https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86 خرم دینان - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-04-20T04:25:32Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86&diff=1205290&oldid=prev DaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1' 2019-07-24T05:23:50Z <p>جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> خُرَّم‌دینان &lt;br&gt;<br /> (یا: خُرَّم‌دینیه؛ خرمیّه) فرقه‌ای مذهبی ـ سیاسی، متأثر از آیین مزدک، در قرن ۲ق. بعد از مرگ ابومسلم خراسانی بر ضد خلافت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; عباسی، در نواحی غربی و شمال غرب ایران، فعال بودند. نخستین طرفداران این فرقه را سُرْخ‌عَلَمان (محمّره) لقب دادند. گویا اولین&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;بار عمارة بن یزید (یا عمارة بن بدیل) مؤسس فرقۀ خِداشیه، دعوت خرم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;دینیه را آشکار کرد. نخستین&#039;&#039;&#039;‌‌&#039;&#039;&#039;بار گروهی از خرم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;دینان به&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;رهبری سندبادنامی در نیشابور و به خونخواهی ابومسلم قیام کردند. دومین شورش آنان به&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;رهبری شخصی به&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;نام عبدالقهار (یا عبدالوهاب) در گرگان بود (۱۶۲ق). قیام بعدی به رهبری جاویدان بن سهل (سهرک) در آذربایجان رخ داد (۱۹۲ق). شورش پیروان جاویدان، که جاویدانیّه خوانده می&#039;&#039;&#039;‌‌&#039;&#039;&#039;شدند، تا مرگ او ادامه داشت. بعد از جاویدان، گسترده&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ترین قیام خرم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;دینان را بر ضد خلافت عباسی جانشین او بابک خرم‌دین رهبری کرد و ۲۲ سال تداوم داشت (۲۰۱ـ۲۲۳ق). پس از بابک شورش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;هایی با نام خرمیّه در مناطق مختلف درگرفت که راه به جایی نبرد. بقایای خرم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;دینان تا قرون ۶ و ۷ق برجا بودند. این گروه بعدها به سلک متصوفه درآمدند. قائلانِ این فرقه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; به تناسخ، تشبیه، بداء، رجعت، حلول خداوند در اشخاص، برداشته‌شدن تکلیف و اباحه اعتقاد داشتند.<br /> &lt;br&gt;&lt;!--19045400--&gt;<br /> [[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]<br /> [[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div> DaneshGostar