<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29</id>
	<title>تاریخ ادبیات در ایران (کتاب) - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%28%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%29"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-14T19:35:55Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=2010238032&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=2010238032&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-18T17:39:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149072.jpg|جایگزین=دوره‌ی کامل کتاب|بندانگشتی|360x360پیکسل|دوره‌ی کامل کتاب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149072.jpg|جایگزین=دوره‌ی کامل کتاب|بندانگشتی|360x360پیکسل|دوره‌ی کامل کتاب]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;تاریخ ادبیات در ایران (کتاب)&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;(نام اولیه: تاریخ ادبیات ایران؛ عنوان کامل: تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان پارسی) اثری پژوهشی درباره­‌ی ادبیات فارسی از آغاز شکل­‌گیری زبان دری تا میانه‌ی قرن 12هجری از [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صفا،_ذبیح_الله_(شهمیرزاد_۱۲۹۰ـ_آلمان_۱۳۷۸ش)&lt;/del&gt;|ذبیح‌الله صفا]]. این مجموعه مهم‌ترین اثری است که به تاریخ ادبیات فارسی به شیوه‌ی متداول در اروپا و به صورت تحقیقی و مبسوط&amp;amp;nbsp; پرداخته است. کتاب دارای چند جلد است و با آن‌که ظرف مدت بیشتر از 40 سال نوشته شده ولی از طرحی تقریبا یکسان برخوردار است. به این ترتیب که مولف در هر جلد، قبل از این‌که سرگذشت شاعران و نویسندگان هر دوره و آثار آنان را بنویسد، برای آشنا شدن خواننده با اوضاع و احوال آن دوره، فصولی را به اوضاع سیاسی و اجتماعی، وضع علوم و دانش و مباحث دینی و کلامی آن دوره اختصاص داده؛ سپس به وضع کلی ادبیات و علوم ادبی پرداخته و در دو بخش جداگانه، شاعران و نویسندگان (نثرنویسان) مشهور آن دوره را معرفی و زندگی،&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;amp;nbsp;&lt;/del&gt;آثار و افکار آنان را بیان کرده است. اصل کتاب در پنج جلد و هشت مجلد و مجموعا نزدیک 6000 صفحه به صورت زیر آماده و منتشر شده است:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد اول: تاریخ ادبیات در ایران، از آغاز عهد اسلامی تا دوره [[سلجوقیان|سلجوقی]]&amp;lt;br /&amp;gt; جلد دوم: از میانه قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد سوم (در دومجلد): از اوایل قرن هفتم تا پایان قرن هشتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد چهارم: از پایان قرن هشتم تا اوایل قرن دهم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد پنجم (در سه مجلد): از اول قرن دهم تا میانه‌ی قرن دوازدهم&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد پنجم کتاب که شامل 3 بخش است بعد از انقلاب اسلامی و قسمت عمده‌ی آن در خارج از ایران (آلمان)، تالیف و تدوین شده است. نخستین مجلدات کتاب از سال 1332 &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ابتدا &lt;/del&gt;توسط انتشارات ابن سینا و از اواسط دهه­‌ی 1340 و دهه­‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1350 &lt;/del&gt;تا پیش از مجلدات جلد 5 توسط موسسه­‌ی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده. جلدهای یک تا چهارم و مجلد اول جلد پنجم این مجموعه تا اواخر دهه­‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1360 &lt;/del&gt;و بعد از انتشار دومجلد دیگر جلد پنجم (توسط نشر ندا در آلمان، طی دهه‌­ی 1360 و آغاز دهه‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1370&lt;/del&gt;) مجموعا این اثر به شکل‌های&amp;amp;nbsp;گوناگونی (کامل، گزیده و تلخیص شده و در قطع­‌های مختلف) توسط ناشران متعددی چون فردوس، امیرکبیر، کتاب­‌های جیبی، ادیب و ققنوس در شمارگان بالا و نوبت­‌های متفاوت (برای هرجلد) چاپ و منتشر شده است. کامل­‌ترین چاپ تاریخ ادبیات در ایران نسخه‌ای است که انتشارات فردوس در قطع وزیری و با جلد سخت منتشر کرده.