https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7خانه پیرنیا - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-23T18:13:23Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7&diff=2010300440&oldid=prevMohammadi3 در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۴2026-09-23T06:44:26Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بنا در دوره [[صفویه|صفوی]] ساخته شده و از همان ابتدا، بهعنوان دارالحکومه و مقر استقرار حاکم شهر مورد استفاده قرار میگرفت. یکی از نخستین ساکنان سرشناس آن، قاضی نورالهدی از کارگزاران و قضات دربار صفوی در این منطقه بود. در دوره [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، این عمارت به خاندان نامدار پیرنیا منتقل شد و در اختیار میرزا احمدخان پیرنیا حاکم وقت نائین قرار گرفت که واپسین مالک خصوصی بنا نیز بهشمار میرفت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بنا در دوره [[صفویه|صفوی]] ساخته شده و از همان ابتدا، بهعنوان دارالحکومه و مقر استقرار حاکم شهر مورد استفاده قرار میگرفت. یکی از نخستین ساکنان سرشناس آن، قاضی نورالهدی از کارگزاران و قضات دربار صفوی در این منطقه بود. در دوره [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، این عمارت به خاندان نامدار پیرنیا منتقل شد و در اختیار میرزا احمدخان پیرنیا حاکم وقت نائین قرار گرفت که واپسین مالک خصوصی بنا نیز بهشمار میرفت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا در زمینی به وسعت تقریبی ۲۱۰۰ مترمربع با مصالح بومی نظیر خشت خام، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آجر، </del>گچ و چوب احداث شده و الگویی ناب از درونگرایی و انطباق معماری سنتی با اقلیم بیابانی را به نمایش میگذارد. دسترسی به فضای درونی با یک سردر ورودی ساده و دالانی کشیده و تاریک صورت میگیرد که پس از عبور از هشتی، دید مستقیم به حریم خصوصی خانه را ناممکن میسازد. فضاهای عمارت پیرنیا گرداگرد حیاطی مرکزی و فرورفته در دل زمین (گودالباغچه) چیده شدهاند. وجود این گودالباغچه در بنا نقشی کلیدی در تنظیم شرایط زیستمحیطی ایفا میکرد؛ این ساختار علاوه بر تأمین رطوبت و سایهاندازی پایدار، دسترسی طبقه زیرین و حوضخانه را به مظهر قنات شهری هموار میساخت. فضاهای تابستاننشین عمارت در تراز گودالباغچه و جبهه شمالی قرار دارند تا از تابش مستقیم آفتاب تابستان در امان باشند، درحالیکه جبهه رو به قبله (زمستاننشین) با اتاقهای آفتابگیر، شرایط آسایش را در سرمای کویری مهیا میکرده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنشین، </del>اتاقهای نشیمن، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوانهای </del>ستوندار، غلامگردشها (راهروهای پیرامونی برای تسهیل تردد خدمتکاران) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پستوها </del>از دیگر بخشهای کالبدی این خانهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا در زمینی به وسعت تقریبی ۲۱۰۰ مترمربع با مصالح بومی نظیر خشت خام، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آجر]]، [[</ins>گچ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چوب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>احداث شده و الگویی ناب از درونگرایی و انطباق معماری سنتی با اقلیم بیابانی را به نمایش میگذارد. دسترسی به فضای درونی با یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سردر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ورودی ساده و دالانی کشیده و تاریک صورت میگیرد که پس از عبور از هشتی، دید مستقیم به حریم خصوصی خانه را ناممکن میسازد. فضاهای عمارت پیرنیا گرداگرد حیاطی مرکزی و فرورفته در دل زمین (گودالباغچه) چیده شدهاند. وجود این گودالباغچه در بنا نقشی کلیدی در تنظیم شرایط زیستمحیطی ایفا میکرد؛ این ساختار علاوه بر تأمین رطوبت و سایهاندازی پایدار، دسترسی طبقه زیرین و حوضخانه را به مظهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قنات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شهری هموار میساخت. فضاهای تابستاننشین عمارت در تراز گودالباغچه و جبهه شمالی قرار دارند تا از تابش مستقیم آفتاب تابستان در امان باشند، درحالیکه جبهه رو به قبله (زمستاننشین) با اتاقهای آفتابگیر، شرایط آسایش را در سرمای کویری مهیا میکرده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاه