https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82 2026-05-19T12:45:16Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82&diff=2010058539&oldid=prev 2019-09-28T06:09:30Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>[[پرونده:2042149160.jpg|جایگزین=برتراند راسل|بندانگشتی|برتراند راسل]]<br /> &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;منطق&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;دانشی مشتمل بر مجموعه اصول و قواعدی برای درست اندیشیدن و مصون ماندن از خطای تفکر. دانستن منطق&lt;ref&gt;logic&lt;/ref&gt; سنجه و مقیاسی را در اختیار آدمی می‌گذارد که هنگام اندیشیدن به هرموضوعی قادر به&amp;nbsp; استدلال و استنتاج صحیح باشد. علی بن محمد جرجانی استرآبادی (متکلم و منطق­‌دان شیعی) در تعریف منطق می‌گوید: &quot;آلة قانونیة تعصم مراعاتها الذهن عن الخطا فی الفکر&quot; یعنی منطق ابزاری است از نوع قاعده و قانون که مراعات کردن و به‌کار بردن آن ذهن را از خطای در تفکر نگه می‌دارد. به طور کلی منطق دو چیز را به انسان می­‌آموزد: 1. راه صحیح تعریف کردن و شناساندن؛ 2. راه درست استدلال کردن برای اثبات یک مسأله.&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;حوزه­‌های کارکردی منطق:&#039;&#039;&#039;&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;1.تعریف:&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;تعریف در حوزه‌­ی مفاهیم (تصورات) و به معنای روش درستِ درک و شناسایی مفاهیم است. شکل­‌های تعریف یک مفهوم به چهار صورت است: الف. جنس قریب + فصل قریب (حد تام)، مانند حیوان ناطق برای انسان؛ ب. جنس بعید + فصل قریب (حد ناقص)، مانند جسم ناطق برای انسان؛ ج. جنس قریب + عرضی خاص (رسم تام)، مانند حیوان کاتب برای انسان؛ د. جنس بعید + عرضی خاص (رسم ناقص)، مانند جسم کاتب برای انسان.&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;2. استدلال (یا: حجت/ احتجاج):&lt;/p&gt; &lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;[[استدلال|استدلال]] در حوزه‌­ی قضایا (تصدیقات) و به معنای روش درستِ درک و شناسایی قضایا است. در استدلال، موضوعاتی مانند اقسام [[قضیه|قضیه]] (حملی، شرطی)، مواد قضیه و [[صناعات_خمس|صناعات_خمس]] ([[برهان|برهان]]، [[خطابه|خطابه]]، [[جدل|جدل]]، شعر و [[سفسطه|سفسطه]]) مطرحند.&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;تاریخچه:&#039;&#039;&#039;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطق در دوره­‌هایی بخشی از فلسفه فرض می‌­شده است و قواعد و قوانینش نخستین بار در یونان باستان و توسط [[ارسطو_(۳۸۴ـ_۳۲۲پ_م)|ارسطو]] استخراج و تدوین شدند. عنوان منطق را اولین بار، در دوره­‌ی فلسفه­‌ی میان­‌افلاطونی، شارحان یونانی&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;آثار ارسطو&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;به این فن اطلاق کردند و بعد از [[اسکندر_افرودیسی|اسکندر افرودیسی&lt;ref&gt;Alexander of Aphrodisias&lt;/ref&gt;]][[منطق#cite%20note-2|&lt;span class=&quot;mw-reflink-text&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;]]، استفاده از این اسم، عمومیت یافت. با شروع عصر &quot;نهضت ترجمه&quot;، متفکران مسلمان، برای منطق ارزش و اعتبار بالایی قائل بودند و گاهی آن را منطق و گاهی میزان می­‌نامیدند. چنان­‌که در نظر&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;[[ابونصر_محمد_فارابی|فارابی]]، این علم در راس تمام علوم جای دارد؛ زیرا احکام و قوانین منطقی در تمام علوم و رشته‌­ها جاری و برقرار است. در نظر&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;[[ابوحامد_محمد_غزالی|غزالی]]، منطق برای هرعلمی معیار است. و نزد برخی دیگر از فلاسفه، منطق، هنر اندیشیدن است.&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;در جهان اسلام حکمای بزرگی مانند فارابی و [[ابوعلی_سینا|بوعلی سینا]] نقش بسیاری در تکمیل این علم داشته‌اند.