https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D8%B4%DA%A9قلعه ترشک - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-08T03:46:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D9%84%D8%B9%D9%87_%D8%AA%D8%B1%D8%B4%DA%A9&diff=2010295841&oldid=prevMohammadi3: صفحهای تازه حاوی «قلعه ترشک قلعۀ ترشک از آثار تاریخی و دژهای باستانی کمتر شناختهشدۀ استان اصفهان است که در منطقۀ کوهستانی جنوبغربی کاشان و در محدوده میان روستای مرق و شهر برزک قرار دارد. این ناحیه به دلیل موقعیت کو...» ایجاد کرد2026-07-06T16:52:32Z<p>صفحهای تازه حاوی «قلعه ترشک قلعۀ ترشک از آثار تاریخی و دژهای باستانی کمتر شناختهشدۀ <a href="/index.php/%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86" title="اصفهان، استان">استان اصفهان</a> است که در منطقۀ کوهستانی جنوبغربی <a href="/index.php/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D8%B4%D9%87%D8%B1" title="کاشان، شهر">کاشان</a> و در محدوده میان روستای <a href="/index.php/%D9%85%D8%B1%D9%82%D8%8C_%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7" title="مرق، روستا">مرق</a> و شهر برزک قرار دارد. این ناحیه به دلیل موقعیت کو...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>قلعه ترشک<br />
<br />
قلعۀ ترشک از آثار تاریخی و دژهای باستانی کمتر شناختهشدۀ [[اصفهان، استان|استان اصفهان]] است که در منطقۀ کوهستانی جنوبغربی [[کاشان، شهر|کاشان]] و در محدوده میان روستای [[مرق، روستا|مرق]] و شهر برزک قرار دارد. این ناحیه به دلیل موقعیت کوهپایهای و قرارگیری در مسیرهای ارتباطی قدیمی، از گذشته محل استقرار آبادیها و بناهای دفاعی متعددی بوده است که دژ یا قلعه ترشک نیز یکی از همین استحکامات به شمار میآید.<br />
<br />
برخلاف بسیاری از قلعههای دفاعی منطقه که متعلق به دوران اسلامی هستند، برخی پژوهشها و بررسیهای میدانی اولیه، قدمت این اثر را به دوره [[ساسانیان]] مربوط میدانند؛ به طوری که نشانههایی از کتیبهها و نقوش منتسب به خط پهلوی نیز در ارتباط با آن گزارش شده است. این دژ صخرهای در دورههای بعدی، از جمله دوران اسلامی و سلجوقی، همچنان به عنوان یک موضع دفاعی و دیدهبانی جهت کنترل مسیرها و حفظ امنیت ساکنان منطقه مورد استفاده قرار میگرفته است.<br />
<br />
بقایای این بنا بر فراز ارتفاعات مشرف به منطقه (معروف به کوه ترشک) نشاندهنده کاربری نظامی و دفاعی آن است. ساختار دژ با استفاده از مصالح بومی سازگار با اقلیم کوهستانی منطقه شکل گرفته و موقعیت استراتژیک آن، امکان نظارت کامل بر درهها و راههای عبوری اطراف را فراهم میساخته است. اگرچه امروزه بخش زیادی از این اثر در اثر عوامل طبیعی و فرسایش تخریب شده، اما شواهد باستانشناختی و بقایای معماری صخرهای آن همچنان ویژگیهای معماری دفاعی پیش از اسلام را در خود دارد.<br />
<br />
نام «ترشک» در حافظه شفاهی و جغرافیای محلی منطقه با ویژگیهای طبیعی کوهستان اطراف، روایات بومی و مسیرهای ارتباطی کهن پیوند خورده است. امروزه قلعه ترشک به عنوان بخشی از میراث تاریخی و باستانی حوزه مرق و برزک شناخته میشود و حفاظت، نقشهبرداری دقیق و بررسیهای علمی بیشتر روی آن میتواند زوایای تاریکی از تاریخ استقرارها، خطوط دفاعی و ارتباطی کهن در منطقه کاشان را روشن سازد.<br />
[[رده:جغرافیای ایران]]<br />
[[رده:اصفهان]]<br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]<br />
[[رده:باستان شناسی ایران]]<br />
[[رده:(باستان شناسی ایران)آثار، مناطق و محوطه ها]]</div>Mohammadi3