نشین|شاهنشین]]، </ins>اتاقهای نشیمن، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایوان|ایوان]]<nowiki/>های </ins>ستوندار، غلامگردشها (راهروهای پیرامونی برای تسهیل تردد خدمتکاران) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پستو]]<nowiki/>ها </ins>از دیگر بخشهای کالبدی این خانهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمارت پیرنیا بهویژه از منظر غنای تزئینات گچی، در میان خانههای تاریخی فلات مرکزی ایران موقعیتی ممتاز دارد. بارزترین ویژگی بصری بنا، نقوش برجسته و گچبریهای «کُشتهبُری» در ایوان شاهنشین و طاقنماهای اصلی است. بر دیوارهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقرنسهای </del>بنا، نگارههایی با الهام از شاهکارهای ادب فارسی بهویژه ''هفتپیکر'' نظامی، داستانهای ''خسرو و شیرین'' و ''یوسف و زلیخا'' نقش بسته است. این نگارهها با تصاویری از مجالس شکار، رزم، نقوش ختایی و اسلیمی، گلوبوته و پرندگان در هم آمیختهاند. از نظر سازهای و پوشش سقفها نیز بهرهگیری از کاربندیهای دقیق، یزدیبندیهای چشمنواز و گرهچینی مشبک چوبی در پنجرهها و اُرسیها، ترکیبی از ایستایی فنی و هارمونی بصری را خلق کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عمارت پیرنیا بهویژه از منظر غنای تزئینات گچی، در میان خانههای تاریخی فلات مرکزی ایران موقعیتی ممتاز دارد. بارزترین ویژگی بصری بنا، نقوش برجسته و گچبریهای «کُشتهبُری» در ایوان شاهنشین و طاقنماهای اصلی است. بر دیوارهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مقرنس|مقرنس]]<nowiki/>های </ins>بنا، نگارههایی با الهام از شاهکارهای ادب فارسی بهویژه ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هفت پیکر|</ins>هفتپیکر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' نظامی، داستانهای ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خسرو و شیرین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' و ''یوسف و زلیخا'' نقش بسته است. این نگارهها با تصاویری از مجالس شکار، رزم، نقوش ختایی و اسلیمی، گلوبوته و پرندگان در هم آمیختهاند. از نظر سازهای و پوشش سقفها نیز بهرهگیری از کاربندیهای دقیق، یزدیبندیهای چشمنواز و گرهچینی مشبک چوبی در پنجرهها و اُرسیها، ترکیبی از ایستایی فنی و هارمونی بصری را خلق کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قالب موزه مردمشناسی کویر، فضای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حجرهها، </del>شاهنشین و سردابهای خانه پیرنیا به نمایش فرهنگ مادی، ابزارهای معیشت کویرنشینان، شیوههای کشاورزی سنتی، سیستم توزیع آب قنوات، صنایعدستی بومی (بهویژه عبابافی نائین)، پوشاک محلی و اسناد تاریخی منطقه اختصاص یافته است. این پیوند کالبدی و عملکردی، عمارت را به کانون بازشناسی هویت تاریخی - بومی منطقه کویر تبدیل کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قالب موزه مردمشناسی کویر، فضای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حجره|حجره]]<nowiki/>ها، </ins>شاهنشین و سردابهای خانه پیرنیا به نمایش فرهنگ مادی، ابزارهای معیشت کویرنشینان، شیوههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کشاورزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سنتی، سیستم توزیع آب قنوات، صنایعدستی بومی (بهویژه عبابافی نائین)، پوشاک محلی و اسناد تاریخی منطقه اختصاص یافته است. این پیوند کالبدی و عملکردی، عمارت را به کانون بازشناسی هویت تاریخی - بومی منطقه کویر تبدیل کرده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصفهان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصفهان]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7&diff=2010300399&oldid=prevMohammadi3 در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۸2026-09-22T08:28:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه پیرنیا</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خانه پیرنیا</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از شاخصترین نمونههای معماری مسکونی اقلیم گرم و خشک در مرکز فلات ایران است که در بافت تاریخی نائین، در محله بابالمسجد و روبهروی مسجد جامع نائین واقع شده است. این اثر ارزشمند در سال توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری شد و پس از انجام فرایند نجاتبخشی و مرمت تخصصی