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;در چاپ سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1372 &lt;/del&gt;شمسی، مولف تاریخ ادبیات ایران، به دلیل انتقاداتی که بر کتاب وارد شده بود، بر این مبنا که با وجود پرداختن به شاعران و نویسندگان شهرهای [[افغانستان|افغانستان]]، [[ماوراءالنهر|ماوراءالنهر]]، شبهقاره‌ی [[هندوستان|هند]]، [[آسیای_صغیر|آسیای_صغیر]] و آذربایجان نام کتاب رسا نیست عنوانش را به تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان فارسی تغییر داد. خلاصه­‌هایی از مجلدات این کتاب، از سال­‌های پیش با نظارت ذبیح‌الله صفا و انتخاب محمد ترابی تهیه شده و از اواسط دهه­‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1350 &lt;/del&gt;تاکنون به عنوان واحد درسی تاریخ ادبیات فارسی در دانشکده‌­های زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌­شود.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;نخستین چاپ­‌های هرجلد:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد اول: 1332؛ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;amp;nbsp;&lt;/del&gt;جلد دوم: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۳۴؛ &lt;/del&gt;جلد سوم: بخش اول در سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1351 &amp;amp;nbsp;&lt;/del&gt;و بخش دوم در سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۵۲؛ &lt;/del&gt;جلد چهارم: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1356؛ &lt;/del&gt;جلد پنجم: بخش اول در سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۶۲، &lt;/del&gt;بخش دوم در سال ۱۳۶۴ و بخش سوم در سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۷۰&lt;/del&gt;.&amp;lt;/p&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&lt;/del&gt;&amp;gt;در این کتاب علاوه بر نقد، موضوعات دیگری چون سبک‌شناسی نظم و نثر، [[جامعه_شناسی|جامعه‌شناسی]] و تاریخ علوم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;amp;nbsp;&lt;/del&gt;نیز مطرح شده است. ذبیح‌­الله صفا در این کتاب ضمن اتخاذ شیوه­‌ای علمی در کار پژوهش، عموما در طرح مباحث ادبی به زبان و اصطلاحات سنتی ادبیات فارسی متمسک شده. با این حال برای دقت در کارش عمدتا به منابع خطی و کهن رجوع کرده است. نمایه‌ی نام‌های تاریخی و جغرافیایی و کتاب‌ها، فرقه‌ها و اقوام و اشخاص و سلسله‌ها، در پایان بعضی از جلدهای کتاب آمده و تعدادی از پانوشت‌های صفحات نیز نشانی منابع کتاب است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;تاریخ ادبیات در ایران (کتاب)&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;(نام اولیه: تاریخ ادبیات ایران؛ عنوان کامل: تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان پارسی) اثری پژوهشی درباره­‌ی ادبیات فارسی از آغاز شکل­‌گیری زبان دری تا میانه‌ی قرن 12هجری از [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صفا، ذبیح الله&lt;/ins&gt;|ذبیح‌الله صفا]]. این مجموعه مهم‌ترین اثری است که به تاریخ ادبیات فارسی به شیوه‌ی متداول در اروپا و به صورت تحقیقی و مبسوط&amp;amp;nbsp; پرداخته است. کتاب دارای چند جلد است و