https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%DA%AF%D8%A7%D8%B1مناره و مسجد گار - تاریخچهٔ نسخهها2026-09-03T22:39:22Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87_%D9%88_%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%DA%AF%D8%A7%D8%B1&diff=2010299029&oldid=prevMohammadi3: صفحهای تازه حاوی «مناره و مسجد گار (در گویش محلی: جار) مجموعه تاریخی مناره و مسجد جامع گار در روستای گار، واقع در دهستان براآن جنوبی و در فاصله ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان، در کرانه جنوبی زایندهرود جای دارد. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ش با شمار...» ایجاد کرد2026-09-02T08:06:35Z<p>صفحهای تازه حاوی «مناره و مسجد گار (در گویش محلی: جار) مجموعه تاریخی مناره و مسجد جامع گار در روستای گار، واقع در دهستان براآن جنوبی و در فاصله ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان، در کرانه جنوبی <a href="/index.php/%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87_%D8%B1%D9%88%D8%AF" title="زاینده رود">زایندهرود</a> جای دارد. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ش با شمار...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>مناره و مسجد گار<br />
<br />
(در گویش محلی: جار) مجموعه تاریخی مناره و مسجد جامع گار در روستای گار، واقع در دهستان براآن جنوبی و در فاصله ۲۲ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان، در کرانه جنوبی [[زاینده رود|زایندهرود]] جای دارد. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ش با شماره ۲۷۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مجموعه نمایانگر دو دوره برجسته از [[معماری]] اسلامی ایران است: منارهای کهن از روزگار [[سلجوقیان]] و بقایای مسجد و گنبدخانهای از عصر [[ایلخانان]].<br />
<br />
کتیبه کوفی آجری در بخش هشتضلعی پایین مناره نشان میدهد که این سازه در سال ۵۱۵ق (۱۱۲۱م) و به دستور ابوالقاسم بن احمد، ملقب به سیدالرؤسا، ساخته شده است. پایه اصلی مناره از سنگ و با مقطع مربع اجرا شده که کمی بالاتر به شکل هشتضلعی تغییر میکند و سپس بدنه استوانهای و آجری روی آن قرار میگیرد. ارتفاع امروزی این مناره حدود ۲۱ متر است و قطر بخش پایینی آن به ۵/۵ متر میرسد که با شیبی ملایم تا بالاترین نقطه باریکتر میشود. در میانه بدنه، تزئینات آجرکاری هندسی به همراه عبارت «الملک لله» با خط بنایی روی طرحی شطرنجی دیده میشود و در قسمتهای بالاتر نیز کتیبهای با [[کوفی، خط|خط کوفی]] شامل آیات پایانی [[حج، سوره|سوره حج]] قرار دارد. یکی از ویژگیهای شاخص مهندسی در این مناره، طراحی دو درگاه ورودی مستقل در جهتهای شرق و غرب و اجرای دو رشته پله جداگانه در فضای داخلی است که رفتوآمد همزمان دو مسیر را بدون تداخل ممکن میکرده است.<br />
<br />
مسجد جامع گار در مجاورت مناره و به فاصله اندکی در جنوب آن قرار دارد. پژوهشهای معماری، بهویژه بررسیهای [[ویلبر، دونالد|دانلد ویلبر]]، نشان میدهد که این مسجد در دوران ایلخانی (حدود سال ۶۶۰ق) در کنار مناره پیشین سلجوقی بنا شده است. بقایای برجامانده شامل پیهای ساختمانی، دیوارهای پیرامونی و شبستان گنبدداری است که [[محراب (معماری اسلامی)|محراب]] آن در گذشته دارای آرایههای گچبریِ پرکار، کتیبههای ثلث متضمن [[آیةالکرسی]] و آیات [[ملک، سوره|سوره ملک]]، و الواحی گچی با نام بانیان و تاریخ رمضان ۶۶۰ق بوده است. عدم اتصال سازهای میان ساقه مناره و دیوارهای گنبدخانه، گواهی روشن بر الحاق مسجد ایلخانی به سازه مناره سلجوقی در دو دوره تاریخی متفاوت است.<br />
<br />
امروزه بخشهای عمدهای از سازه مسجد و گنبدخانه فروریخته و محراب نفیس آن دچار آسیبهای جدی شده است؛ با این حال، مناره ۵۱۵ق همچنان بهعنوان یکی از کهنترین و سالمترین نمونههای هنر آجرکاری و کتیبهنگاری سلجوقی در حوزه زایندهرود بر جای مانده است.<br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>Mohammadi3