به موزه مردمشناسی کویر تبدیل شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یکی از شاخصترین نمونههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>معماری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(رایانه)|معماری]] </ins>مسکونی اقلیم گرم و خشک در مرکز فلات ایران است که در بافت تاریخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نائین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|نائین]]، </ins>در محله بابالمسجد و روبهروی مسجد جامع نائین واقع شده است. این اثر ارزشمند در سال توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری شد و پس از انجام فرایند نجاتبخشی و مرمت تخصصی به موزه مردمشناسی کویر تبدیل شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بنا در دوره صفوی ساخته شده و از همان ابتدا، بهعنوان دارالحکومه و مقر استقرار حاکم شهر مورد استفاده قرار میگرفت. یکی از نخستین ساکنان سرشناس آن، قاضی نورالهدی از کارگزاران و قضات دربار صفوی در این منطقه بود. در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>این عمارت به خاندان نامدار پیرنیا منتقل شد و در اختیار میرزا احمدخان پیرنیا حاکم وقت نائین قرار گرفت که واپسین مالک خصوصی بنا نیز بهشمار میرفت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بنا در دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویه|</ins>صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ساخته شده و از همان ابتدا، بهعنوان دارالحکومه و مقر استقرار حاکم شهر مورد استفاده قرار میگرفت. یکی از نخستین ساکنان سرشناس آن، قاضی نورالهدی از کارگزاران و قضات دربار صفوی در این منطقه بود. در دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، </ins>این عمارت به خاندان نامدار پیرنیا منتقل شد و در اختیار میرزا احمدخان پیرنیا حاکم وقت نائین قرار گرفت که واپسین مالک خصوصی بنا نیز بهشمار میرفت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا در زمینی به وسعت تقریبی ۲۱۰۰ مترمربع با مصالح بومی نظیر خشت خام، آجر، گچ و چوب احداث شده و الگویی ناب از درونگرایی و انطباق معماری سنتی با اقلیم بیابانی را به نمایش میگذارد. دسترسی به فضای درونی با یک سردر ورودی ساده و دالانی کشیده و تاریک صورت میگیرد که پس از عبور از هشتی، دید مستقیم به حریم خصوصی خانه را ناممکن میسازد. فضاهای عمارت پیرنیا گرداگرد حیاطی مرکزی و فرورفته در دل زمین (گودالباغچه) چیده شدهاند. وجود این گودالباغچه در بنا نقشی کلیدی در تنظیم شرایط زیستمحیطی ایفا میکرد؛ این ساختار علاوه بر تأمین رطوبت و سایهاندازی پایدار، دسترسی طبقه زیرین و حوضخانه را به مظهر قنات شهری هموار میساخت. فضاهای تابستاننشین عمارت در تراز گودالباغچه و جبهه شمالی قرار دارند تا از تابش مستقیم آفتاب تابستان در امان باشند، درحالیکه جبهه رو به قبله (زمستاننشین) با اتاقهای آفتابگیر، شرایط آسایش را در سرمای کویری مهیا میکرده است. شاهنشین، اتاقهای نشیمن، ایوانهای ستوندار، غلامگردشها (راهروهای پیرامونی برای تسهیل تردد خدمتکاران) و پستوها از دیگر بخشهای کالبدی این خانهاند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنا در زمینی به وسعت تقریبی ۲۱۰۰ مترمربع با مصالح بومی نظیر خشت خام، آجر، گچ و چوب احداث شده و الگویی ناب از درونگرایی و انطباق معماری سنتی با اقلیم بیابانی را به نمایش میگذارد. دسترسی به فضای درونی با یک سردر ورودی ساده و دالانی کشیده و تاریک صورت میگیرد که پس از عبور از هشتی، دید مستقیم به حریم خصوصی خانه را ناممکن میسازد. فضاهای عمارت پیرنیا گرداگرد حیاطی مرکزی و فرورفته در دل زمین (گودالباغچه) چیده شدهاند. وجود این گودالباغچه در بنا نقشی کلیدی در تنظیم شرایط زیستمحیطی ایفا میکرد؛ این ساختار علاوه بر تأمین رطوبت و سایهاندازی پایدار، دسترسی طبقه زیرین و حوضخانه را به مظهر قنات شهری هموار میساخت. فضاهای تابستاننشین عمارت در تراز گودالباغچه و جبهه شمالی قرار دارند تا از تابش مستقیم آفتاب تابستان در امان باشند، درحالیکه جبهه رو به قبله (زمستاننشین) با اتاقهای آفتابگیر، شرایط آسایش را در سرمای کویری مهیا میکرده است. شاهنشین، اتاقهای نشیمن، ایوانهای ستوندار، غلامگردشها (راهروهای پیرامونی برای تسهیل تردد خدمتکاران) و پستوها از دیگر بخشهای کالبدی این خانهاند.