موزائیک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi3 در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۰

2025-04-22T05:00:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۰
خط ۱:		خط ۱:

	موزائیک (mosaic)		موزائیک (mosaic)
	[[پرونده:38485000-8.jpg\|بندانگشتی\|~~موزاییک "چوپان خوب"~~ در مقبره گالا پلاسیدیا]]		[[پرونده:38485000-8.jpg\|بندانگشتی\|موزائیک «چوپان خوب» در مقبره گالا پلاسیدیا]]
	طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در [[پلا\|پِلا]]<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در [[تیوولی]]<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در [[راونا، شهر\|راونا]]<ref>Ravenna </ref>).		طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در [[پلا\|پِلا]]<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در [[تیوولی]]<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در [[راونا، شهر\|راونا]]<ref>Ravenna </ref>).

Mohammadi3: Mohammadi3 صفحهٔ موزاییک را به موزائیک منتقل کرد

2025-04-22T04:57:37Z

Mohammadi3 صفحهٔ موزاییک را به موزائیک منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۷
(بدون تفاوت)

Nazanin در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۴

2025-03-17T07:34:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۴
خط ۱:		خط ۱:

	موزائیک (mosaic)		موزائیک (mosaic)
			[[پرونده:38485000-8.jpg\|بندانگشتی\|موزاییک "چوپان خوب" در مقبره گالا پلاسیدیا]]
	[[~~File~~:38485000-1.jpg\|~~thumb~~\|~~موزائيک ورودي نگارخانه لندن~~]]~~[[File:38485000-2.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]]~~

	طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در [[پلا\|پِلا]]<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در [[تیوولی]]<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در [[راونا، شهر\|راونا]]<ref>Ravenna </ref>).		طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در [[پلا\|پِلا]]<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در [[تیوولی]]<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در [[راونا، شهر\|راونا]]<ref>Ravenna </ref>).

Nazanin در ‏۱۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۱

2025-03-17T07:31:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۱
خط ۴:		خط ۴:
	[[File:38485000-1.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000-2.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]]		[[File:38485000-1.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000-2.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000.jpg\|thumb\|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]]

	طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در پِلا<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در تیوولی<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در راونا<ref>Ravenna </ref>).		طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در [[پلا\|پِلا]]<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در [[تیوولی]]<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در [[راونا، شهر\|راونا]]<ref>Ravenna </ref>).

	'''کهن‌ترین شکل‌ها.''' موزائیک را در بین‌النهرین<ref>Mesopotamia </ref> و مصر باستان، برای تزیین، در مقیاس کوچک به‌کار می‌بردند؛ جواهرات و اشیای قابل حملی همچون ''درفش اور''<ref>''Standard of Ur''</ref> (موزۀ بریتانیا<ref>British Museum </ref>) از آن جمله‌اند.		'''کهن‌ترین شکل‌ها.''' موزائیک را در [[بین النهرین\|بین‌النهرین]]<ref>Mesopotamia </ref> و مصر باستان، برای تزیین، در مقیاس کوچک به‌کار می‌بردند؛ جواهرات و اشیای قابل حملی همچون ''درفش اور''<ref>''Standard of Ur''</ref> (موزۀ بریتانیا<ref>British Museum </ref>) از آن جمله‌اند.

	'''رومی.''' استفاده از موزائیک در پیاده‌روها، که از قرار معلوم برگرفته از یونان باستان بود، نزد رومیان به‌اوج شکوفایی رسید. موزائیک‌های رومی از طرح‌های هندسی<ref>formal </ref>، تا تصویرهای دقیق را دربر‌می‌گیرند. کبوترهای پلینی<ref>Pliny </ref> در ویلای هادریانوس که از نهایت ظرافت در رنگ‌آمیزی برخوردارند، و موزائیک نبرد اِسکَندَر مقدونی و داریوش<ref>Darius </ref> که در پومپئی<ref>Pompeii </ref> از نقاشی فیلوکسنوس<ref>Philoxenos </ref> نسخه‌برداری شده است، از نمونه‌های مشهور موزائیک‌کاری رومی‌اند.		'''رومی.''' استفاده از موزائیک در پیاده‌روها، که از قرار معلوم برگرفته از یونان باستان بود، نزد رومیان به‌اوج شکوفایی رسید. موزائیک‌های رومی از طرح‌های هندسی<ref>formal </ref>، تا تصویرهای دقیق را دربر‌می‌گیرند. کبوترهای پلینی<ref>Pliny </ref> در ویلای هادریانوس که از نهایت ظرافت در رنگ‌آمیزی برخوردارند، و موزائیک نبرد اِسکَندَر مقدونی و داریوش<ref>Darius </ref> که در [[پومپئی]]<ref>Pompeii </ref> از نقاشی فیلوکسنوس<ref>Philoxenos </ref> نسخه‌برداری شده است، از نمونه‌های مشهور موزائیک‌کاری رومی‌اند.

