https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8Cسینمای ایران، مراحل تاریخی - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-28T02:27:35Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C&diff=2010278288&oldid=prevMohammadi3 در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۱2025-11-12T05:21:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[سپنتا، عبدالحسین (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۴۸ش)|عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[مرادی، ابراهیم (بندرانزلی ۱۲۷۸ـ۱۳۵۶ش)|ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[محسنی، مجید|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[خطیبی، پرویز (تهران ۱۳۰۲ـ لوس آنجلس ۱۳۷۲ش)|پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله|فضلالله بایگان]]، [[بدیع، محسن (بصره ۱۲۸۷ـ۱۳۶۷ش)|محسن بدیع]] و [[کسمایی، علی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[سپنتا، عبدالحسین (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۴۸ش)|عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[مرادی، ابراهیم (بندرانزلی ۱۲۷۸ـ۱۳۵۶ش)|ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، [[محسنی، مجید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(کارگردان)</ins>|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[خطیبی، پرویز (تهران ۱۳۰۲ـ لوس آنجلس ۱۳۷۲ش)|پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله|فضلالله بایگان]]، [[بدیع، محسن (بصره ۱۲۸۷ـ۱۳۶۷ش)|محسن بدیع]] و [[کسمایی، علی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C&diff=2010250480&oldid=prevMohammadi3 در ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸2025-07-19T18:58:51Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[علی دریابیگی]]، [[مجید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محسنی (دماوند ۱۳۰۲ـ ۱۳۶۹)</del>|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله|فضلالله بایگان]]، [[محسن بدیع]] و [[علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسمایی </del>(تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپنتا، عبدالحسین (تهران ۱۲۸۶ـ۱۳۴۸ش)|</ins>عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرادی، ابراهیم (بندرانزلی ۱۲۷۸ـ۱۳۵۶ش)|</ins>ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|</ins>علی دریابیگی]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محسنی، </ins>مجید|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطیبی، پرویز (تهران ۱۳۰۲ـ لوس آنجلس ۱۳۷۲ش)|</ins>پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله|فضلالله بایگان]]، [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدیع، محسن (بصره ۱۲۸۷ـ۱۳۶۷ش)|</ins>محسن بدیع]] و [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسمایی، </ins>علی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C&diff=2010242431&oldid=prevMohammadi3 در ۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸2025-05-30T18:08:29Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مراحل تاریخی سینِمای ایران<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[علی دریابیگی]]، [[مجید محسنی (دماوند ۱۳۰۲ـ ۱۳۶۹)|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)</del>|فضلالله بایگان]]، [[محسن بدیع]] و [[علی کسمایی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">p><</del>p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/p</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[علی دریابیگی]]، [[مجید محسنی (دماوند ۱۳۰۲ـ ۱۳۶۹)|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله|فضلالله بایگان]]، [[محسن بدیع]] و [[علی کسمایی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">br</ins>></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><!--25365600--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><br></del><!--25365600--></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سینما]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سینما]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سینما]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سینما]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - آثار و رویدادها]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ایران - آثار و رویدادها]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C&diff=2010082920&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۴۱2020-07-26T07:41:41Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
