی از نمایش‌نامه‌های [[مولیر]] به نام &amp;#039;&amp;#039;مردم‌گریز&amp;#039;&amp;#039; توسط [[میرزا حبیب اصفهانی]] به فارسی ترجمه شد. از ۱۲۵۰ش چند نمایش‌نامه در تهران به ‌چاپ رسید. &amp;#039;&amp;#039;تمثیلات&amp;#039;&amp;#039; نوشتۀ [[آخوندزاده، فتح علی (آذربایجان ۱۲۲۷ـ تفلیس ۱۲۹۶ق)|میرزا فتحعلی آخوندزاده]] (با ترجمۀ [[قراچه داغی، میرزا جعفر (۱۲۵۰ـ۱۳۱۰ق)|محمدجعفر قراچه‌داغی]]) مهم‌ترین نمایش‌نامه‌ای بود که در این دوره منتشر شد. پس از آن، میرزا آقا تبریزی نمایش‌نامه‌هایی در سبک و سیاق آخوندزاده به‌چاپ رساند. در ۱۲۶۴ش تماشاخانۀ دارالفنون، که ویژۀ درباریان و اشراف‌زادگان قاجار بود، افتتاح شد و گروه‌های تقلید نمایش‌هایی، که اغلب اقتباس از کمدی‌های مولیر بود، در این تماشاخانه اجرا کردند.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۲۷۴ـ همان جا ۱۳۴۰ش)&lt;/del&gt;|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله (۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]] چند گروه نمایشی مثل «شرکت فرهنگ» و «[[تئاتر ملی]]» تشکیل شد، و در ۱۲۹۶ش «[[کمدی ایران، شرکت|کمدی ایران]]» و در ۱۲۹۸ش «[[کمدی موزیکال]]» فعالیت خود را آغاز کردند. در فاصلۀ سال‌های ۱۳۰۰ تا ۱۳۰۵ش «کانون ایران جوان»، «[[کلوپ موزیکال]]»، «[[کمدی اخوان]]» و «[[جامعه باربد|جامعۀ باربد]]» شکل گرفت. [[رضا کمال شهرزاد|رضا کمال (شهرزاد)]]، غلامعلی فکری، [[پری آقابابوف]]، [[مقدم، حسن|حسن مقدم]]، [[تریان، آرتو (تهران ۱۲۷۱ـ۱۳۳۳ش)|آرتو تریان]]، [[کاراکاش، هایک (۱۲۷۲ـ۱۳۳۸ش)|هایک کاراکاش]]، [[نصر، سیدعلی|سیدعلی نصر]]، [[لرتا|لرتا هایراپتیان]]، [[بایگان، فضل الله (۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)|فضل‌الله بایگان]]، محمود ظهیرالدینی، نعمت‌الله مصیری، [[حالتی، رفیع (تهران ۱۲۷۸ـ۱۳۶۰ش)|رفیع حالتی]]، [[مهرتاش، اسماعیل ( تهران ۱۲۸۳ـ۱۳۵۹ش)|اسماعیل مهرتاش]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، و [[چهره آزاد، رقیه (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۷۳ش)|رقیه چهره‌آزاد]] از چهره‌های فعال تئاتر در این دوره بودند، و جامعۀ ایران را با تئاتر و نمایش‌های مدرن آشنا می‌کردند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله (تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله (تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242372&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010242372&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-30T16:13:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l7&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۷:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله (تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش &amp;#039;&amp;#039;ماهیار&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;یک قربانی دیگر&amp;#039;&amp;#039;) به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله (تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک&amp;lt;ref&amp;gt;Conservatoire D’Art Dramatique&amp;lt;/ref&amp;gt; پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(۱۲۹۲ـ۱۳۲۹ش)&lt;/del&gt;|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;پس از شهریور ۱۳۲۰ش تا مقطع [[کودتای 28 مرداد 1332|کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش]] گروه‌های دیگری در «تئاتر نو»، «تماشاخانۀ هنر»، «[[تالار فرهنگ|تماشاخانۀ فرهنگ]]»، «[[تئاتر کشور]]»، «[[تئاتر فردوسی]]»، «[[تئاتر سعدی]]»، و «[[تئاتر گوهر]]» شکل گرفت، و امثال نصر، نوشین، و [[دهقان، احمد|احمد دهقان]] تئاتر ایران را به مبانی تئاتر مدرن و نوین نزدیک کردند. در سال‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد، نمایش‌های ساز و ضربیِ بی‌محتوا همراه رقص و آواز در تماشاخانه‌های لاله‌زار برگزار شد، و نمایش‌های حرفه‌ای ـبه‌ویژه پس از گریختن نوشین به شوروی- در منطقۀ لاله‌زار به کلی از میان رفت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در سال‌های پس از انقلاب، گروه‌های مستقل تجربی و دانشجویی (در پایتخت و شهرستان‌ها) تشکیل شدند که چه از حیث کمی و چه از جهت کیفی فعالیت نظرگیر و درخور توجهی داشتند. برگزاری سالانۀ جشنوارۀ تئاتر فجر نیز در تشویق گروه‌های تئاتری سهم و نقش مؤثری ایفا کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;در سال‌های پس از انقلاب، گروه‌های مستقل تجربی و دانشجویی (در پایتخت و شهرستان‌ها) تشکیل شدند که چه از حیث کمی و چه از جهت کیفی فعالیت نظرگیر و درخور توجهی داشتند. برگزاری سالانۀ جشنوارۀ تئاتر فجر نیز در تشویق گروه‌های تئاتری سهم و نقش مؤثری ایفا کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
</feed>