مسکو، شهر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵

2025-05-04T06:55:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
			{{الگو:جعبه اطلاعات شهر6
			\| کشور =روسیه

			\| نام فارسی = مُسکو


			\|نام لاتین = Moscow


			\| نام‌ قدیمی =
			\| نام دیگر =به روسی: ماسکوا

			\| استان =
			\| شهرستان =
			\| بخش =
			\| موقعیت = ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی سن‌پترزبورگ

			\| جمعیت = 13,010,112 نفر (۲۰۲۱)

			\| مساحت = 2,561.5 کیلومتر مربع


			\| نوع اقلیم =
			\| ارتفاع از سطح دریا = ۱۵۶ متر
			\| تولیدات و صنایع مهم = صنایع فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی

			\| برخی بناهای مهم = دانشگاه دولتی مسکو، تأسیس ۱۷۵۵؛ کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم؛ تئاتر بلشوی مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین، نگارخانۀ ترِتیاکوف؛ کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین؛ سه کلیسای جامع؛ برج ۹۰متری ایوان سوم (ولیکی)(ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار، که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵)؛ کلیسای جامع سنت بازیل و مقبرۀ لنین
			\| شهر ها و آبادی های مهم =
			}}
	[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]		[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]
	[[پرونده:38290000-2.jpg\|بندانگشتی\|برج اسپاسکايای در میدان سرخ]]		[[پرونده:38290000-2.jpg\|بندانگشتی\|برج اسپاسکايای در میدان سرخ]]

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۴

2025-05-04T06:44:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۴
خط ۳:		خط ۳:
	[[پرونده:38290000-4.jpg\|بندانگشتی\|کاخ کرملین]]		[[پرونده:38290000-4.jpg\|بندانگشتی\|کاخ کرملین]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

	~~[[File:38290000.jpg\|thumb\|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]~~

	(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون [[روسیه]]<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با 13,010,112 نفر جمعیت (۲۰۲۱) و 2,561.5 کیلومتر مربع مساحت. در ارتفاع ۱۵۶ متری از سطح دریا واقع شده است. کنار [[ماسکوا، رود\|رود ماسکوا]]<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی [[سن پترزبورگ\|سن‌پترزبورگ]]<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری [[ایوان سوم]]<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر [[الکساندر نوسکی، قدیس (۱۲۲۰ـ۱۲۶۳م)\|اَلکساندر نوسکی]]<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی [[ایوان اول]]<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار [[پطر کبیر (۱۶۷۲ـ۱۷۲۵)\|پطر کبیر]]<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان [[ناپلئون ژوزف شارل بناپارت\|ناپلئون]] از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در [[انقلاب اکتبر]]<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی [[گورباچف، میخائیل\|میخائیل گورباچف]]<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور [[یلتسین، بوریس (۱۹۳۱ـ۲۰۰۷)\|بوریس یلتسین]]<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.		(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون [[روسیه]]<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با 13,010,112 نفر جمعیت (۲۰۲۱) و 2,561.5 کیلومتر مربع مساحت. در ارتفاع ۱۵۶ متری از سطح دریا واقع شده است. کنار [[ماسکوا، رود\|رود ماسکوا]]<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی [[سن پترزبورگ\|سن‌پترزبورگ]]<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری [[ایوان سوم]]<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر [[الکساندر نوسکی، قدیس (۱۲۲۰ـ۱۲۶۳م)\|اَلکساندر نوسکی]]<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی [[ایوان اول]]<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار [[پطر کبیر (۱۶۷۲ـ۱۷۲۵)\|پطر کبیر]]<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان [[ناپلئون ژوزف شارل بناپارت\|ناپلئون]] از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در [[انقلاب اکتبر]]<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی [[گورباچف، میخائیل\|میخائیل گورباچف]]<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور [[یلتسین، بوریس (۱۹۳۱ـ۲۰۰۷)\|بوریس یلتسین]]<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۳

2025-05-04T06:43:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]		[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]
	[[پرونده:38290000-2.jpg\|بندانگشتی\|برج اسپاسکايای در میدان سرخ]]		[[پرونده:38290000-2.jpg\|بندانگشتی\|برج اسپاسکايای در میدان سرخ]]
			[[پرونده:38290000-4.jpg\|بندانگشتی\|کاخ کرملین]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۳

2025-05-04T06:33:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]		[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]
			[[پرونده:38290000-2.jpg\|بندانگشتی\|برج اسپاسکايای در میدان سرخ]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۹

2025-05-04T06:29:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو]]		[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو در میدان سرخ]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۸

2025-05-04T06:28:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|~~میدان سرخ~~]]		[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|کليسای جامع سنت بازيل، مسکو]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۷

2025-05-04T06:27:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:38290000-1.jpg\|بندانگشتی\|میدان سرخ]]
	مُسکو، شهر (Moscow)		مُسکو، شهر (Moscow)

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۴

2025-05-04T06:14:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۴
خط ۴:		خط ۴:
	[[File:38290000.jpg\|thumb\|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]		[[File:38290000.jpg\|thumb\|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]