	'''بیزانسی.''' در دورۀ بیزانس، موزائیک‌هایی از قطعات شیشۀ رنگی یا زراندود<ref>gilded </ref>، به‌نحو خیره‌کننده‌ای در تزیین دیوارهای وسیع استفاده می‌شد. در این موزائیک‌ها، درخشش روکش<ref>leaf </ref> طلا، سنجیدگی ناهمواری‌های سطوح، و هم‌نشینی رنگ‌های گوناگون، با سادگی در فرم درآمیخته‌اند. موزائیک تا پیدایش فرسک<ref>fresco </ref> در ایتالیا نوعِ مسلط نقاشی دیواری باقی ‌ماند. در رم، قدیم‌ترین موزائیک‌های مسیحی، در کلیساهای سانتا کُستانتسا<ref>Sta Costanza </ref> (قرن ۴م) و سانتا ماریا مادجوره<ref>Sta Maria Maggiore </ref> (قرن‌های ۴ و ۵م)، نخستین نمونه‌های باشکوهِ تصاویر دینی‌اند. در موزائیک‌های معروف کلیسای سان ویتاله در راونا، امپراتور یوستی‌نیانوس<ref>Emperor Justinian </ref> و همسرش تئودورا<ref>Empress Theodora </ref> و ملازمانشان تصویر شده‌اند. سانت آپولیناره نوئوو<ref>Sant’ Apollinare Nuovo </ref>، و مقبرۀ گالّا پلاکیدیا<ref>Galla Placidia </ref>، از دیگر شاهکارهای هنر موزائیک‌کاری در راوناست. در نزدیکی ونیز، در کلیسای جامع تورچلّو<ref>Torcello </ref>، موزائیک‌هایی از قرن ۱۲م برجا مانده است. از نمونه‌های برجستۀ دیگر، موزائیک‌های کلیسای جامع سانتا سوفیا<ref>Sta Sophia </ref> (~~ایا صوفیه~~<ref>Hagia Sophia </ref> کنونی) در استانبول (قسطنطنیه) از قرن ۶م، و کلیسای (اکنون مسجد) قریۀ جامع<ref>Kariye Camii </ref> از قرن ۱۳م، درخور ذکرند. در یونان موزائیک‌های کلیسای دِمِتریوس<ref>Demetrios </ref> در سالونیک<ref>Salonika </ref> از قرن ۷م، کلیسای دافنی<ref>Daphni </ref> (بین آتن و اِلِئوسیس<ref>Eleusis </ref>) از قرن ۱۱م، و نزدیک آتن در خوسیاس لوکاس<ref>Hosias Lukas </ref> از قرن ۱۱م، نمونه‌هایی گزیده‌اند. در کیِف<ref>Kiev </ref> (پایتخت اوکراین) نیز موزائیک‌های زیبایی از قرن ۱۱م باقی مانده است. هنرمندان بیزانس در بسیاری از نقاط جهان، از یونان و ایتالیا، تا پالرمو<ref>Palermo </ref> و مونرآله<ref>Monreale </ref> (هر دو در سیسیل، که شاهد رونق بسیارِ نقاشی موزائیکی در قرن ۱۲م بودند)، کلن<ref>Cologne </ref>، قرطبه<ref>Cordoba </ref>، بیت‌المقدس (اورشلیم)، و دمشق نیز هنر آفریدند.		'''بیزانسی.''' در دورۀ بیزانس، موزائیک‌هایی از قطعات شیشۀ رنگی یا [[زراندودکاری\|زراندود]]<ref>gilded </ref>، به‌نحو خیره‌کننده‌ای در تزیین دیوارهای وسیع استفاده می‌شد. در این موزائیک‌ها، درخشش روکش<ref>leaf </ref> طلا، سنجیدگی ناهمواری‌های سطوح، و هم‌نشینی رنگ‌های گوناگون، با سادگی در فرم درآمیخته‌اند. موزائیک تا پیدایش [[فرسک]]<ref>fresco </ref> در [[ایتالیا]] نوعِ مسلط نقاشی دیواری باقی ‌ماند. در [[رم، شهر\|رم]]، قدیم‌ترین موزائیک‌های مسیحی، در کلیساهای سانتا کُستانتسا<ref>Sta Costanza </ref> (قرن ۴م) و سانتا ماریا مادجوره<ref>Sta Maria Maggiore </ref> (قرن‌های ۴ و ۵م)، نخستین نمونه‌های باشکوهِ تصاویر دینی‌اند. در موزائیک‌های معروف کلیسای سان ویتاله در راونا، امپراتور یوستی‌نیانوس<ref>Emperor Justinian </ref> و همسرش تئودورا<ref>Empress Theodora </ref> و ملازمانشان تصویر شده‌اند. سانت آپولیناره نوئوو<ref>Sant’ Apollinare Nuovo </ref>، و مقبرۀ گالّا پلاکیدیا<ref>Galla Placidia </ref>، از دیگر شاهکارهای هنر موزائیک‌کاری در راوناست. در نزدیکی ونیز، در کلیسای جامع تورچلّو<ref>Torcello </ref>، موزائیک‌هایی از قرن ۱۲م برجا مانده است. از نمونه‌های برجستۀ دیگر، موزائیک‌های کلیسای جامع سانتا سوفیا<ref>Sta Sophia </ref> ([[ایاصوفیه]]<ref>Hagia Sophia </ref> کنونی) در [[استانبول]] ([[قسطنطنیه]]) از قرن ۶م، و کلیسای (اکنون مسجد) قریۀ جامع<ref>Kariye Camii </ref> از قرن ۱۳م، درخور ذکرند. در یونان موزائیک‌های کلیسای دِمِتریوس<ref>Demetrios </ref> در سالونیک<ref>Salonika </ref> از قرن ۷م، کلیسای دافنی<ref>Daphni </ref> (بین آتن و اِلِئوسیس<ref>Eleusis </ref>) از قرن ۱۱م، و نزدیک آتن در خوسیاس لوکاس<ref>Hosias Lukas </ref> از قرن ۱۱م، نمونه‌هایی گزیده‌اند. در کیِف<ref>Kiev </ref> (پایتخت [[اوکراین]]) نیز موزائیک‌های زیبایی از قرن ۱۱م باقی مانده است. هنرمندان بیزانس در بسیاری از نقاط جهان، از [[یونان]] و ایتالیا، تا [[پالرمو، شهر\|پالرمو]]<ref>Palermo </ref> و [[مونرآله]]<ref>Monreale </ref> (هر دو در سیسیل، که شاهد رونق بسیارِ نقاشی موزائیکی در قرن ۱۲م بودند)، [[کلن]]<ref>Cologne </ref>، [[قرطبه]]<ref>Cordoba </ref>، بیت‌المقدس (اورشلیم)، و دمشق نیز هنر آفریدند.

