عصر آهن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86 عصر آهن - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-04-03T23:27:03Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010215818&oldid=prev Nazanin در ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹ 2025-02-09T13:19:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. [[عصر حجر]]<ref>Stone Age</ref> و [[عصر مفرغ]]<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر [[فیجی]]<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از [[هالشتات]]<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[اتریش]]) و [[لا تن]]<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوییس|</del>سوئیس]]). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف [[مس (شیمی)|مس]] و [[قلع]] که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال [[آلپ، کوه های|کوه‌های آلپ]]<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در [[اسکاندیناوی]]، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ [[وایکینگ ها|وایکینگ‌ها]]<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در [[انگلستان]]، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در [[کورنوال]]<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. [[عصر حجر]]<ref>Stone Age</ref> و [[عصر مفرغ]]<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر [[فیجی]]<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از [[هالشتات]]<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[اتریش]]) و [[لا تن]]<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[سوئیس]]). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف [[مس (شیمی)|مس]] و [[قلع]] که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال [[آلپ، کوه های|کوه‌های آلپ]]<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در [[اسکاندیناوی]]، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ [[وایکینگ ها|وایکینگ‌ها]]<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در [[انگلستان]]، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در [[کورنوال]]<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ عمومی جهان - دوره های پیش از تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ عمومی جهان - دوره های پیش از تاریخ]]</div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010170866&oldid=prev Nazanin در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲ 2024-03-12T09:22:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. [[عصر حجر]]<ref>Stone Age</ref> و [[عصر مفرغ]]<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر [[فیجی]]<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از [[هالشتات]]<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[اتریش]]) و [[لا تن]]<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[سوییس|سوئیس]]). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف [[مس (شیمی)|مس]] و [[قلع]] که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال [[آلپ، کوه های|کوه‌های آلپ]]<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در [[اسکاندیناوی]]، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ [[وایکینگ ها|وایکینگ‌ها]]<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در [[انگلستان]]، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در [[کورنوال]]<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. [[عصر حجر]]<ref>Stone Age</ref> و [[عصر مفرغ]]<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر [[فیجی]]<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از [[هالشتات]]<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[اتریش]]) و [[لا تن]]<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در [[سوییس|سوئیس]]). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف [[مس (شیمی)|مس]] و [[قلع]] که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال [[آلپ، کوه های|کوه‌های آلپ]]<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در [[اسکاندیناوی]]، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ [[وایکینگ ها|وایکینگ‌ها]]<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در [[انگلستان]]، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در [[کورنوال]]<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ جهان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ عمومی جهان - دوره های پیش از تاریخ]]</ins></div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010170864&oldid=prev Nazanin در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰ 2024-03-12T09:10:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر<ref>Stone Age</ref> و عصر مفرغ<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسکاندیناوی، </del>پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلستان، </del>عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در کورنوال<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عصر حجر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Stone Age</ref> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عصر مفرغ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فیجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هالشتات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اتریش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>لا تن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سوییس|</ins>سوئیس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(شیمی)|مس]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قلع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آلپ، کوه های|</ins>کوه‌های آلپ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسکاندیناوی]]، </ins>پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وایکینگ ها|</ins>وایکینگ‌ها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انگلستان]]، </ins>عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کورنوال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----</div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010170863&oldid=prev Nazanin در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳ 2024-03-12T08:43:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر<ref>Stone Age</ref> و عصر مفرغ<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در اسکاندیناوی، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در انگلستان، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در کورنوال<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح‌ها و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر<ref>Stone Age</ref> و عصر مفرغ<ref>Bronze Age</ref> پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ref>Three Age System</ref> ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ref>Metallurgical</ref> بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، فولاد به‌دست آمد.آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهن‌کاری را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی<ref>Fiji Islands</ref> معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات<ref>Hallstatt</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن<ref>La Tène</ref> (برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق‌العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ref>relative chronology</ref> شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله‌مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ref>Neuchâtel</ref> سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به‌شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ<ref>Alps </ref> شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ref>Roman Empire</ref> پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ref>Roman Period</ref> می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسا<ref>Literate</ref>ی دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در اسکاندیناوی، پژوهشگران عصر آهن رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها<ref>Vikings</ref> را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ref>protohistoric</ref>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در انگلستان، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در کورنوال<ref>Cornwall</ref>، همچنان ادامه یافت.