&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;بزرگترین کتاب منطق که در میان مسلمانان&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;تدوین شد، [[شفاء|&#039;&#039;شفا&#039;&#039;ی]]&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;ابن سیناست که چندین برابر&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطق ارسطوست.&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;بعد از این دوره و به تبع مسلمانان، نوشته‌های ارسطو درباره­‌ی منطق، در دوره&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;­ی&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;بیزانسی به صورت مجموعه‌ای یگانه تدوین و به نام&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;&#039;&#039;ارگانون&lt;ref&gt;Organon&lt;/ref&gt;&#039;&#039; ([[ارغنون|ارغنون]]) گردآوری شد. در قرن هجدهم، فیلسوف پرآوازه&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;­ی&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;&amp;nbsp;آلمانی،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;[[ایمانویل_کانت_(۱۷۲۴ـ۱۸۰۴)|ایمانوئل کانت&lt;ref&gt;Immanuel Kant&lt;/ref&gt;]][[منطق#cite%20note-4|&lt;span class=&quot;mw-reflink-text&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;]]،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;ادعا کرد که منطق دیگر به پایان رسیده ‌است و به چیزی بیش‌تر از منطق ارسطویی نیاز نیست. با این‌ حال در پایان قرنِ نوزدهم انفجاری در دانش منطق روی داد و حجمِ انبوهی از مطالعات به آن افزوده شد. این پیشرفت‌ها با کارهایِ ریاضی­دان و فیلسوفِ آلمانی&lt;/span&gt;&amp;nbsp;[[فرگه،_گوتلوب_(۱۸۴۸ـ۱۹۲۵)|&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;فرگه&lt;ref&gt;Friedrich Ludwig Gottlob Frege&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;]][[منطق#cite%20note-5|&lt;span class=&quot;mw-reflink-text&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;]]&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;و شاگردِ انگلیسیِ او،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;[[برتراند_راسل|راسل&lt;ref&gt;Bertrand Russell&lt;/ref&gt;]][[منطق#cite%20note-6|&lt;span class=&quot;mw-reflink-text&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;]]،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;آغاز شد. پس از آنها نیاز به کارهایِ دیگری در زمینه‌&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;ی&lt;/span&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطق احساس شد که در آغاز، شگفت یا غیرِ ضروری به نظر می‌رسید. انواعِ تازه‌ای از منطق (مانندِ&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطقِ ربط،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطقِ زمان،&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطقِ موجهات و&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منطق‌های چندارزشی) در اثرِ این احساس&amp;nbsp;که منطقِ فرگه و راسل برایِ برخی اهداف یا نیازها کافی نیستند، پدید آمدند.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;منابع:&lt;/span&gt;&lt;/p&gt; <br /> <br /> *&lt;span dir=&quot;RTL&quot;&gt;&#039;&#039;درآمدی به منطق جدید&#039;&#039;: ضیاء موحد؛ &lt;/span&gt;سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، چاپ اول: 1368.<br /> *&#039;&#039;فلسفه‌ی منطق:&amp;nbsp;&#039;&#039;هاک سوزان،&amp;nbsp;ترجمه سید محمدعلی حجتی؛ کتاب طه، چاپ دوم: 1395.<br /> *&#039;&#039;منطق صوری&#039;&#039;: محمد خوانساری؛ آگاه، چاپ سوم: 1359.<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> ----<br /> &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt; <br /> [[Category:منطق]] <br /> [[Category:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]<br /> &lt;references /&gt;</div>

Reza rouzbahani