با آن‌که ظرف مدت بیشتر از 40 سال نوشته شده ولی از طرحی تقریبا یکسان برخوردار است. به این ترتیب که مولف در هر جلد، قبل از این‌که سرگذشت شاعران و نویسندگان هر دوره و آثار آنان را بنویسد، برای آشنا شدن خواننده با اوضاع و احوال آن دوره، فصولی را به اوضاع سیاسی و اجتماعی، وضع علوم و دانش و مباحث دینی و کلامی آن دوره اختصاص داده؛ سپس به وضع کلی ادبیات و علوم ادبی پرداخته و در دو بخش جداگانه، شاعران و نویسندگان (نثرنویسان) مشهور آن دوره را معرفی و زندگی، آثار و افکار آنان را بیان کرده است. اصل کتاب در پنج جلد و هشت مجلد و مجموعا نزدیک 6000 صفحه به صورت زیر آماده و منتشر شده است:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد اول: تاریخ ادبیات در ایران، از آغاز عهد اسلامی تا دوره [[سلجوقیان|سلجوقی]]&amp;lt;br /&amp;gt; جلد دوم: از میانه قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد سوم (در دومجلد): از اوایل قرن هفتم تا پایان قرن هشتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد چهارم: از پایان قرن هشتم تا اوایل قرن دهم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد پنجم (در سه مجلد): از اول قرن دهم تا میانه‌ی قرن دوازدهم&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد پنجم کتاب که شامل 3 بخش است بعد از انقلاب اسلامی و قسمت عمده‌ی آن در خارج از ایران (آلمان)، تالیف و تدوین شده است. نخستین مجلدات کتاب از سال 1332 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شابتدا &lt;/ins&gt;توسط انتشارات ابن سینا و از اواسط دهه­‌ی 1340 و دهه­‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1350ش &lt;/ins&gt;تا پیش از مجلدات جلد 5 توسط موسسه­‌ی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده. جلدهای یک تا چهارم و مجلد اول جلد پنجم این مجموعه تا اواخر دهه­‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1360ش &lt;/ins&gt;و بعد از انتشار دومجلد دیگر جلد پنجم (توسط نشر ندا در آلمان، طی دهه‌­ی 1360 و آغاز دهه‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1370ش&lt;/ins&gt;) مجموعا این اثر به شکل‌های&amp;amp;nbsp;گوناگونی (کامل، گزیده و تلخیص شده و در قطع­‌های مختلف) توسط ناشران متعددی چون فردوس، امیرکبیر، کتاب­‌های جیبی، ادیب و ققنوس در شمارگان بالا و نوبت­‌های متفاوت (برای هرجلد) چاپ و منتشر شده است. کامل­‌ترین چاپ تاریخ ادبیات در ایران نسخه‌ای است که انتشارات فردوس در قطع وزیری و با جلد سخت منتشر کرده.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;در چاپ سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1372ش &lt;/ins&gt;شمسی، مولف تاریخ ادبیات ایران، به دلیل انتقاداتی که بر کتاب وارد شده بود، بر این مبنا که با وجود پرداختن به شاعران و نویسندگان شهرهای [[افغانستان|افغانستان]]، [[ماوراءالنهر|ماوراءالنهر]]، شبهقاره‌ی [[هندوستان|هند]]، [[آسیای_صغیر|آسیای_صغیر]] و آذربایجان نام کتاب رسا نیست عنوانش را به تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان فارسی تغییر داد. خلاصه­‌هایی از مجلدات این کتاب، از سال­‌های پیش با نظارت ذبیح‌الله صفا و انتخاب محمد ترابی تهیه شده و از اواسط دهه­‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1350ش &lt;/ins&gt;تاکنون به عنوان واحد درسی تاریخ ادبیات فارسی در دانشکده‌­های زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌­شود.