Nazanin در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۰

2019-12-31T10:40:44Z

صفحهٔ تازه

مدیترانه، دریای (Mediterranean Sea)<br>
[[پرونده: 38218700.jpg | بندانگشتی|مديترانه، درياي]]<p>دریای درون‌بومی با ۳,۷۰۰ کیلومتر طول و ۲,۹۶۶,۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت. اروپا را از شمال افریقا جدا می‌کند و آسیا در شرق آن قرار دارد. با تنگۀ جبل ‌طارق<ref>Gibraltar</ref> به اقیانوس اطلس و با کانال سوئز<ref>Suez Canal </ref> به دریای سرخ<ref>Red Sea </ref> و اقیانوس هند و با داردانل<ref>Dardanelles</ref> و دریای مرمره<ref>Sea of Marmara </ref> به دریای سیاه<ref>Black Sea</ref> راه دارد. قسمت‌های فرعی مهم آن عبارت‌اند از دریاهای آدریاتیک، اژه، ایونی و تیرنه. دریای مدیترانه ‌به‌شدت آلوده است. مدیترانه دریایی تقریباً بدون موج و شورتر و گرم‌تر از اقیانوس اطلس است و دمای آب در قسمت‌های عمیق آن همواره ۱۲ درجۀ سانتی‌گراد است. پایاب<ref>shallow </ref>های سیسیل تا کیپ ‌بون<ref>Cape Bon </ref> (افریقا) آن را به دو حوضۀ شرقی و غربی تقسیم می‌کند، که عمق آن‌ها به‌ترتیب ۳,۴۰۰ و ۴,۲۰۰ متر است. آب بسیار شور این دریا یک جریان عمیق دایمی را به‌سمت اقیانوس اطلس تشکیل می‌دهد. رودهای مهمی که به مدیترانه می‌ریزند عبارت‌اند از اِبرو<ref>Ebro </ref>، رون<ref>Rhône </ref>، پو<ref>Po</ref>، آرنو<ref>Arno</ref>، تیبر<ref>Tiber </ref>، و نیل. مهم‌ترین جزایر آن عبارت‌اند از سیسیل و مالت<ref>Malta </ref> در مرکز؛ قبرس، کرِت<ref>Crete</ref>، و جزایر ایونی<ref>Ionian Islands </ref> در شرق؛ ساردنی<ref>Sardinia</ref>، کُرس<ref>Corsica</ref> و جزایر بالئار<ref>Balearic Islands </ref> در غرب. انسان با زباله‌های آلایندۀ صنعتی، دریای مدیترانه را به‌شدت به خطر انداخته است. در سواحل این دریا ۱۳۰میلیون نفر زندگی می‌کنند و هر تابستان ۱۰۰میلیون نفر از این دریا بازدید می‌کنند. هر سال بیش از ۵۰۰میلیون تُن فاضلاب وارد مدیترانه می‌شود و نفت‌کش‌ها دایماً از این دریا عبور می‌کنند. عهدنامۀ بارسلون<ref>Barcelona Convention </ref> در ۱۹۷۶ برای پاک‌سازی مدیترانه به امضای هفده کشور رسید و به‌موجب آن تخلیۀ جیوه، کادمیوم، پلاستیک‌های مقاوم، دِدِت، نفت خام، و هیدروکربن‌ها به مدیترانه ممنوع شد. گزارش برنامۀ محیط زیست سازمان ملل متحد<ref>(UNEP (United Nations Environment Programe </ref> در ۱۹۹۰ نشان داد که در مدفوع ۹۳درصد از صدف‌دارانِ مدیترانه، میزان باکتری‌ها بیشتر از حداکثر مجاز سازمان جهانی بهداشت<ref>(WHO (World Health Organization</ref> است. مقدار جیوۀ موجود در بدن صدف‌داران نیز در سطح خطرناکی قرار دارد. سایر آلاینده‌ها عبارت‌اند از ۶۰هزار تُن مواد شوینده، ۳,۸۰۰ تُن سرب، و ۳,۶۰۰ تُن فسفات. حیات دریایی در آب‌های عمیق مدیترانه ناچیز است، ولی ماهی‌ تن، کولی، ساردین، و خال‌مخالی در آن زندگی می‌کنند. از مدیترانه اسفنج، مرجان، و عنبر به‌دست می‌آید. از زمان گشایش کانال سوئز، صدف‌های مرواریددار و سایر نرم‌تنان از دریای سرخ به مدیترانه مهاجرت کرده‌اند. صید بی‌رویه و آلودگی به کاهش شدید تعداد ماهیان انجامیده و به اکوسیستم‌های دریایی زیان‌ فراوان رسانده است. برخی از مناطق محصور، مانند آدریاتیک، به‌شدت با نفت و آلاینده‌های صنعتی و یوتروفیکاسیون<ref>eutrophication</ref> (کاهش سطح اکسیژن محلول در آب به‌علت رشد بیش از حدّ جلبک‌ها) تهدید می‌شوند.</p>

----
[[رده:جغرافیای عمومی]]
[[رده:(جغرافیای عمومی)جهان]]
<references />

مدیترانه، دریای - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۰:۴۰