Nazanin در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۰

2019-11-02T07:50:09Z

صفحهٔ تازه

جامعه‌شناسی (sociology)<br>
<p>مطالعۀ نظام‌مند منشأ و اساسِ جنبه‌های گوناگون جامعۀ انسانی، به‌ویژه نظم اجتماعی<ref>social order</ref>، تغییر اجتماعی<ref>social change</ref>، تضاد اجتماعی<ref>social conflict </ref> و مسائل اجتماعی<ref>social problems</ref>. در جامعه‌شناسی نهادهایی نظیر خانواده، قانون و دین و نیز مفاهیمی نظیر هنجار<ref>norm </ref>، نقش<ref>role</ref> و فرهنگ بررسی می‌شوند. جامعه‌شناسی می‌کوشد افراد را در محیط اجتماعی بر‌مبنای اصول اساسی حاکم بر رفتارهای معیّن اخلاقی و فلسفی و سیاسی آنان مطالعه کند. جامعه‌شناسی، که در قرن ۱۹ شکل گرفت، درپی فهم تغییرات گسترده‌ای بود که براثر صنعتی‌شدن<ref>industrialization </ref>، شهرنشینی<ref>urbanization </ref> و شکل‌گیری نظام سیاسی جدید در جوامع رخ می‌دهد. اگرچه بیشتر به جوامع معاصر می‌پردازد، آن‌ها را با جوامع پیشاصنعتی نیز مقایسه می‌کند و از علوم مرتبط نظیر تاریخ، سیاست، اقتصاد، روان‌شناسی، فلسفه و انسان‌شناسی نیز کمک می‌گیرد. جامعه‌شناسی، به‌منزلۀ یکی از علوم اجتماعی، رفتار انسان را در وضعیت اجتماعی آن بررسی می‌کند؛ به‌ویژه در زمینۀ نحوۀ باز تولید، توسعه و تغییر جوامع مطالعه می‌کند و به ماهیت، علل و تأثیرات روابط و کنش متقابل<ref>interaction</ref> بین افراد و گروه‌ها می‌پردازد. جامعه‌شناسی قواعد و الگوهای رفتار انسانی را بررسی می‌کند. برخی دیگر از پدیده‌های موردِ توجه جامعه‌شناسی عبارت‌اند از خانواده، قانون، دین، طبقه<ref>class </ref>، قومیت<ref>ethnicity </ref>، نژاد<ref>race </ref>، جنسیت<ref>gender </ref>، فقر<ref>poverty</ref>، آرای سیاسی<ref>politics </ref>، پرخاشگری<ref>aggression</ref>، ازدواج، تحصیلات، ارتباطات، کار، تغییرات اجتماعی، شهرنشینی، سلامت و تحرک اجتماعی<ref>social movement </ref>. برخی مفاهیمی که جامعه‌شناسی از آن‌ها بهره می‌گیرد عبارت‌اند از سازمان اجتماعی<ref>social organization</ref>، فرهنگ، هنجار، نقش، ارزش<ref>value </ref>، نماد<ref>symbols </ref>، و مناسک<ref>ritual </ref>. در جامعه‌شناسی جدید از روش‌های متنوعی استفاده می‌شود؛ ازجمله آزمایشِ تحت کنترل، مشاهدۀ همراه با مشارکت و تحلیل‌های آماری. سنت‌های فکری و چشم‌اندازهای نظری گوناگونی نیز در آن مطرح شده‌اند؛ ازجمله کارکردگرایی<ref>functionalism </ref>، ساختارگرایی<ref>structuralism </ref>، کنش متقابل نمادین<ref>symbolic interactionism </ref>، مارکسیسم<ref>Marxism </ref>، نظریۀ کنش<ref>action theory </ref> و نظریۀ انتقادی<ref>critical theory</ref>. امروزه جامعه‌شناسی درپیِ دستیابی به روش‌هایی دقیق‌تر و اثبات‌پذیرتر است؛ همچنین به نحوۀ ارتباط افراد با ساختارهای اجتماعی و نیز به مقولاتی نظیر محیط زیست، انترناسیونالیسم<ref>internationalism</ref> و پست‌مدرنیسم<ref>postmodernism </ref> می‌پردازد. از دهۀ ۱۹۷۰، جامعه‌شناسی در ارزیابی سیاست‌های دولت در حوزه‌هایی نظیر بهداشت، آموزش و رفاه اجتماعی<ref>social welfare</ref> نقشی فزاینده یافته است.</p>

----
[[رده:جامعه شناسی]]
[[رده:(جامعه شناسی)اصطلاحات و مفاهیم]]

جامعه شناسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۷:۵۰