https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 2026-06-13T15:21:01Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010229374&oldid=prev 2025-04-23T05:00:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین، </del>شهرستان|شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین</del>]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به هزاره‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (به‌احتمال [[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است. تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نائین، </ins>شهرستان|شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نائین</ins>]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به هزاره‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (به‌احتمال [[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است. تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>نائین، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرستان|شهرستان نائین]]، </del>در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرستان </ins>نائین، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010229354&oldid=prev 2025-04-23T04:55:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به هزاره‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (به‌احتمال [[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است. تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به هزاره‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (به‌احتمال [[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است. تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین، </del>شهرستان|شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین</del>]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نائین، </ins>شهرستان|شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نائین</ins>]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه/ارگ بیاضه در روستای بیاضه مربوط به دورۀ [[ساسانیان]]، مسجد جامع شهر خور مربوط به دوره‌های اسلامی، عصارخانۀ خور مربوط به دورۀ [[صفویه|صفوی]]، گنبد سیدداود از نوادگان [[امام موسی کاظم]] و از آثار دورۀ صفوی در شهر خور، و آب‌انبار معروف به حوض ‌شاه مربوط به دورۀ صفوی در شهر خور از آثار تاریخی این شهرستانند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه/ارگ بیاضه در روستای بیاضه مربوط به دورۀ [[ساسانیان]]، مسجد جامع شهر خور مربوط به دوره‌های اسلامی، عصارخانۀ خور مربوط به دورۀ [[صفویه|صفوی]]، گنبد سیدداود از نوادگان [[امام موسی کاظم]] و از آثار دورۀ صفوی در شهر خور، و آب‌انبار معروف به حوض ‌شاه مربوط به دورۀ صفوی در شهر خور از آثار تاریخی این شهرستانند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010185079&oldid=prev 2024-08-14T17:56:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:2042173407.jpg|بندانگشتی|نقشۀ استان اصفهان (موقعیت خور و بیابانک در شرق استان)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران|نام فارسی=|نام لاتین=Khur and Biabanak|نام‌ قدیمی=|نام دیگر=|استان=اصفهان|شهرستان=|بخش=مرکزی|موقعیت=شرقی‌ترین شهرستان استان اصفهان، در مجاورت خراسان جنوبی، در نواحی مرکزی ایران|جمعیت=19,761نفر (1395ش)|نوع اقلیم=آب‌وهوای گرم و خشک|ارتفاع از سطح دریا=830متر (مرکز شهرستان)|تولیدات و صنایع مهم=خرما، گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان|برخی بناهای مهم=قلعه/ارگ بیاضه و مسجد جامع شهر خور|شهر ها و آبادی های مهم=شهرهای خور، جندق و فرخی}}</ins>[[پرونده:2042173407.jpg|بندانگشتی|نقشۀ استان اصفهان (موقعیت خور و بیابانک در شرق استان)]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده‌های </del>2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ ([[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  تا </del>دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزاره‌های </ins>2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌احتمال </ins>[[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> تا </ins>دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی [[جندق]] به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. [[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|یغمای جندقی]] و [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]] از نامداران این شهرستانند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه/ارگ بیاضه در روستای بیاضه مربوط به دورۀ [[ساسانیان]]، مسجد جامع شهر خور مربوط به دوره‌های اسلامی، عصارخانۀ خور مربوط به دورۀ [[صفویه|صفوی]]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و  </del>گنبد سیدداود از نوادگان [[امام موسی کاظم]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </del>از آثار دورۀ صفوی در شهر خور.