https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86دوست محمدخان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-12T00:35:34Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=1165029&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '00-->\' به '00-->'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '00-->\' به '00-->'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
دوستمحمّدخان (۱۲۰۷ـ۱۲۷۹ق)<br><br />
<br />
{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =دوست محمدخان<br />
|نام =<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=امیرکبیر<br />
|زادروز=۱۲۰۷ق<br />
|تاریخ مرگ=۱۲۷۹ق<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=<br />
|محل زندگی=<br />
|تحصیلات و محل تحصیل=<br />
| شغل و تخصص اصلی =فرمانروا<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت =رییس قبیله بارکزایی، بنیانگذار (حک: ۱۲۵۲ـ۱۲۷۹ق) سلسله محمدزایی از طایفه بارکزایی<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =<br />
|خویشاوندان سرشناس =سردار پاینده خان، رییس قبیله بارکزایی (پدر)<br />
|گروه مقاله =تاریخ جهان<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}<p>(مشهور به: امیرکبیر) بنیانگذار (حک: ۱۲۵۲ـ۱۲۷۹ق) سلسلۀ محمدزایی از طایفۀ بارکزایی افغانستان. وی فرزند کوچک سردار پاینده خان، رئیس قبیلۀ بارکزایی، بود. با مرگ پدر در ۱۲۱۴ق، تحت تربیت برادر بزرگترش وزیر فتح خان، قرار گرفت و در ۱۸سالگی فرمانده قشون او شد. زمانی که وزیر فتحخان به دستور شاه محمد سدوزایی و به دست بزرگان درّانی بهقتل رسید، افغانستان را دیگر برادرانش به آشوب و اغتشاش کشیدند. دوستمحمدخان، محمودشاه را با حیله شکست داد و تاج و تخت کابل را تصاحب کرد و در ۱۲۵۲ق با لقب «امیرالمؤمنین» حکومت دودمان محمدزایی را تأسیس کرد. اما از آنجا که هرات، همچنان در دست جانشینان احمد شاه درّانی بود، پایههای حکومت مرکزی ثباتی نداشت و سران طوایف، قدرت را در دست داشتند. بر همین اساس، انگلیسیها قصد تسخیر افغانستان را کردند و در ۱۲۵۵ق، در حالی که شاه شجاعالملک سدوزایی، پادشاه مخلوع دُرّانی، را همراه خویش داشتند وارد افغانستان شدند و قندهار و کابل را تصرف کردند. امیر دوستمحمدخان که توان ایستادگی نداشت، به بخارا گریخت، اما حاکم بخارا او را محبوس کرد. او پس از یک سال از زندان گریخت و خود را به ویلیام مکناتن، وزیر مختار دولت انگلیس در دربار شاه شجاع، تسلیم کرد. انگلیسیها وی را با فامیلش به هند فرستادند. اما با قیام ضدانگلیسی مردم افغانستان و کشتهشدن شاه شجاع و خروج انگلیسیها، به افغانستان بازگشت. اینبار با موافقت انگلیسیها و با دستکشیدن از ادعای افغانستان بر ایالت ثروتمند سند، بر مسند حکومت کابل نشست (۱۲۵۸ق). در پرتو این سیاست و نیز روش صبورانهای که در برابر مخالفان در پیش گرفت، سرانجام موفق شد که با انضمام پیدرپی سراسر قلمرو میان هندوکش و آمودریا (۱۲۶۶ـ۱۲۶۷ق)، تسخیر قندهار پس از مرگ کهندلخان (۱۲۷۲ق)، گرفتن کُنر و بالاخره تصرف هرات (۱۲۷۸ق) به ایجاد مملکتی توفیق یابد که مرزهای آن کموبیش تا به امروز دستنخورده باقی مانده است. امیر دوستمحمدخان سرانجام در حین عملیات تصرف هرات درگذشت و در جوار آرامگاه خواجه عبدالله انصاری در هرات مدفون شد. وی را باید بانی دولت افغانستان دانست.</p><br />
<br><!--20192100--><br />
[[رده:تاریخ جهان]]<br />
[[رده:سایر کشورها و حکومت های آسیایی]]</div>DaneshGostar