https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%ADمحمد بن صالح - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T04:31:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD&diff=2010115047&oldid=prevReza rouzbahani در ۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۵۹2021-07-17T08:59:41Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>(ملقب به ناصرالدین و نظامالملک) از دولتمردان و وزیران سلطان [[محمد خوارزمشاه ( ـ۶۱۷ق)|محمد خوارزمشاه]]. از غلامزادگان [[ترکان خاتون ( ـ۶۳۰ق)|ترکان خاتون]]، مادر سلطان محمد، بود و به همین پشتوانه و پشتگرمی کارهای خلاف گستردهای از قبیل اخذ رشوه انجام داد. <br />
<br />
بعد از مرگ صدرالدین علی بن مسعود، وزارت خوارزمشاهیان به نظامالملک محمد محول شد. وی مدت 7 سال (تا 614ق) در این سمت بود و طی این سالها به تصرف در اموال دیوانی و اخذ رشوه متهم و به دستور سلطان از وزارت عزل و از دربار طرد شد. [[نسوی، شهاب الدین محمد زیدری ( ـ۶۴۷ق)|نسوی]] در ''[[سیرت جلال الدین مینکبرنی|سیرت جلالالدین منکبرنی]]'' دربارۀ خشم سلطان محمد بر او و عزلش چنین آورده: «سلطان در حالت غضب به جهانپهلوان امر کرد که طنابهای خیمۀ او را بریده و آن را بر سر وی خراب کند. سپس به او امر کرد که: به در خداوند خود [ترکان خاتون] باز رو». پس از آن از آنجا که در حمایت مادر سلطان بود با اعزاز و شوکت تمام به خوارزم نزد ترکان خاتون رفت و وزارت او را یافت. این عمل ترکان خاتون، بر سلطان سخت گران آمد و با وجود حضور جمعی از بزرگان و اهل قلم در دربارش هیچکدام را مقام وزارت نداد و کارهای وزارت را بین پنج نفر به نامهای تاجالدین کریم الشرق نیشابوری، ضیاءالدین سمنانی، شریف محمد نسوی، نجمالدین کیلابادی و مجیرالدین منشی تقسیم کرد و دستور داد که بدون مشورت یکدیگر کار نکنند. این وضع تا پایان دورۀ حکومت او ادامه داشت؛ تا اینکه لشکریان مغول حمله کرده و قلعۀ ایلالِ لاریجان را به محاصره درآوردند. محمد بن صالح به ملازمت ترکان خاتون در آن قلعه بود. پس از تسخیر قلعه، امیران سلطان محمد، او را نزد چنگیزخان بردند و گفتند که این وزیر همیشه مورد غضب خوارزمشاه بوده. به همین علت وی مورد توجه چنگیزخان واقع شد و گاهی او را مامور محاسبات برخی ولایات میکرد. <br />
<br />
محمد بن صالح نهایتا به خاطر ارتباط پنهانیاش با یکی از دختران مطرب دربار چنگیزخان مورد غضب او قرار گرفت و کشته شد.<br />
----<br />
<br />
<br />
*سیرت جلالالدین منکبرنی، شهابالدین محمد خرندزی زیدری نسوی؛ تصحیح مجتبی مینوی؛ تهران: 1388<br />
*دستورالوزراء، خواجه غیاثالدین بن همامالدین خوندمیر، تصحیح سعید نفیسی<br />
*آثارالوزراء، سیفالدین حاجی بن نظام عقیلی؛ به كوشش جلالالدین محدث ارموی<br />
*حبیب السیر فی اخبار افراد البشر ، خواندمیر، به اهتمام محمد دبیرسیاقی <br /><br />
<br />
<br /><br />
[[رده:تاریخ ایران]]<br />
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]</div>Reza rouzbahani