مراحل تاریخی سینِمای ایران<br><br />
[[پرونده: 25365600.jpg | بندانگشتی|صحنهای از فيلم دختر لر]]<p>مراحل تاریخی سینمای ایران تا کنون براساس دو محور اصلی تعیین میشده است که عبارتاند از تحولات تاریخ اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی و نقاط عطف مهم در تولیدات سینمایی. محققان تاریخ سینمای ایران بر این عقیدهاند که برخی وقایع تاریخی با وجود اهمیتشان در تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی، بهشکل مستقیم در سینما تأثیر چندانی نداشتهاند، و برخی وقایع دیگر، بهرغم اهمیت ناچیز اجتماعی و سیاسی آنها در تحولات سینما تأثیر مستقیم و تعیینکنندهای داشتهاند. پارهای وقایع نیز همانقدر که بر حیات سیاسی جامعه تأثیر گذاشتهاند، کمابیش، بر روند تحول سینما نیز مؤثر بودهاند. از این لحاظ مراحل تاریخی سینمای ایران عبارتاند از: آغاز پیدایش سینما در جهان تا ورود دستگاه نمایش و ابزارهای فیلمبرداری به ایران. این دوره با سفر [[صحاف باشی تهرانی، ابراهیم (۱۲۴۳ـ۱۳۰۱ش)|میرزا ابراهیمخان صحافباشی]]، مظفرالدینشاه قاجار و [[عکاس باشی، میرزا ابراهیم خان (۱۲۵۳ـ۱۲۹۴ش)|میرزا ابراهیمخان عکاسباشی]] به فرنگ و آشنایی آنها با دستگاه سینماتوگراف و تهیه و ورود این وسایل به ایران آغاز میشود و تا ساختن نخستین سالنهای سینما ادامه مییابد. ابراهیمخان با خرید دستگاه سینماتوگراف و آوردن آن به ایران، گوشهای از پشت مغازۀ آنتیکفروشی خود را به نمایش فیلم اختصاص داد. وی همچنین در ۱۲۸۳ش در خیابان چراغ گاز (امیرکبیر فعلی) سینمایی دایر کرد که بهجز زنان، برای عموم آزاد بود. در ۱۲۷۹ش مظفرالدینشاه و میرزا ابراهیم عکاسباشی با دستگاه نمایش فیلم و دوربین فیلمبرداری آشنا شدند و عکاسباشی بهدستور شاه قاجار، نمونهای از این دستگاه را خریداری کرد و به ایران آورد و خودش در اوستاند بلژیک در روز جشن عید گل از شاه و همراهانش فیلم گرفت و در ایران تصاویر کوتاه دیگری از رژۀ قشون، کوچه و بازار تهران و شکار و تفریحات شاه، فیلمبرداری کرد. با عمومیتر شدن فعالیتهای سینمایی، افراد دیگری همچون [[روسی خان، مهدی (تهران ۱۲۵۴ـ ۱۳۴۶ش)|مهدی روسیخان]]، آقایوف و [[آرتاشس پاتماگریان (تبریز ۱۲۴۲ـ۱۳۰۷ش)|آرتاشس پاتماگریان]] (اردشیرخان ارمنی) تماشاخانههای عکس متحرک را برای استفادۀ عموم ایجاد کردند. با فروپاشی سلسله قاجار افراد دیگری همچون [[معتضدی، خان بابا (تبریز ۱۲۷۱ـ۱۳۶۵ش)|خانبابا معتضدی]] و [[علی وکیلی (۱۲۶۶ـ ۱۳۴۶ش)|علی وکیلی]]، نخستین سالنهای سینمایی دایمی را افتتاح کردند و اشخاصی همچون عباسآقا عتیقهچی به فیلمبرداری از رویدادهای رسمی دربار و ساختن فیلمهای خانوادگی و خصوصی پرداختند. </p><p>از ۱۳۰۹ تا ۱۳۱۵ش (موسوم به دورۀ اول)، که نخستین مدرسۀ آرتیستی سینما را آوانس اوگانیانس در تهران تأسیس میکند و نخستین فیلم بلند داستانی با نام ''آبی و رابی'' ساخته و نمایش داده میشود و تا آخرین کوششهای [[عبدالحسین سپنتا]] در هندوستان برای ساختن فیلم ادامه مییابد. در این دوره در مجموع نُه فیلم در ایران و هندوستان ساخته و نمایش داده شد. فیلمساز دیگر این دوره [[ابراهیم مرادی]] بود. سپس دکتر [[کوشان، اسماعیل (تهران ۱۲۹۶ـ۱۳۶۲ش)|کوشان]]، [[علی دریابیگی]]، [[مجید محسنی (دماوند ۱۳۰۲ـ ۱۳۶۹)|مجید محسنی]]، [[فمین، عنایت الله (عشق آباد ۱۲۸۹ـ۱۳۶۴ش)|عنایتالله فمین]]، [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]]، [[پرویز خطیبی]]، [[بایگان، فضل الله (۱۲۷۷ـ۱۳۴۶ش)|فضلالله بایگان]]، [[محسن بدیع]] و [[علی کسمایی (تهران ۱۲۹۴ـ۱۳۹۱ش)|علی کسمایی]] فیلمسازی را پی گرفتند. </p><p>از ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۶ (موسوم به دورۀ فترت) هیچ فیلم بلند داستانی در ایران ساخته نشد، و فعالیتهای سینمایی معطوف به ساختن سالن سینما و واردات فیلم خارجی و نمایش آنها به زبان اصلی بود. </p><p>از ۱۳۲۷ تا ۱۳۴۷ (موسوم به دورۀ دوم)، نخستین فیلم داستانی با نام ''طوفان زندگی'' ساخته شد و بهنمایش درآمد، و تا قبل از آغاز فعالیت فیلمسازان مشهور به «موج نو» تداوم یافت. بهجز پارهای کوششهای پراکنده و نافرجام برای ایجاد «سینمای ملی» وجه غالب فیلمهای این دوره ملودرامهای مردمپسند بود. </p><p>از ۱۳۴۸ تا ۱۳۶۲، تعدادی از جوانان پرشور به جرگۀ «موج نو» پیوستند و در تحولات نوظهور آن خلاقانه مشارکت کردند. </p><p>از ۱۳۶۳ تا ۱۳۸۲ به پیدایش «سینمای نوین ایران» و تحولات فراوان منجر شد. «سینمای نوین» ایران را گروهی از کارگردانها، فیلمبرداران و بازیگرانی پدید آوردند، که بسیاری از آنها از سالها قبل در سینمای آزاد فعالیت میکردند.</p><br />
----<br />
<br />
<br />
<br><!--25365600--><br />
[[رده:سینما]]<br />
[[رده:سینما]]<br />
[[رده:ایران - آثار و رویدادها]]</div>Reza rouzbahani