	(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون [[روسیه]]<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با ۱۰,~~۶۷۲~~,~~۰۰۰~~ نفر جمعیت (~~۲۰۰۳~~). کنار [[ماسکوا، رود\|رود ماسکوا]]<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی [[سن پترزبورگ\|سن‌پترزبورگ]]<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری [[ایوان سوم]]<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر [[الکساندر نوسکی، قدیس (۱۲۲۰ـ۱۲۶۳م)\|اَلکساندر نوسکی]]<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی [[ایوان اول]]<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار [[پطر کبیر (۱۶۷۲ـ۱۷۲۵)\|پطر کبیر]]<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان [[ناپلئون ژوزف شارل بناپارت\|ناپلئون]] از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در [[انقلاب اکتبر]]<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی [[گورباچف، میخائیل\|میخائیل گورباچف]]<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور [[یلتسین، بوریس (۱۹۳۱ـ۲۰۰۷)\|بوریس یلتسین]]<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.		(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون [[روسیه]]<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با 13,010,112 نفر جمعیت (۲۰۲۱) و 2,561.5 کیلومتر مربع مساحت. در ارتفاع ۱۵۶ متری از سطح دریا واقع شده است. کنار [[ماسکوا، رود\|رود ماسکوا]]<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی [[سن پترزبورگ\|سن‌پترزبورگ]]<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری [[ایوان سوم]]<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر [[الکساندر نوسکی، قدیس (۱۲۲۰ـ۱۲۶۳م)\|اَلکساندر نوسکی]]<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی [[ایوان اول]]<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار [[پطر کبیر (۱۶۷۲ـ۱۷۲۵)\|پطر کبیر]]<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان [[ناپلئون ژوزف شارل بناپارت\|ناپلئون]] از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در [[انقلاب اکتبر]]<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی [[گورباچف، میخائیل\|میخائیل گورباچف]]<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور [[یلتسین، بوریس (۱۹۳۱ـ۲۰۰۷)\|بوریس یلتسین]]<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.

Shahraabi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۲

2025-05-04T06:12:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۲
خط ۴:		خط ۴:
	[[File:38290000.jpg\|thumb\|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]		[[File:38290000.jpg\|thumb\|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]

	(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون روسیه<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با ۱۰,۶۷۲,۰۰۰ نفر جمعیت (۲۰۰۳). کنار رود ماسکوا<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی سن‌پترزبورگ<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری ایوان سوم<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر اَلکساندر نوسکی<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی ایوان اول<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار پطر کبیر<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان ناپلئون از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در انقلاب اکتبر<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی میخائیل گورباچف<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور بوریس یلتسین<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.		(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون [[روسیه]]<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با ۱۰,۶۷۲,۰۰۰ نفر جمعیت (۲۰۰۳). کنار [[ماسکوا، رود\|رود ماسکوا]]<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی [[سن پترزبورگ\|سن‌پترزبورگ]]<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری [[ایوان سوم]]<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر [[الکساندر نوسکی، قدیس (۱۲۲۰ـ۱۲۶۳م)\|اَلکساندر نوسکی]]<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی [[ایوان اول]]<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار [[پطر کبیر (۱۶۷۲ـ۱۷۲۵)\|پطر کبیر]]<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان [[ناپلئون ژوزف شارل بناپارت\|ناپلئون]] از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در [[انقلاب اکتبر]]<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی [[گورباچف، میخائیل\|میخائیل گورباچف]]<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور [[یلتسین، بوریس (۱۹۳۱ـ۲۰۰۷)\|بوریس یلتسین]]<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.

Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

مُسکو، شهر (Moscow)

[[File:38290000.jpg|thumb|ميدان سرخ: برج اسپاسکاياي، کاخ کرملين و کليساي جامع سنت بازيل، مسکو]]

