https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B7%D9%88%D8%B3طوس - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-10T15:50:52Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B7%D9%88%D8%B3&diff=1248704&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران<br />
| نام فارسی = <br />
|نام لاتین = <br />
| نام قدیمی = طابران<br />
| نام دیگر = <br />
| استان = خراسان رضوی<br />
| شهرستان = چناران<br />
| بخش = <br />
| موقعیت = ۲۳کیلومتری شمال غربی مشهد و ۴۶کیلومتری شرق جنوبی چناران <br />
| جمعیت = <br />
| نوع اقلیم = معتدل و خشک<br />
| ارتفاع از سطح دریا = ۹۷۰ متر<br />
| تولیدات و صنایع مهم = <br />
| برخی بناهای مهم = آرامگاه فردوسی<br />
| شهر ها و آبادی های مهم = <br />
}}طوس<br />
<br />
[[File:29033200.jpg|thumb|آرامگاه فردوسي در طوس]]<br />
<br />
شهری در استان خراسان رضوی، شهرستان چناران، در بخش گلبهار. در دشتی به فاصلۀ ۲۳کیلومتری شمال غربی مشهد و ۴۶کیلومتری شرق جنوبی چناران قرار دارد. ارتفاع این شهر ۹۷۰ متر و اقلیم آن معتدل و خشک است. توس یا طوس ناحیهای قدیم در شمال استان خراسان بود و شهرهای آن عبارت بودند از نوقان، طابران، و رادکان. با از رونقافتادن و ویرانشدن نوقان، شهر طابران جای آن را گرفت و بعدها به طوس موسوم شد. شهر طوس در ۷۶۷ش ویران شد و مشهد روبه رونق و گسترش نهاد و در زمان صفویه حاکمنشین خراسان گردید. طوس از شهرهای بسیار کهن ایران است و بهاحتمال زیاد قبل از دورۀ ساسانیان وجود داشته است. خراسان در دورۀ خلافت عثمانیها به تصرف اعراب مسلمان درآمد و هارونالرشید در طوس درگذشت (۱۸۷ش) و فتنۀ احمد بن عبدالله خجستانی سبب ویرانی طوس شد. ابومنصور طوسی که در زمان نوح بن نصر سامانی حاکم طوس بود، مسجد جامع شهر را تعمیر و ترمیم کرد. سلجوقیان در (۴۰۸ش) طوس را به تصرف خود درآوردند و سلطان ملکشاه سلجوقی آن را به تیول خواجه نظامالملک طوسی داد. غزها در ۵۳۱ش طوس را تصرف کردند و مردان شهر را از دم تیغ گذراندند و زنان را به اسارت بردند. مغولها در ۵۹۸ش به طابران یا طوس وارد شدند و مردم آن شهر را قتل عام کردند. ارغونآغا، سردار مغول، در ۶۲۳ش طوس را بازسازی کرد؛ در ۷۶۷ش میرانشاه گورکانی شهر طوس را ویران کرد و از سَرِ مردم آن مناره ساخت و درپی آن شاهرخ تیموری در ۷۸۲ش دستور به تجدید بنا و احیاء طوس داد؛ اما دیگر طوس آبادانی و توسعه نیافت و به فراموشی سپرده شد. شیخ طوسی، ابونصر سراج، خواجه نصیرالدین طوسی، ابوحامد غزالی، احمد غزالی، خواجه نظامالملک و ابوالمحاسن وزیر از بزرگان طوساند و نیز حکیم ابوالقاسم فردوسی و اسدی طوسی نیز به روایتی از همین شهر برخاستهاند و آرامگاه فردوسی، حماسهسرای بزرگ ایران، در همین مکان جای دارد.<br />
<br />
<br/> <!--29033200--><br />
<br />
[[Category:جغرافیای ایران]] [[Category:خراسان رضوی]]</div>Nazanin