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;نخستین چاپ­‌های هرجلد:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;جلد اول: 1332؛ جلد دوم: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۳۴ش؛ &lt;/ins&gt;جلد سوم: بخش اول در سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1351ش &lt;/ins&gt;و بخش دوم در سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۵۲ش؛ &lt;/ins&gt;جلد چهارم: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1356ش؛ &lt;/ins&gt;جلد پنجم: بخش اول در سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۶۲ش، &lt;/ins&gt;بخش دوم در سال ۱۳۶۴ و بخش سوم در سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۷۰ش&lt;/ins&gt;.&amp;lt;/p&amp;gt; در این کتاب علاوه بر نقد، موضوعات دیگری چون سبک‌شناسی نظم و نثر، [[جامعه_شناسی|جامعه‌شناسی]] و تاریخ علوم نیز مطرح شده است. ذبیح‌­الله صفا در این کتاب ضمن اتخاذ شیوه­‌ای علمی در کار پژوهش، عموما در طرح مباحث ادبی به زبان و اصطلاحات سنتی ادبیات فارسی متمسک شده. با این حال برای دقت در کارش عمدتا به منابع خطی و کهن رجوع کرده است. نمایه‌ی نام‌های تاریخی و جغرافیایی و کتاب‌ها، فرقه‌ها و اقوام و اشخاص و سلسله‌ها، در پایان بعضی از جلدهای کتاب آمده و تعدادی از پانوشت‌های صفحات نیز نشانی منابع کتاب است.&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;br &lt;/ins&gt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;gt;&amp;lt;&lt;/ins&gt;p &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;amp;nbsp;&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;p&lt;/ins&gt;&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;br &lt;/del&gt;/&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;amp;nbsp;&lt;/del&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----&lt;/ins&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات معاصر - آثار]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات معاصر - آثار]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=2010100479&amp;oldid=prev</id>
		<title>Reza rouzbahani در ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۴۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8)&amp;diff=2010100479&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-02-16T07:40:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149072.jpg|جایگزین=دوره‌ی کامل کتاب|بندانگشتی|360x360پیکسل|دوره‌ی کامل کتاب]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;تاریخ ادبیات در ایران (کتاب)&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;(نام اولیه: تاریخ ادبیات ایران؛ عنوان کامل: تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان پارسی) اثری پژوهشی درباره­‌ی ادبیات فارسی از آغاز شکل­‌گیری زبان دری تا میانه‌ی قرن 12هجری از [[صفا،_ذبیح_الله_(شهمیرزاد_۱۲۹۰ـ_آلمان_۱۳۷۸ش)|ذبیح‌الله صفا]]. این مجموعه مهم‌ترین اثری است که به تاریخ ادبیات فارسی به شیوه‌ی متداول در اروپا و به صورت تحقیقی و مبسوط&amp;amp;nbsp; پرداخته است. کتاب دارای چند جلد است و با آن‌که ظرف مدت بیشتر از 40 سال نوشته شده ولی از طرحی تقریبا یکسان برخوردار است. به این ترتیب که مولف در هر جلد، قبل از این‌که سرگذشت شاعران و نویسندگان هر دوره و آثار آنان را بنویسد، برای آشنا شدن خواننده با اوضاع و احوال آن دوره، فصولی را به اوضاع سیاسی و اجتماعی، وضع علوم و دانش و مباحث دینی و کلامی آن دوره اختصاص داده؛ سپس به وضع کلی ادبیات و علوم ادبی پرداخته و در دو بخش جداگانه، شاعران و نویسندگان (نثرنویسان) مشهور آن دوره را معرفی و زندگی،&amp;amp;nbsp;آثار و افکار آنان را بیان کرده است. اصل کتاب در پنج جلد و هشت مجلد و مجموعا نزدیک 6000 صفحه به صورت زیر آماده و منتشر شده است:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;جلد اول: تاریخ ادبیات در ایران، از آغاز عهد اسلامی تا دوره [[سلجوقیان|سلجوقی]]&amp;lt;br /&amp;gt; جلد دوم: از میانه قرن پنجم تا اوایل قرن هفتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد سوم (در دومجلد): از اوایل قرن هفتم تا پایان قرن هشتم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد چهارم: از پایان قرن هشتم تا اوایل قرن دهم&amp;lt;br /&amp;gt; جلد پنجم (در سه مجلد): از اول قرن دهم تا میانه‌ی قرن دوازدهم&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;جلد پنجم کتاب که شامل 3 بخش است بعد از انقلاب اسلامی و قسمت عمده‌ی آن در خارج از ایران (آلمان)، تالیف و تدوین شده است. نخستین مجلدات کتاب از سال 1332 ابتدا توسط انتشارات ابن سینا و از اواسط دهه­‌ی 1340 و دهه­‌ی 1350 تا پیش از مجلدات جلد 5 توسط موسسه­‌ی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده. جلدهای یک تا چهارم و مجلد اول جلد پنجم این مجموعه تا اواخر دهه­‌ی 1360 و بعد از انتشار دومجلد دیگر جلد پنجم (توسط نشر ندا در آلمان، طی دهه‌­ی 1360 و آغاز دهه‌ی 1370) مجموعا این اثر به شکل‌های&amp;amp;nbsp;گوناگونی (کامل، گزیده و تلخیص شده و در قطع­‌های مختلف) توسط ناشران متعددی چون فردوس، امیرکبیر، کتاب­‌های جیبی، ادیب و ققنوس در شمارگان بالا و نوبت­‌های متفاوت (برای هرجلد) چاپ و منتشر شده است. کامل­‌ترین چاپ تاریخ ادبیات در ایران نسخه‌ای است که انتشارات فردوس در قطع وزیری و با جلد سخت منتشر کرده.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;در چاپ سال 1372 شمسی، مولف تاریخ ادبیات ایران، به دلیل انتقاداتی که بر کتاب وارد شده بود، بر این مبنا که با وجود پرداختن به شاعران و نویسندگان شهرهای [[افغانستان|افغانستان]]، [[ماوراءالنهر|ماوراءالنهر]]، شبهقاره‌ی [[هندوستان|هند]]، [[آسیای_صغیر|آسیای_صغیر]] و آذربایجان نام کتاب رسا نیست عنوانش را به تاریخ ادبیات در ایران و در قلمرو زبان فارسی تغییر داد. خلاصه­‌هایی از مجلدات این کتاب، از سال­‌های پیش با نظارت ذبیح‌الله صفا و انتخاب محمد ترابی تهیه شده و از اواسط دهه­‌ی 1350 تاکنون به عنوان واحد درسی تاریخ ادبیات فارسی در دانشکده‌­های زبان و ادبیات فارسی تدریس می‌­شود.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;نخستین چاپ­‌های هرجلد:&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;جلد اول: 1332؛ &amp;amp;nbsp;جلد دوم: ۱۳۳۴؛ جلد سوم: بخش اول در سال 1351 &amp;amp;nbsp;و بخش دوم در سال ۱۳۵۲؛ جلد چهارم: 1356؛ جلد پنجم: بخش اول در سال ۱۳۶۲، بخش دوم در سال ۱۳۶۴ و بخش سوم در سال ۱۳۷۰.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;در این کتاب علاوه بر نقد، موضوعات دیگری چون سبک‌شناسی نظم و نثر، [[جامعه_شناسی|جامعه‌شناسی]] و تاریخ علوم &amp;amp;nbsp;نیز مطرح شده است. ذبیح‌­الله صفا در این کتاب ضمن اتخاذ شیوه­‌ای علمی در کار پژوهش، عموما در طرح مباحث ادبی به زبان و اصطلاحات سنتی ادبیات فارسی متمسک شده. با این حال برای دقت در کارش عمدتا به منابع خطی و کهن رجوع کرده است. نمایه‌ی نام‌های تاریخی و جغرافیایی و کتاب‌ها، فرقه‌ها و اقوام و اشخاص و سلسله‌ها، در پایان بعضی از جلدهای کتاب آمده و تعدادی از پانوشت‌های صفحات نیز نشانی منابع کتاب است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
----&amp;lt;br /&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;amp;nbsp;&amp;lt;/p&amp;gt; &lt;br /&gt;
[[Category:ادبیات فارسی]] &lt;br /&gt;
[[Category:ادبیات معاصر - آثار]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Reza rouzbahani</name></author>
	</entry>
</feed>