	'''موزائیک‌های جدیدتر.''' هنر موزائیک در دوران معاصر فقط در ونیز دوام آورد. در این شهر آمیزه‌ای از سنّتِ بیزانسی و تحولات جدیدتر، در قالب آثار زنجیرای، از قرن ~~۱۲م~~ تا قرن ~~۱۸،~~ در کلیسای جامع سان مارکو<ref>St Mark’s Cathedral </ref>، و طرح‌های جدیدی از تیسین<ref>Titian </ref> و تیه‌پولو<ref>Tiepolo </ref>، تجلّی یافته‌اند. تلاش‌های جدیدتر برای احیای موزائیک‌های تصویری چندان موفقیت‌آمیز نبوده‌اند. در انگلستان در قرن ۱۹م، جنبش هنرها و صنایع دستی<ref>Arts and Crafts Movement </ref>، و احیای گوتیک<ref>Gothic Revival </ref>، خلق شماری موزائیک‌کاری کوچک‌اندازه در کلیساها را در پی داشت. آثار ائِینار فورسِت<ref>Einar Forseth </ref>، هنرمند سوئدی، برای ساختمان شهرداری<ref>City Hall </ref> ~~استکهلم؛~~ و آثار بوریس آنرِپ<ref>Boris Anrep </ref>، هنرمند انگلیسی، برای کلیسای جامع وست‌مینستر<ref>Westminster Cathedral </ref> در ~~لندن،~~ و نیز کف سرسرای ورودی نگارخانۀ ملی لندن<ref>National Gallery, London</ref> ازجمله موزاییک‌های تصویری قرن بیستم‌اند.		'''موزائیک‌های جدیدتر.''' هنر موزائیک در دوران معاصر فقط در [[ونیز]] دوام آورد. در این شهر آمیزه‌ای از سنّتِ بیزانسی و تحولات جدیدتر، در قالب آثار زنجیرای، از قرن ۱۲ تا قرن ۱۸م، در [[سان مارکو، کلیسای\|کلیسای جامع سان مارکو]]<ref>St Mark’s Cathedral </ref>، و طرح‌های جدیدی از [[تیسین]]<ref>Titian </ref> و [[تیه پولو، جووانی باتیستا (۱۶۹۶ـ۱۷۷۰)\|تیه‌پولو]]<ref>Tiepolo </ref>، تجلّی یافته‌اند. تلاش‌های جدیدتر برای احیای موزائیک‌های تصویری چندان موفقیت‌آمیز نبوده‌اند. در [[انگلستان]] در قرن ۱۹م، جنبش هنرها و صنایع دستی<ref>Arts and Crafts Movement </ref>، و احیای گوتیک<ref>Gothic Revival </ref>، خلق شماری موزائیک‌کاری کوچک‌اندازه در کلیساها را در پی داشت. آثار ائِینار فورسِت<ref>Einar Forseth </ref>، هنرمند سوئدی، برای ساختمان شهرداری<ref>City Hall </ref> [[استکهلم، شهر\|استکهلم]]؛ و آثار بوریس آنرِپ<ref>Boris Anrep </ref>، هنرمند انگلیسی، برای [[وستمینستر، کلیسای\|کلیسای جامع وست‌مینستر]]<ref>Westminster Cathedral </ref> در [[لندن (انگلستان)\|لندن]]، و نیز کف سرسرای ورودی [[نگارخانه ملی لندن\|نگارخانۀ ملی لندن]]<ref>National Gallery, London</ref> ازجمله موزاییک‌های تصویری قرن بیستم‌اند.

Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

موزائیک (mosaic)

[[File:38485000-1.jpg|thumb|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000-2.jpg|thumb|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]][[File:38485000.jpg|thumb|موزائيک ورودي نگارخانه لندن]]

طرح یا تصویری، معمولاً برای کف یا دیوار، که با کارگذاشتن قطعه‌های کوچک (مهره‌موزائیک<ref>tesserae</ref>)، از مرمر، شیشه، یا مواد دیگر، در بستر سیمانی ایجاد می‌شود. یونانیان باستان نخستین قومی بودند که موزائیک را در ابعاد بزرگ ساختند (از‌جمله در کاخ سلطنتی مقدونی<ref>Macedonian </ref> در پِلا<ref>Pella </ref>). رومیان از آن در حمام‌ها و خانه‌های ییلاقی خود استفاده می‌کردند (یک نمونۀ مشهور آن در ویلای هادریانوس<ref>Hadrian’s Villa</ref> در تیوولی<ref>Tivoli </ref> است). موزائیک‌کاری در اوایل دورۀ بیزانس<ref>Byzantine </ref> به‌اوج تکامل خود رسید (همچون موزائیک‌های کلیسای سان ویتاله<ref>San Vitale </ref> در راونا<ref>Ravenna </ref>).

'''کهن‌ترین شکل‌ها.''' موزائیک را در بین‌النهرین<ref>Mesopotamia </ref> و مصر باستان، برای تزیین، در مقیاس کوچک به‌کار می‌بردند؛ جواهرات و اشیای قابل حملی همچون ''درفش اور''<ref>''Standard of Ur''</ref> (موزۀ بریتانیا<ref>British Museum </ref>) از آن جمله‌اند.

'''رومی.''' استفاده از موزائیک در پیاده‌روها، که از قرار معلوم برگرفته از یونان باستان بود، نزد رومیان به‌اوج شکوفایی رسید. موزائیک‌های رومی از طرح‌های هندسی<ref>formal </ref>، تا تصویرهای دقیق را دربر‌می‌گیرند. کبوترهای پلینی<ref>Pliny </ref> در ویلای هادریانوس که از نهایت ظرافت در رنگ‌آمیزی برخوردارند، و موزائیک نبرد اِسکَندَر مقدونی و داریوش<ref>Darius </ref> که در پومپئی<ref>Pompeii </ref> از نقاشی فیلوکسنوس<ref>Philoxenos </ref> نسخه‌برداری شده است، از نمونه‌های مشهور موزائیک‌کاری رومی‌اند.