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلعه/ارگ بیاضه در روستای بیاضه مربوط به دورۀ [[ساسانیان]]، مسجد جامع شهر خور مربوط به دوره‌های اسلامی، عصارخانۀ خور مربوط به دورۀ [[صفویه|صفوی]]، گنبد سیدداود از نوادگان [[امام موسی کاظم]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>از آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ صفوی در شهر خور، و آب‌انبار معروف به حوض ‌شاه مربوط به </ins>دورۀ صفوی در شهر خور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آثار تاریخی این شهرستانند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010185055&oldid=prev 2024-08-14T16:43:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]]، در جنوب به [[یزد، استان|استان یزد]] ([[اردکان، شهرستان (یزد)|شهرستان اردکان]])، در شرق به [[خراسان جنوبی، استان|استان خراسان جنوبی]] ([[طبس، شهرستان|شهرستان طبس]])، و در شمال با [[سمنان، استان|استان سمنان]] (شهرستان‌های [[شاهرود، شهرستان|شاهرود]] و [[دامغان، شهرستان|دامغان]]) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ [[دشت کویر]] (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق [[کاشان، شهر|کاشان]] تا خور و به سمت جنوب تا [[انارک]] امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. مردم خور و بیابانک به زبان فارسی (گویش محلی سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند</ins>.   </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلعه/ارگ بیاضه در روستای بیاضه مربوط به دورۀ [[ساسانیان]]، مسجد جامع شهر خور مربوط به دوره‌های اسلامی، عصارخانۀ خور مربوط به دورۀ [[صفویه|صفوی]]، و  گنبد سیدداود از نوادگان [[امام موسی کاظم]]، از آثار دورۀ صفوی در شهر خور. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010185054&oldid=prev 2024-08-14T16:43:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:2042173407.jpg|بندانگشتی|نقشۀ استان اصفهان (موقعیت خور و بیابانک در شرق استان)]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ ([[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی جندق به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. یغمای جندقی و حبیب یغمایی از نامداران این شهرستانند.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ ([[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه (روستای ایراج کنونی). در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جندق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یغمای جندقی، رحیم (خوروبیابانک ۱۱۹۶ـ ۱۲۷۶ق)|</ins>یغمای جندقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|</ins>حبیب یغمایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از نامداران این شهرستانند.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با شهرستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین، </del>در جنوب به استان یزد (شهرستان اردکان)، در شرق به استان خراسان جنوبی (شهرستان طبس)، و در شمال با استان سمنان (شهرستان‌های شاهرود و دامغان) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نایین، شهرستان|</ins>شهرستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نایین]]، </ins>در جنوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یزد، استان|</ins>استان یزد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اردکان، شهرستان (یزد)|</ins>شهرستان اردکان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، در شرق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خراسان جنوبی، استان|</ins>استان خراسان جنوبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[طبس، شهرستان|</ins>شهرستان طبس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، و در شمال با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سمنان، استان|</ins>استان سمنان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(شهرستان‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهرود، شهرستان|</ins>شاهرود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دامغان، شهرستان|</ins>دامغان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ دشت کویر (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق کاشان تا خور و به سمت جنوب تا انارک امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دشت کویر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کاشان، شهر|</ins>کاشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا خور و به سمت جنوب تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انارک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010184980&oldid=prev 2024-08-13T06:34:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ ([[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه. در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی جندق به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ ([[جندق]] کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(روستای ایراج کنونی)</ins>. در این دوره [[اسماعیلیان]] در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. در سال 1374ش، آبادی جندق به شهر تبدیل شد. و نهایتاً خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز در اواخر سال 1388ش به شهر ارتقاء یافته است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. یغمای جندقی و حبیب یغمایی از نامداران این شهرستانند</ins>.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با شهرستان نایین، در جنوب به استان یزد (شهرستان اردکان)، در شرق به استان خراسان جنوبی (شهرستان طبس)، و در شمال با استان سمنان (شهرستان‌های شاهرود و دامغان) محدود شده است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با شهرستان نایین، در جنوب به استان یزد (شهرستان اردکان)، در شرق به استان خراسان جنوبی (شهرستان طبس)، و در شمال با استان سمنان (شهرستان‌های شاهرود و دامغان) محدود شده است.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرستان خور و بیابانک با وسعتی در حدود 11670کیلومتر مربع و ارتفاع 830متر (در مرکز آن)، به دلیل قرار داشتن نواحی شمالی، شرقی و مرکزی آن در گسترۀ دشت کویر (کویر مرکزی ایران)، از لحاظ اقلیمی جزو نواحی بیابانی (با آب‌وهوای گرم و خشک) است. بیشتر زمین‌های شهرستان دشت و مناطق تپه‌ماهوری است. ارتفاعات آن در شمار کوه‌های پراکندۀ مرکزی ایران در جانب جنوبی کویر نمکند که از شرق کاشان تا خور و به سمت جنوب تا انارک امتداد دارند. از مهم‌ترین کوه‌های خور و بیابانک به بیاضه (حدوداً 2330متر) و رشیدکوه (حدوداً 2075متر) می‌توان اشاره کرد. در سطح شهرستان، رود دائمی جریان ندارد، اما چند رود فصلی و جویبارهای کم‌آبی به نام شوراب در آن جاری است که شوراب‌های فرخی و امیرآباد مهم‌ترین آنهاست. با وجود تمرکز جمعیت خور و بیابانک در سه شهر این شهرستان، اقتصاد مردم آن برپایۀ دامداری، کشاورزی، باغداری و صنایع دستی (خاصه قالی‌بافی) استوار است. مهم‌ترین محصول شهرستان خرماست و پس از آن گندم، جو، پنبه، روناس، پسته، پیاز، انار و آفتابگردان. آب کشاورزی و آشامیدنی خور و بیابانک از طریق قنات و چاه تأمین می‌شود. به دلیل بیابانی بودن، عمدۀ آبادی‌های خور و بیابانک در کنار و اطراف مظهر چشمه‌ها و قنات‌ها بنا شده‌اند. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010184958&oldid=prev 2024-08-13T05:25:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (جندق کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه. در این دوره اسماعیلیان در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. و نهایتاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بخش </del>در سال 1388ش به شهر ارتقاء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جندق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه. در این دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسماعیلیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شد. در سال 1374ش، آبادی جندق به شهر تبدیل </ins>شد. و نهایتاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خور و بیابانک در سال 1388ش به شهرستان ارتقاء یافت. آبادی فرخی که در زمرۀ قرای سبعۀ دورۀ ناصری بوده نیز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اواخر </ins>سال 1388ش به شهر ارتقاء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته است.  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرستان کنونی خور و بیابانک متشکل است از 1 بخش، 3 دهستان (با بیش از 30 روستا؛ 16 روستای با جمعیت بیشتر از 20 خانوار و دارای دهداری) و 3 شهر: بخش مرکزی مشتمل بر دهستان‌‌های بیابانک، جندق و نخلستان و شهرهای خور، جندق و فرخی. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 19,761نفر بوده که از این مقدار بیش از 72درصد شهرنشین و حدود 27درصد ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان خور و بیابانک در غرب با شهرستان نایین، در جنوب به استان یزد (شهرستان اردکان)، در شرق به استان خراسان جنوبی (شهرستان طبس)، و در شمال با استان سمنان (شهرستان‌های شاهرود و دامغان) محدود شده است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010184948&oldid=prev 2024-08-12T17:52:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. در منابع اسلامی سدۀ 4ق نام چند روستای منطقۀ بیابان/بیابانک ذکر شده است: جرمق/ گرمه/ کرمه‌ (جندق کنونی)، بیادق‌/ بیاذق‌/ پیاده‌ (روستای‌ بیاضه‌ کنونی)، و ارابه. در این دوره اسماعیلیان در منطقۀ بیابانک پایگاه (دژ) داشتند.‌ [[یاقوت حموی، شهاب الدین (آناتولی۵۷۵ـ حلب ۶۲۶ق)|یاقوت حموی]] و [[حمدالله مستوفی]] در سده‌های 7 و 8ق از این ناحیه به اعتبار شهر جرمق که به خاطر  واقع بودن در مسیر اصفهان به نیشابور اعتبار و اهمیت داشته یاد کرده‌اند. از بیابانک پس از این تا دورۀ [[عباس صفوی اول|شاه عباس اول]] دیگر نشانی در منابع نیست. به دستور شاه عباس (که خود ضمن گذر از جرمق به مشهد سفر کرده بود) ستون‌های آجری در ریگزارهای بیابانک برای راهنمایی مسافران ساخته شد که برخی از آن‌ها هنوز باقی مانده‌ است.  تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، منطقۀ بیابانک از توابع [[طبس، شهرستان|طبس]] ([[خراسان]] یا [[یزد، استان|یزد]]) بود. جندق‌ و بیابانک‌ تا اواخر حکومت‌ [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه‌ قاجار]] جزو یزد بود. در دورۀ‌ [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصری‌]] جندق‌ و بیابانک‌ به‌ قرای‌ سبعه‌ معروف‌ بود. در  1240ق تابع‌ ایالت‌ کومس‌/ [[قومس، ناحیه قدیم|قومس]] (دامغان‌ و سمنان‌) و در 1337ق تابع‌ ایالت‌ خراسان‌ و سیستان‌ شد. خور و بیابانک از  1301 تا 1306ش‌ ولایتی‌ مستقل‌ بود و دوباره‌ در همین‌ سال‌ اخیر تا 1327ش جزو ایالت یزد شد. در 1327ش‌ یکی‌ از بخش‌های‌ تشکیل‌دهندۀ شهرستان‌ نایین‌ در استان‌ اصفهان‌ بود. آبادی خور (به منزلۀ مرکز اداری بخش خور و بیابانک) در 1341ش به شهر ارتقاء یافت. در 1345ش‌ بخش‌ خور و بیابانک‌ مشتمل‌ بر جندق‌ و ناحیۀ‌ بیابانک‌ بود. در خرداد 1369ش، دهستان‌های‌ بیابانک‌، جندق‌ و نخلستان‌، در بخش‌ خور و بیابانک‌، در شهرستان‌ نایین‌ تشکیل‌ شد. و نهایتاً این بخش در سال 1388ش به شهر ارتقاء یافت</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010184947&oldid=prev 2024-08-12T15:22:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. اگرچه با توجه به شواهد متعدد باستان‌شناختی، تاریخی و زبان‌شناختی سابقۀ روستانشینی در این منطقه به سده‌های 2 و 3پ‌م می‌رسد، اما کاربرد این نام‌ها (خور و بیابانک) برای منطقه به دورۀ [[صفویه]] و پس از آن برمی‌گردد. نام خور برگرفته از واژۀ خورشید است. همچنین در اصطلاح جغرافیایی، این واژه به سواحل کم‌عمق اطلاق می‌شود. واژۀ بیابانک‌ نیز اصطلاحی جغرافیایی‌ و به‌ معنای‌ بیابانِ کوچک‌ یا نیمه‌کویر </ins>است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%B1_%D9%88_%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2010184946&oldid=prev 2024-08-12T15:12:30Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak شرقی‌ترین شهرستان <a href="/index.php/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="اصفهان، استان">استان اصفهان</a>، در مجاورت <a href="/index.php/%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86_%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="خراسان جنوبی، استان">خراسان جنوبی</a>، در نواحی مرکزی <a href="/index.php/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86" title="ایران">ایران</a>، به مرکزیت اداری <a href="/index.php/%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1" title="خور، شهر">شهر خور</a>. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرد...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>خور و بیابانک، شهرستان (County) Khur and Biabanak<br /> <br /> شرقی‌ترین شهرستان [[اصفهان، استان|استان اصفهان]]، در مجاورت [[خراسان جنوبی، استان|خراسان جنوبی]]، در نواحی مرکزی [[ایران]]، به مرکزیت اداری [[خور، شهر|شهر خور]]. در سال 1388ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 31 خرداد همان سال، با انتزاع بخش خور و بیابانک از [[نایین، شهرستان|شهرستان نایین]] ایجاد شده است.<br /> ----<br /> <br /> <br /> <br /> [[رده:جغرافیای ایران]]<br /> [[رده:اصفهان]]</div>

Reza rouzbahani