Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

{{جعبه زندگینامه
|عنوان =ژیل دلوز
|نام =Gilles Deleuze
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز=1925م
|تاریخ مرگ=1995م
|دوره زندگی=
|ملیت=فرانسوي
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل=
| شغل و تخصص اصلی =فيلسوف
|شغل و تخصص های دیگر=
|سبک =
|مکتب =
|سمت =استاد فلسفه دانشگاه پاریس
|جوایز و افتخارات =
|آثار =نيچه و فلسفه (1962)؛ تفاوت و تكرار (1968)
|خویشاوندان سرشناس =
|گروه مقاله =فلسفه، منطق و کلام
|دوره =
|فعالیت‌های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}دلوز، ژیل (۱۹۲۵ـ۱۹۹۵)(Deleuze, Gilles)<br/> [[File:20146200.jpg|thumb|دلوز، ژيل]] فیلسوف فرانسوی. تا پایان عمر استاد فلسفه دانشگاه پاریس هشت در سن دنی<ref>Saint-Denis </ref> بود. تعیین جایگاه دقیق او در اندیشۀ معاصر دشوار است، زیرا خود او همیشه می‌خواست در لابه‌لای قبایل فکری یا جریان‌های بزرگ اندیشه نظیر مارکسیسم، روان‌کاوی و ساختارگرایی زندگی کند. او به همراه میشل فوکو از نخستین کسانی بود که در فرانسه ضرورت مقابله با دیدگاه هگلی را نشان داد. فوکو دربارۀ او می‌گفت روزی این قرن را قرن دلوز خواهند شناخت. دلوز بیش از آن‌که به مسائل معمول فلسفی و نظری بپردازد به ادبیات (بررسی آثار پروست<ref>Proust </ref>، بکت<ref>Beckett </ref>، ملویل<ref>Melville</ref>) و سینما توجه داشت. بررسی‌های فلسفی او نیز دارای دو ویژگی چشمگیر بود؛ اولاً بررسی و نقل وفادارانۀ آرای فیلسوفان نبود و با ارائه تفسیرهایی بی‌سابقه از آن‌ها به خلق مفاهیمی بدیع می‌انجامید و ثانیاً تاریخ فلسفه را بیشتر بر حسب آرای مرتدان و مطرودان آن بازسازی می‌کرد (مثلاً از لوکرتیوس<ref> Lucretius </ref>، هیوم<ref>Hume </ref>، اسپینوزا<ref>Spinoza </ref>، نیچه<ref>Nietzsche </ref> و برگسون<ref>Bergson </ref> حمایت می‌کرد). دلوز به قواعد دانشگاهی زمانش بی‌اعتنا بود و علاقۀ خود را معطوف مطالعۀ دختربچه‌ها و بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی کرد. نگارش ''کاپیتالیسم و اسکیزوفرنی: ضد اُدیپوس''<ref>''Capitalism and Schizophrenia: Anti-Oedipus ''</ref> (۱۹۷۲) با همکاری فلیکس گتاریِ<ref>Felix Guattari </ref> روان‌کاو، نشانۀ گسست کامل او با اندیشۀ سنتی است. در این اثر او پدیده‌ها را همچون ماشین‌هایی می‌نگرد که کارشان میل‌ورزی<ref>desiring machines </ref> است. به عقیدۀ دلوز، گرچه فروید نیروی میل را کشف کرد اما مجدداً با قراردادن‌اش در چارچوب عقدۀ اُدیپ و ترجمه آن به زبان خانواده و مهار و سازگارکردن آن با شرایط اجتماعی به کمک تکنیک‌های روان‌کاوی آن را سرکوب کرد. در حالی‌که به نظر دلوز میل، نیروی ابداع و آفریدن تفاوت و درنوردیدن هنجارها است. شخصیتی که به بهترین نحو بیانگر نیروی ناآرام میل و امیال سرکوب‌نشده و رمز‌گذاری‌نشدۀ انسان است و باید مورد تحلیل قرار گیرد شیزوفرن است. شخصیتی که در آن وحدت و کنترل‌پذیری خود درهم شکسته شده است و امیال بی‌لگام برای بروزشان با موانع روبه‌رو نیستند. تحلیل ماشین‌های میل‌ورز، که ماشین‌های واقعی دانسته می‌شوند، به دلوز اجازه می‌دهد جریان‌های پول در سرمایه‌داری پیشرفته را به جریان‌های میل در اسکیزوفرنی ربط دهد. این هر دو جریانِ مرکز‌گریز، فعالیت‌شان را قلمروزدایی<ref>deterritorialization </ref> می‌کنند: سرمایه پروای نهادهای اجتماعی را ندارد و شیزوفرن هذیان و دیوانگی را نه تحریف واقعیت بلکه واقعیت تشدیدشده<ref>reality intensified </ref> می‌داند. دلوز با منطق زیست‌شناسی که حیات کربن‌بنیاد<ref>carbon-based life </ref> را بر حیات سیلیکون‌بنیاد<ref>silicon-based life </ref> برتری می‌دهد، مبارزه می‌کند. کشفیات علمی جدید تا حدودی این پیشنگری دلوز را اعتبار بخشیده‌اند. از نظر دلوز معیاری درونی برای حقیقت وجود ندارد و آن‌چه هست اراده به حقیقت است که هرچه را که بتواند ارزش می‌بخشد. دلوز آن را فلسفۀ اراده می‌نامد و با فلسفۀ هستی که آن را الگوی دولتی فلسفه می‌نامد در تقابل می‌نهد. دلوز با انتقاد از گرایش فلسفۀ هگلی به ادغامی که می‌خواهد با جذب هرگونه «غیریت» در «خود»، وحدت را تحقق بخشد، بر تفاوت، اختلاف و صیرورت تکیه می‌کند. هدف فلسفۀ عمل او تحقق امر متکثر بود. از آثارش: ''نیچه و فلسفه''<ref>''Nietzsche and the Philosophy ''</ref> (۱۹۶۲)؛ ''تفاوت و تکرار''<ref>''Difference and Repetition''</ref> (۱۹۶۸)؛ ''هزار فلات''<ref>'' A Thousand Plateaus ''</ref> (۱۹۸۰)؛ ''فلسفه چیست''<ref>''What in Philosophy''</ref> (۱۹۹۱).

 

----

[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]] [[Category:فلسفه غرب – اشخاص، آثار و مکاتب]]

دلوز، ژیل (۱۹۲۵ـ۱۹۹۵) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