(به روسی: ماسکوا<ref>Moskva</ref>) شهری صنعتی و تجاری، و پایتخت فدراسیون روسیه<ref>Russian Federation </ref>، و مرکز ناحیۀ مسکو و نیز پایتخت پیشین اتحاد شوروی (۱۹۲۲ـ۱۹۹۱)، با ۱۰,۶۷۲,۰۰۰ نفر جمعیت (۲۰۰۳). کنار رود ماسکوا<ref>Moskva River </ref> و در ۶۴۰کیلومتری جنوب شرقی سن‌پترزبورگ<ref>St petersburg </ref> قرار دارد و منطقه‌ای با مساحت حدود ۸۸۰ کیلومتر مربع را دربر می‌گیرد. این شهر مرکز اصلی سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی روسیه است. شهری مهم با کارخانه‌های فراوان است، که عمده صنایع آن عبارت‌اند از فنّاوری هوا‌ـ‌فضا، خودروسازی، و تولید ماشین‌آلات، ابزار دقیق، لوازم برقی، پارچه، مواد شیمیایی، و بسیاری از اقلام غذایی. دانشگاه دولتی مسکو در ۱۷۵۵ تأسیس شد؛ سایر نهادهای فرهنگی آن عبارت‌اند از کتابخانۀ‌ بزرگ دولتی روسیه و آکادمی علوم<ref>Academy of Sciences </ref>. تئاتر بلشوی<ref>Bolshoi Theatre </ref> مشهور اُپرا و باله، موزۀ هنرهای زیبای پوشکین<ref>Pushkin Fine Arts Museum </ref>، نگارخانۀ ترِتیاکوف<ref>Tretyakov Gallery </ref>، و نمایشگاه دستاوردهای اقتصادی<ref>Exhibition of Economic Achievements </ref> در مسکو قرار دارند. مهم‌ترین اثر تاریخی مسکو، کاخ‌های قرن ۱۲م کرملین<ref>Kremlin </ref> در مرکز شهر و کرانۀ شمالی رود ماسکوا است. این ناحیۀ محصور با دیوارها، چندین بنای تاریخی دارد؛ ازجمله سه کلیسای جامع، که یکی محل تاجگذاری تزارها، دومی محل نمازخانه و سومی آرامگاه تزارهای روسیه است؛ برج ۹۰متری ایوان سوم<ref>Ivan Veliki</ref> (ولیکی) (ساخت ۱۶۰۰)؛ چندین کاخ شامل کاخ سابق امپراتوری؛ موزه‌ها؛ و ناقوس تزار<ref>Tsar Kolokol</ref> که بزرگ‌ترین ناقوس جهان با ۲۰۰ تُن وزن است (ساخت ۱۷۳۵). باروی کرملین هجده برج و پنج دروازه دارد. میدان سرخ<ref>Red Square</ref>، در شمال شرقی کرملین، کلیسای جامع سنت بازیل<ref>St Basil’s Cathedral </ref> و مقبرۀ لنین، مجتمع بزرگ ورزشی و پارک گورکی<ref>Gorky Park</ref> را در خود جا داده است. مقر نخست‌وزیری و دولت ملی فدراسیون روسیه، کاخ سفید<ref>White House</ref> مرمرین، نزدیک پل کوتوزوفسکی<ref>Kutuzovsky Bridge</ref> روی رود ماسکوا قرار دارد. نخستین‌بار از مسکو به‌‌منزلۀ شهرکی نزدیک مرز جنوبی شاهزاده‌نشین راستوف ـ سوزدال<ref>Rostov-Suzdal</ref> در ۱۱۴۷م نام برده شده است. مغول‌ها، به سرکردگی باتوخان<ref>Batu Khan</ref>، در ۱۲۳۸م آن را غارت کردند، اما دانیل، پسر اَلکساندر نوسکی<ref>Alexander Nevski</ref> آن را دوباره ساخت و پایتخت شاهزاده‌نشین مستقل ماسکووی<ref>Muscovy </ref> را در ۱۲۹۴م به این محل انتقال داد. در قرن ۱۴م، در زمان فرمانروایی ایوان اول<ref>Ivan I</ref> (۱۳۰۴ـ۱۳۴۱م) و دمیتری دونسکای<ref>Dmitri Donskai</ref> (۱۳۵۰ـ ۱۳۸۹م)، مسکو به قدرت اصلی سیاسی روسیه و پایتخت مذهبی آن تبدیل شد. در ۱۷۱۲، تزار پطر کبیر<ref>Tsar Peter the Great</ref> پایتخت روسیه را به سن‌پترزبورگ منتقل کرد و مسکو در سراسر دورۀ امپراتوری به جایگاه دوم از لحاظ اهمیت سقوط کرد. در ۱۸۱۲ ساکنان مسکو، که با پیشروی سربازان ناپلئون از شهر فرار کرده بودند، هنگامی‌که به مسکو بازگشتند، شهر را ویرانه یافتند؛ بیش از دو سوم ساختمان‌ها در آتش‌سوزی با خاک یکسان شده بود. بازسازی مسکو ده‌ها سال طول کشید. با سقوط رژیم تزاری در انقلاب اکتبر<ref>October Revolution</ref> ۱۹۱۷، مسکو وضعیت خود را به‌منزلۀ شهر اصلی روسیه بازیافت و در ۱۹۱۸ پایتخت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی<ref>(Russian Soviet Federated Social Republic (RSFSR</ref> و در ۱۹۲۲ پایتخت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی<ref>(Union of Soviet Socialist Republics (USSR</ref> شد. در ۱۹۴۱ نیروهای نازی تا ۳۲کیلومتری مسکو پیشروی کردند، اما دربرابر ایستادگی روس‌ها و سرمای شدید وادار به عقب‌نشینی شدند. در هرج‌ومرج قبل و بعد از فروپاشی اتحاد شوروی در دهۀ ۱۹۹۰، مسکو صحنۀ دو کودتای نافرجام بود: اولی در ۱۹۹۱، که کمونیست‌های تندرو سعی در براندازی میخائیل گورباچف<ref>Mikhail Gorbachev</ref> داشتند؛ دومی در ۱۹۹۳، که رهبران محافظه‌کار پارلمان با اصلاحات قانون اساسی رئیس‌جمهور بوریس یلتسین<ref>Boris Yeltsin</ref> مخالف بودند.

 

----

[[Category:جغرافیای اروپا]] [[Category:جغرافیای انسانی روسیه]]