https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%88_%D9%82%D8%A8%D8%ADحسن و قبح - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-18T04:00:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%88_%D9%82%D8%A8%D8%AD&diff=1204238&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
حُسْن و قُبْح <br><br />
(یا: نیک و بد) اصطلاحی در کلام، اخلاق و اصول فقه اسلامی. نخست در کلام اسلامی با بحث دربارۀ اینکه آیا معیار اتصاف افعال خدا و بندگان به خوب و بد، عقلی یا شرعی است، آغاز شد و سپس به ارزیابی توانایی عقل در درک مستقل نیک و بد و رابطۀ آن با شرع انجامید. سرانجام در مباحث تخصصی کلام اسلامی در عدل الهی، نسبت بین تکلیف و توان بنده، معاد و پاداش و مجازات راه یافت. آنگاه تقریباً با همین مضامین به حوزۀ مباحث اصول فقه و اخلاق اسلامی کشیده شد. معتزله قائل به حسن و قبح عقلی و اشاعره معتقد به آن هستند که نیک و بد با اوامر و نواهی شرعی شناخته میشود یعنی هر آنچه در دستورات دینی از آن نهی شده قبیح و هر آنچه به آن امری تعلق گرفته حَسَن است و خداوند میتواند به آنچه عقلاً بد است امر و از آنچه عقلاً نیک است نهی کند. متکلمان شیعه همگی نظریۀ معتزله را در حسن و قبح عقلی پذیرفته و آن را در مباحث گوناگون به صورتهای بسیار دقیق بسط دادهاند و از این بحث، اینکه خدا عادل است، احکام شرع مخالف عقل نیست، اوامر و نواهی الهی متناسب با توان مکلف است، جبر باطل است و احکامی دیگر در کلام، فقه و اخلاق را نتیجه گرفتهاند و دلایل اشاعره را رد کردهاند. در بسیاری از روایتها، این دیدگاه شیعه به عقلگرایی آنان مرتبط و از آن تمجید شده است.<br />
<br><!--18057800--><br />
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]<br />
[[رده:کلام – مفاهیم و اصطلاحات]]</div>DaneshGostar