https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%82%DB%8Cحمام ساروتقی - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-10T13:25:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%AA%D9%82%DB%8C&diff=2010297580&oldid=prevMohammadi3: صفحهای تازه حاوی «حمام ساروتقی از گرمابه های وابسته به بافت تاریخی اصفهان است که نام آن با مجموعه و محله ساروتقی پیوند دارد. ساروتقی از رجال مؤثر دستگاه اداری صفوی بود و در سال های میانی سده یازدهم هجری، همزمان با اوج گسترش و تثیت سازمان...» ایجاد کرد2026-08-10T06:36:59Z<p>صفحهای تازه حاوی «حمام ساروتقی از گرمابه های وابسته به بافت تاریخی <a href="/index.php/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1" title="اصفهان، شهر">اصفهان</a> است که نام آن با مجموعه و محله ساروتقی پیوند دارد. ساروتقی از رجال مؤثر دستگاه اداری <a href="/index.php/%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87" title="صفویه">صفوی</a> بود و در سال های میانی سده یازدهم هجری، همزمان با اوج گسترش و تثیت سازمان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>حمام ساروتقی<br />
<br />
از گرمابه های وابسته به بافت تاریخی [[اصفهان، شهر|اصفهان]] است که نام آن با مجموعه و محله ساروتقی پیوند دارد. ساروتقی از رجال مؤثر دستگاه اداری [[صفویه|صفوی]] بود و در سال های میانی سده یازدهم هجری، همزمان با اوج گسترش و تثیت سازمان شهری اصفهان، در اداره امور مالی و دیوانی کشور نقشی برجسته داشت. انتساب حمام به نام او را باید در زمینه سنت ساخت و وقف بناهای عمومی از سوی رجال سیاسی و دیوانی دوره صفوی فهم کرد؛ سنتی که در آن، [[مسجد]]، [[بازار]]، [[کاروانسرا]]، [[مدرسه]] و [[حمام]] میتوانستند در قالب یک مجموعه یا در مجاورت یکدیگر، نیازهای مذهبی، اقتصادی و اجتماعی محله را پاسخ دهند.<br />
<br />
نام حمام ساروتقی در پیوند با مجموعه ساروتقی مطرح می شود؛ مجموعه ای که بازمانده های آن در خیابان کمال و بازارچه های تاریخی آن، شناخته شده است. [[آرامگاه ساروتقی]] نیز که مدفن میرزا محمدتقی اعتمادالدوله است، در ۶ اسفند ۱۳۸۵ با شماره ۱۷۴۷۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. با این همه، شماره ثبت یادشده مربوط به آرامگاه است و نباید آن را شماره ثبت حمام دانست. برای حمام ساروتقی ثبت ملی مستقل و گزارش ثبتی روشنی که بتواند تاریخ ساخت، حدود عرصه، وضعیت موجود و مشخصات کالبدی آن را به طور قطعی تعیین کند، در دسترس نیست. از اینرو، شناسایی این حمام بیش از هر چیز بر پایه نام تاریخی آن و پیوندش با مجموعه ساروتقی انجام میگیرد.<br />
<br />
اهمیت حمام ساروتقی از منظر جغرافیای تاریخی شهر، در جایگاه آن در شبکه خدمات محلهای اصفهان است. حمام عمومی در شهر صفوی تنها فضای استحمام نبود، بلکه نهادی خدماتی و اجتماعی به شمار میآمد که در ارتباط با گذر، بازارچه، مسجد و مراکز سکونت محله عمل میکرد. رفت و آمد روزانه مردم، آیینهای مربوط به ازدواج و تولد، دیدارهای خویشاوندی و انتقال بخشی از اخبار و روابط اجتماعی در چنین فضاهایی جریان داشت. از این منظر، حمام ساروتقی را باید جزئی از نظام خدمات عمومی محلهای دانست که در کنار دیگر عناصر مجموعه، به پویایی زندگی شهری در بافت تاریخی اصفهان یاری می رساند.<br />
<br />
درباره ویژگی های معماری خود حمام، اطلاعات مستند و قابل سنجش اندک است؛ بنابراین، نسبت دادن اجزایی مانند [[سربینه]]، گرمخانه، [[خزینه]]، نقاشی های دیواری یا تزئینات خاص به این بنا بدون مشاهده میدانی و انتشار گزارش فنی، قابل دفاع نیست. با اینحال، اگر حمام در دوره صفوی و در پیوند با مجموعه ساروتقی شکل گرفته باشد، سازمان آن احتمالا از الگوی رایج گرمابههای شهری آن عصر پیروی میکرده است: ورودی غیرمستقیم، [[دالان]]، سربینه، میاندر، گرمخانه و فضاهای آبرسانی و گرمایش. این الگو با هدف کاهش تبادل حرارتی با فضای بیرون، حفظ حریم استفادهکنندگان و ساماندادن به جریان آب و فاضلاب طراحی میشد. کاربرد [[آجر]]، [[سنگ]]، [[ساروج]]، پوششهای طاقی و نورگیرهای سقفی نیز از ویژگیهای متداول حمامسازی در اصفهان تاریخی بود، اما تعمیم قطعی این عناصر به حمام ساروتقی نیازمند مستندنگاری معماری است.<br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>Mohammadi3