</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7&diff=2010300398&oldid=prevMohammadi3 در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶2026-09-22T08:26:22Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیای ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اصفهان]]</ins></div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%A7&diff=2010300397&oldid=prevMohammadi3: صفحهای تازه حاوی «خانه پیرنیا یکی از شاخصترین نمونههای معماری مسکونی اقلیم گرم و خشک در مرکز فلات ایران است که در بافت تاریخی نائین، در محله بابالمسجد و روبهروی مسجد جامع نائین واقع شده است. این اثر ارزشمند در سال توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری شد و پس از...» ایجاد کرد2026-09-22T08:24:16Z<p>صفحهای تازه حاوی «خانه پیرنیا یکی از شاخصترین نمونههای معماری مسکونی اقلیم گرم و خشک در مرکز فلات ایران است که در بافت تاریخی نائین، در محله بابالمسجد و روبهروی مسجد جامع نائین واقع شده است. این اثر ارزشمند در سال توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری شد و پس از...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>خانه پیرنیا<br />
<br />
یکی از شاخصترین نمونههای معماری مسکونی اقلیم گرم و خشک در مرکز فلات ایران است که در بافت تاریخی نائین، در محله بابالمسجد و روبهروی مسجد جامع نائین واقع شده است. این اثر ارزشمند در سال توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری شد و پس از انجام فرایند نجاتبخشی و مرمت تخصصی به موزه مردمشناسی کویر تبدیل شد.<br />
<br />
این بنا در دوره صفوی ساخته شده و از همان ابتدا، بهعنوان دارالحکومه و مقر استقرار حاکم شهر مورد استفاده قرار میگرفت. یکی از نخستین ساکنان سرشناس آن، قاضی نورالهدی از کارگزاران و قضات دربار صفوی در این منطقه بود. در دوره قاجار، این عمارت به خاندان نامدار پیرنیا منتقل شد و در اختیار میرزا احمدخان پیرنیا حاکم وقت نائین قرار گرفت که واپسین مالک خصوصی بنا نیز بهشمار میرفت. <br />
<br />
بنا در زمینی به وسعت تقریبی ۲۱۰۰ مترمربع با مصالح بومی نظیر خشت خام، آجر، گچ و چوب احداث شده و الگویی ناب از درونگرایی و انطباق معماری سنتی با اقلیم بیابانی را به نمایش میگذارد. دسترسی به فضای درونی با یک سردر ورودی ساده و دالانی کشیده و تاریک صورت میگیرد که پس از عبور از هشتی، دید مستقیم به حریم خصوصی خانه را ناممکن میسازد. فضاهای عمارت پیرنیا گرداگرد حیاطی مرکزی و فرورفته در دل زمین (گودالباغچه) چیده شدهاند. وجود این گودالباغچه در بنا نقشی کلیدی در تنظیم شرایط زیستمحیطی ایفا میکرد؛ این ساختار علاوه بر تأمین رطوبت و سایهاندازی پایدار، دسترسی طبقه زیرین و حوضخانه را به مظهر قنات شهری هموار میساخت. فضاهای تابستاننشین عمارت در تراز گودالباغچه و جبهه شمالی قرار دارند تا از تابش مستقیم آفتاب تابستان در امان باشند، درحالیکه جبهه رو به قبله (زمستاننشین) با اتاقهای آفتابگیر، شرایط آسایش را در سرمای کویری مهیا میکرده است. شاهنشین، اتاقهای نشیمن، ایوانهای ستوندار، غلامگردشها (راهروهای پیرامونی برای تسهیل تردد خدمتکاران) و پستوها از دیگر بخشهای کالبدی این خانهاند.<br />
<br />
عمارت پیرنیا بهویژه از منظر غنای تزئینات گچی، در میان خانههای تاریخی فلات مرکزی ایران موقعیتی ممتاز دارد. بارزترین ویژگی بصری بنا، نقوش برجسته و گچبریهای «کُشتهبُری» در ایوان شاهنشین و طاقنماهای اصلی است. بر دیوارهها و مقرنسهای بنا، نگارههایی با الهام از شاهکارهای ادب فارسی بهویژه ''هفتپیکر'' نظامی، داستانهای ''خسرو و شیرین'' و ''یوسف و زلیخا'' نقش بسته است. این نگارهها با تصاویری از مجالس شکار، رزم، نقوش ختایی و اسلیمی، گلوبوته و پرندگان در هم آمیختهاند. از نظر سازهای و پوشش سقفها نیز بهرهگیری از کاربندیهای دقیق، یزدیبندیهای چشمنواز و گرهچینی مشبک چوبی در پنجرهها و اُرسیها، ترکیبی از ایستایی فنی و هارمونی بصری را خلق کرده است.<br />
<br />
در قالب موزه مردمشناسی کویر، فضای حجرهها، شاهنشین و سردابهای خانه پیرنیا به نمایش فرهنگ مادی، ابزارهای معیشت کویرنشینان، شیوههای کشاورزی سنتی، سیستم توزیع آب قنوات، صنایعدستی بومی (بهویژه عبابافی نائین)، پوشاک محلی و اسناد تاریخی منطقه اختصاص یافته است. این پیوند کالبدی و عملکردی، عمارت را به کانون بازشناسی هویت تاریخی - بومی منطقه کویر تبدیل کرده است.<br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>Mohammadi3