https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%B9_%D8%A8%D9%86%D8%AFترجیع بند - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-08T06:19:50Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%B9_%D8%A8%D9%86%D8%AF&diff=2010139618&oldid=prevShahraabi در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۰2022-06-29T07:30:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تَرجیعبند <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تَرجیعبند <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>در لغت بهمعنای تکرار و برگرداندن. در اصطلاح، نام یکی از قالبهای شعر فارسی که از چند بند یا خانه تشکیل شده است. هر خانه از نظر قافیهبندی در حکم یک غزل است اگرچه در بعضی ترجیعبندها تمام مصراعهای یک خانه همقافیهاند. بیتی مصراع این خانهها را به یکدیگر پیوند میدهد که در طول شعر تکرار میشود. تعداد بیتها در هر خانه معمولاً بین پنج تا پانزده بیت است و در یک ترجیعبند معمولاً تعداد ابیات بندها با یکدیگر مساوی است. ممکن است بیت واحدی خانهها را بههم وصل نکند در این صورت به آن ترکیببند میگویند. در قدیم ترکیببند بهصورتی که امروزه میشناسیم نوعی از ترجیعبند محسوب میشد و از حدود قرن هفتم بهعنوان قالبی مستقل، نام خاص خود را پیدا کرد. امروزه ترجیعبند تنها زمانی گفته میشود که بیت یکسانی خانههای شعر را بههم پیوند دهد. ظاهراً تاریخ پیدایش ترجیعبند به زمان سامانیان میرسد، اما قدیمیترین ترجیعبند فارسی که به ما رسیده از فرّخی سیستانی شاعر عهد غزنوی است. معروفترین ترجیعبند عارفانۀ زبان فارسی ترجیعبند هاتف اصفهانی با بیت ترجیع «که یکی هست و هیچ نیست جز او/وحده لا اله الّا هو» است. از جاودانهترین ترجیعبندهای عاشقانه نیز ترجیعبندی از سعدی است که بیت ترجیع آن «بنشینم و صبر پیش گیرم/دنبالۀ کار خویش گیرم» است. در دورۀ مشروطه نیز ترجیعبندهایی با مضامین اجتماعی و سیاسی سروده شد.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>در لغت بهمعنای تکرار و برگرداندن. در اصطلاح، نام یکی از قالبهای شعر فارسی که از چند بند یا خانه تشکیل شده است. هر خانه از نظر قافیهبندی در حکم یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غزل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ادبیات)|غزل]] </ins>است اگرچه در بعضی ترجیعبندها تمام مصراعهای یک خانه همقافیهاند. بیتی مصراع این خانهها را به یکدیگر پیوند میدهد که در طول شعر تکرار میشود. تعداد بیتها در هر خانه معمولاً بین پنج تا پانزده بیت است و در یک ترجیعبند معمولاً تعداد ابیات بندها با یکدیگر مساوی است. ممکن است بیت واحدی خانهها را بههم وصل نکند در این صورت به آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترکیب بند|</ins>ترکیببند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میگویند. در قدیم ترکیببند بهصورتی که امروزه میشناسیم نوعی از ترجیعبند محسوب میشد و از حدود قرن هفتم بهعنوان قالبی مستقل، نام خاص خود را پیدا کرد. امروزه ترجیعبند تنها زمانی گفته میشود که بیت یکسانی خانههای شعر را بههم پیوند دهد. ظاهراً تاریخ پیدایش ترجیعبند به زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سامانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میرسد، اما قدیمیترین ترجیعبند فارسی که به ما رسیده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فرخی سیستانی، علی بن جولوغ ( ـ ۴۲۹ق)|</ins>فرّخی سیستانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شاعر عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[غزنویان|</ins>غزنوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. معروفترین ترجیعبند عارفانۀ زبان فارسی ترجیعبند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هاتف اصفهانی، احمد ( ـ۱۱۹۸ق)|</ins>هاتف اصفهانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با بیت ترجیع «که یکی هست و هیچ نیست جز او/وحده لا اله الّا هو» است. از جاودانهترین ترجیعبندهای عاشقانه نیز ترجیعبندی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سعدی، مصلح الدین (شیراز ح ۶۰۶ـ ح ۶۹۱ق)|</ins>سعدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که بیت ترجیع آن «بنشینم و صبر پیش گیرم/دنبالۀ کار خویش گیرم» است. در دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشروطه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز ترجیعبندهایی با مضامین اجتماعی و سیاسی سروده شد.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14118700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--14118700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%B9_%D8%A8%D9%86%D8%AF&diff=1200226&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
تَرجیعبند <br><br />
<p>در لغت بهمعنای تکرار و برگرداندن. در اصطلاح، نام یکی از قالبهای شعر فارسی که از چند بند یا خانه تشکیل شده است. هر خانه از نظر قافیهبندی در حکم یک غزل است اگرچه در بعضی ترجیعبندها تمام مصراعهای یک خانه همقافیهاند. بیتی مصراع این خانهها را به یکدیگر پیوند میدهد که در طول شعر تکرار میشود. تعداد بیتها در هر خانه معمولاً بین پنج تا پانزده بیت است و در یک ترجیعبند معمولاً تعداد ابیات بندها با یکدیگر مساوی است. ممکن است بیت واحدی خانهها را بههم وصل نکند در این صورت به آن ترکیببند میگویند. در قدیم ترکیببند بهصورتی که امروزه میشناسیم نوعی از ترجیعبند محسوب میشد و از حدود قرن هفتم بهعنوان قالبی مستقل، نام خاص خود را پیدا کرد. امروزه ترجیعبند تنها زمانی گفته میشود که بیت یکسانی خانههای شعر را بههم پیوند دهد. ظاهراً تاریخ پیدایش ترجیعبند به زمان سامانیان میرسد، اما قدیمیترین ترجیعبند فارسی که به ما رسیده از فرّخی سیستانی شاعر عهد غزنوی است. معروفترین ترجیعبند عارفانۀ زبان فارسی ترجیعبند هاتف اصفهانی با بیت ترجیع «که یکی هست و هیچ نیست جز او/وحده لا اله الّا هو» است. از جاودانهترین ترجیعبندهای عاشقانه نیز ترجیعبندی از سعدی است که بیت ترجیع آن «بنشینم و صبر پیش گیرم/دنبالۀ کار خویش گیرم» است. در دورۀ مشروطه نیز ترجیعبندهایی با مضامین اجتماعی و سیاسی سروده شد.</p><br />
<br><!--14118700--><br />
[[رده:ادبیات فارسی]]<br />
[[رده:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]</div>DaneshGostar