'''بیزانسی.''' در دورۀ بیزانس، موزائیک‌هایی از قطعات شیشۀ رنگی یا زراندود<ref>gilded </ref>، به‌نحو خیره‌کننده‌ای در تزیین دیوارهای وسیع استفاده می‌شد. در این موزائیک‌ها، درخشش روکش<ref>leaf </ref> طلا، سنجیدگی ناهمواری‌های سطوح، و هم‌نشینی رنگ‌های گوناگون، با سادگی در فرم درآمیخته‌اند. موزائیک تا پیدایش فرسک<ref>fresco </ref> در ایتالیا نوعِ مسلط نقاشی دیواری باقی ‌ماند. در رم، قدیم‌ترین موزائیک‌های مسیحی، در کلیساهای سانتا کُستانتسا<ref>Sta Costanza </ref> (قرن ۴م) و سانتا ماریا مادجوره<ref>Sta Maria Maggiore </ref> (قرن‌های ۴ و ۵م)، نخستین نمونه‌های باشکوهِ تصاویر دینی‌اند. در موزائیک‌های معروف کلیسای سان ویتاله در راونا، امپراتور یوستی‌نیانوس<ref>Emperor Justinian </ref> و همسرش تئودورا<ref>Empress Theodora </ref> و ملازمانشان تصویر شده‌اند. سانت آپولیناره نوئوو<ref>Sant’ Apollinare Nuovo </ref>، و مقبرۀ گالّا پلاکیدیا<ref>Galla Placidia </ref>، از دیگر شاهکارهای هنر موزائیک‌کاری در راوناست. در نزدیکی ونیز، در کلیسای جامع تورچلّو<ref>Torcello </ref>، موزائیک‌هایی از قرن ۱۲م برجا مانده است. از نمونه‌های برجستۀ دیگر، موزائیک‌های کلیسای جامع سانتا سوفیا<ref>Sta Sophia </ref> (ایا صوفیه<ref>Hagia Sophia </ref> کنونی) در استانبول (قسطنطنیه) از قرن ۶م، و کلیسای (اکنون مسجد) قریۀ جامع<ref>Kariye Camii </ref> از قرن ۱۳م، درخور ذکرند. در یونان موزائیک‌های کلیسای دِمِتریوس<ref>Demetrios </ref> در سالونیک<ref>Salonika </ref> از قرن ۷م، کلیسای دافنی<ref>Daphni </ref> (بین آتن و اِلِئوسیس<ref>Eleusis </ref>) از قرن ۱۱م، و نزدیک آتن در خوسیاس لوکاس<ref>Hosias Lukas </ref> از قرن ۱۱م، نمونه‌هایی گزیده‌اند. در کیِف<ref>Kiev </ref> (پایتخت اوکراین) نیز موزائیک‌های زیبایی از قرن ۱۱م باقی مانده است. هنرمندان بیزانس در بسیاری از نقاط جهان، از یونان و ایتالیا، تا پالرمو<ref>Palermo </ref> و مونرآله<ref>Monreale </ref> (هر دو در سیسیل، که شاهد رونق بسیارِ نقاشی موزائیکی در قرن ۱۲م بودند)، کلن<ref>Cologne </ref>، قرطبه<ref>Cordoba </ref>، بیت‌المقدس (اورشلیم)، و دمشق نیز هنر آفریدند.

'''موزائیک‌های جدیدتر.''' هنر موزائیک در دوران معاصر فقط در ونیز دوام آورد. در این شهر آمیزه‌ای از سنّتِ بیزانسی و تحولات جدیدتر، در قالب آثار زنجیرای، از قرن ۱۲م تا قرن ۱۸، در کلیسای جامع سان مارکو<ref>St Mark’s Cathedral </ref>، و طرح‌های جدیدی از تیسین<ref>Titian </ref> و تیه‌پولو<ref>Tiepolo </ref>، تجلّی یافته‌اند. تلاش‌های جدیدتر برای احیای موزائیک‌های تصویری چندان موفقیت‌آمیز نبوده‌اند. در انگلستان در قرن ۱۹م، جنبش هنرها و صنایع دستی<ref>Arts and Crafts Movement </ref>، و احیای گوتیک<ref>Gothic Revival </ref>، خلق شماری موزائیک‌کاری کوچک‌اندازه در کلیساها را در پی داشت. آثار ائِینار فورسِت<ref>Einar Forseth </ref>، هنرمند سوئدی، برای ساختمان شهرداری<ref>City Hall </ref> استکهلم؛ و آثار بوریس آنرِپ<ref>Boris Anrep </ref>، هنرمند انگلیسی، برای کلیسای جامع وست‌مینستر<ref>Westminster Cathedral </ref> در لندن، و نیز کف سرسرای ورودی نگارخانۀ ملی لندن<ref>National Gallery, London</ref> ازجمله موزاییک‌های تصویری قرن بیستم‌اند.

 

----

[[Category:هنر]] [[Category:اصطلاحات، تاریخ عمومی و اشخاص]]