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010170862&oldid=prev Nazanin در ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲ 2024-03-12T08:42:55Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عصر آهن Iron Age</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاح ها </del>و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر و عصر مفرغ پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهن‌گدازی، </del>فولاد به‌دست آمد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنکاری </del>به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنکاری </del>را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات (برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن (برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله مراتبی، </del>همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فوق العاده </del>غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله مراتبی </del>سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به شمار </del>می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسای </del>دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در اسکاندیناوی، پژوهشگران عصر آهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومی، </del>دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در انگلستان، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کورنوال، </del>همچنان ادامه یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاح‌ها </ins>و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Stone Age</ref> </ins>و عصر مفرغ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Bronze Age</ref> </ins>پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Three Age System</ref> </ins>ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Metallurgical</ref> </ins>بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهن‌گدازی<ref>Smelting Process</ref>، </ins>فولاد به‌دست آمد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهن‌کاری<ref>Ironworking</ref> </ins>به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهن‌کاری </ins>را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Fiji Islands</ref> </ins>معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Hallstatt</ref> </ins>(برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>La Tène</ref> </ins>(برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله‌مراتبی<ref>hierarchical systems</ref>، </ins>همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فوق‌العاده </ins>غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>relative chronology</ref> </ins>شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله‌مراتبی </ins>سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Neuchâtel</ref> </ins>سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌شمار </ins>می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Alps </ref> </ins>شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Roman Empire</ref> </ins>پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Roman Period</ref> </ins>می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسا<ref>Literate</ref>ی </ins>دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در اسکاندیناوی، پژوهشگران عصر آهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رومی<ref>Roman Iron Age</ref>، </ins>دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>Vikings</ref> </ins>را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>protohistoric</ref></ins>)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در انگلستان، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کورنوال<ref>Cornwall</ref>، </ins>همچنان ادامه یافت.</div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=2010170850&oldid=prev Nazanin: تغییرمسیر به آهن، عصر حذف شد 2024-03-12T08:25:48Z

<p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D8%A2%D9%87%D9%86%D8%8C_%D8%B9%D8%B5%D8%B1" class="mw-redirect" title="آهن، عصر">آهن، عصر</a> حذف شد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#تغییرمسیر[[آهن،_عصر]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عصر آهن Iron Age</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرحله‌ای تکاملی در فناوری که طی آن سلاح ها و ابزارها از آهن ساخته شد. عصر حجر و عصر مفرغ پیش از عصر آهن قرار دارند و از این رو این عصر در چارچوب نظام سه دوره‌ای ماقبل تاریخ، آخرین مرحلۀ تکنولوژیک به‌شمار می‌رود. آهن در حدود 1500 پ‌م در نواحی غرب آسیا تولید شد، اما تا حدود 1000 پ م مادّه‌ای نامرغوب تر از مفرغ انگشاته می‌شد؛ در این زمان فنون متالوژی بهبود یافتند، و با افزودن کربن به آهن در فرآیند آهن‌گدازی، فولاد به‌دست آمد.آهنکاری به آرامی در مناطق گوناگون رواج یافت؛ حدود 900پ‌م در اروپای مرکزی، و حدود 600پ‌م در چین. هیئتی تحقیقاتی، فنون آهنکاری را در اواخر قرن 19 به جزایر فیجی معرفی کردند. فرهنگ‌های عصر آهن عبارات‌اند از هالشتات (برگرفته از نام کاوشگاهی در اتریش) و لا تن (برگرفته از نام کاوشگاهی در سوئیس). بهره‌گیری اقتصادی از آهن، به‌ویژه برای کاربرد در وسایل کشاورزی و اسلحه، گام بلندی در پیشرفت فرهنگ مادّی بود. کانه‌های آهن، برخلاف مس و قلع که در ساخت مفرغ به کار می‌روند، در همه جا به فراوان در دسترس‌اند، و همین امر رواج ابزارهای فلزی ارزان قیمت و بادوام را امکان‌پذیر ساخت. عصر آهن، همچنین، با ظهور نظام‌های سلسله مراتبی، همراه با قبیله‌ها و سرکردگان و مهتران، و تقویت استحکامات دفاعی، از قبیل دژتپه‌ها و حصارها، مقارن بود. صنعت نمک در اقتصاد اقوام هالشتات، یعنی قدیمی‌ترین فرهنگ عصر آهن در اروپای مرکزی، نقش عمده‌ای ایفا کرد. در قرن 19 گورستانی فوق العاده غنی در هالشتات حفاری شد و گورهایی متعلق به دورۀ گذار از عصر مفرغ به عصر آهن آشکار شدند. اشیایی از هر دو فلز به دست آمد، و مرحله‌های تطّور شمشیرهایی از جنس هر دو فلز، زمینه‌ساز ایجاد گاه‌شماری نسبی شد. آخرین مناصب هالشتات پیش‌در آمد نظام‌های مبتنی بر سلسله مراتبی سلتی انگاشته می‌شوند. نام این فرهنگ از نوعی کاوشگاه در دریاچۀ نوشاتل سوئیس گرفته شده است. فرهنگ‌های گوناگون لا تن، که سلتی به شمار می‌آیند، بر اثر تماس‌های تجاری میان تمدن‌های پیشرفتۀ شهری مدیترانه و اجتماعات زراعت پیشۀ هالشتات در شمال کوه‌های آلپ شکل گرفتند. در این فرهنگ از آهن به فراوانی برای ساختن اشیای عمومی و وسایل نظامی، و از مفرغ و طلا عمدتاً برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شد. در مناطقی که به امپراتوری روم پیوستند، عصر آهن جای خود را، بنابر اصطلاحات باستان‌شناختی، به دورۀ رومی می‌دهد. در جاهای دیگر، عصر آهن تا غلبۀ فرهنگ نویسای دیگری، که غالباً مسیحیت بود، ادامه می‌یابد. در اسکاندیناوی، پژوهشگران عصر آهن رومی، دوره‌های مهاجرت‌ها و دورۀ وایکینگ‌ها را «عصر آهن» می‌انگارند. زیرا همگی عموماً دوره‌های ماقبل تاریخی (یا پیشاتاریخی)اند و در دوره‌های تاریخی طبقه بندی نمی‌شوند. در انگلستان، عصر آهن از حدود 700پ‌م آغاز می‌شود و تا هجوم رومیان در 43م ادامه می‌یابد. فرهنگ عصر آهن پس از این تاریخ نیز، به‌ویژه در کورنوال، همچنان ادامه یافت.</ins></div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D8%A2%D9%87%D9%86&diff=1263199&oldid=prev DaneshGostar در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳ 2019-07-24T05:23:50Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییرمسیر[[آهن،_عصر]]</div>

DaneshGostar