https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8Cموسیقی ترکمنی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-17T12:18:33Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=2010179425&oldid=prevNazanin در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۸2024-06-15T06:28:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تُرْکَمَنی </del><br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تُرکمنی </ins><br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">38501200-1</del>.jpg | بندانگشتی|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي تُرْکَمَني]][[پرونده: 38501200.jpg | بندانگشتی|موسيقي تُرْکَمَني</del>]]طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) بیش از هزار سال پیش در کرانههای رود سیحون، در ترکستان، میزیستند و امیران سامانی آنان را مسلمان کردند. آنان ۶۰۰ سال بعد در منطقهای ساکن شدند که امروز ترکمنصحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از استان گلستان و بخشی از شمال غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمن، اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان ریشۀ عمیقی در آیین شمنیسم داشت، در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی ترکزبانان بهشمار میآیند. امروز اخلاف اوزانها را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمنصحرا، </del>باغشی یا بخشی مینامند. مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعۀ آثاری است که بخشیها میخوانند و مینوازند. بخشیها نوازندگان دوتار (تامدیره)، آوازخوان و داستانگویند. ساز دیگری که آواز بخشی را همراهی میکند، قیجاق (کمانچه) است. برخی از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران عبارتاند از آوازهای چوپانی و ساربانی با همراهی نِی، آهنگهایی که با نِی برای تسکین یا درمان سرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که دختران و نوعروسان آن را میخوانند، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، هودی (لالایی)، و مویهها. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاه ویژهای ندارد و از سازهای کوبهای و سازهای خانوادۀ سرنا در موسیقی ترکمنی نشانی دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر ۵۰۰ آهنگ است براساس چهار مقام اصلی مخمّس، تشنید، غِرقلَر، و نوایی شکلگرفته است. این چهار مقام در چهار شیوه یا سبک مختلف گرگانیولی، دامانایولی، مارییولی، و خیوهیولی اجرا میشوند که هرکدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است. از سازهای متداول در ترکمنصحرای ایران، دوتار (تامدیره)، کمانچه (قیچاق) و چهار نوع نِی درخور ذکرند. قوپوز (قاووز)، همان زنبورک، را نیز زنان و دختران مینوازند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی تُرکمنی</ins>.jpg|بندانگشتی|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی تُرکمنی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) بیش از هزار سال پیش در کرانههای رود سیحون، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ترکستان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|ترکستان]]، </ins>میزیستند و امیران سامانی آنان را مسلمان کردند. آنان ۶۰۰ سال بعد در منطقهای ساکن شدند که امروز ترکمنصحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گلستان، استان|</ins>استان گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بخشی از شمال غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمن، اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان ریشۀ عمیقی در آیین شمنیسم داشت، در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی ترکزبانان بهشمار میآیند. امروز اخلاف اوزانها را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ترکمن صحرا|ترکمنصحرا]]، </ins>باغشی یا بخشی مینامند. مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعۀ آثاری است که بخشیها میخوانند و مینوازند. بخشیها نوازندگان دوتار (تامدیره)، آوازخوان و داستانگویند. ساز دیگری که آواز بخشی را همراهی میکند، قیجاق (کمانچه) است. برخی از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران عبارتاند از آوازهای چوپانی و ساربانی با همراهی نِی، آهنگهایی که با نِی برای تسکین یا درمان سرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که دختران و نوعروسان آن را میخوانند، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، هودی (لالایی)، و مویهها. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاه ویژهای ندارد و از سازهای کوبهای و سازهای خانوادۀ سرنا در موسیقی ترکمنی نشانی دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر ۵۰۰ آهنگ است براساس چهار مقام اصلی مخمّس، تشنید، غِرقلَر، و نوایی شکلگرفته است. این چهار مقام در چهار شیوه یا سبک مختلف گرگانیولی، دامانایولی، مارییولی، و خیوهیولی اجرا میشوند که هرکدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است. از سازهای متداول در ترکمنصحرای ایران، دوتار (تامدیره)، کمانچه (قیچاق) و چهار نوع نِی درخور ذکرند. قوپوز (قاووز)، همان زنبورک، را نیز زنان و دختران مینوازند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38501200--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--38501200--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=1234525&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
موسیقی تُرْکَمَنی <br><br />
[[پرونده: 38501200-1.jpg | بندانگشتی|موسيقي تُرْکَمَني]][[پرونده: 38501200.jpg | بندانگشتی|موسيقي تُرْکَمَني]]طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) بیش از هزار سال پیش در کرانههای رود سیحون، در ترکستان، میزیستند و امیران سامانی آنان را مسلمان کردند. آنان ۶۰۰ سال بعد در منطقهای ساکن شدند که امروز ترکمنصحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از استان گلستان و بخشی از شمال غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمن، اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان ریشۀ عمیقی در آیین شمنیسم داشت، در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی ترکزبانان بهشمار میآیند. امروز اخلاف اوزانها را در ترکمنصحرا، باغشی یا بخشی مینامند. مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعۀ آثاری است که بخشیها میخوانند و مینوازند. بخشیها نوازندگان دوتار (تامدیره)، آوازخوان و داستانگویند. ساز دیگری که آواز بخشی را همراهی میکند، قیجاق (کمانچه) است. برخی از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران عبارتاند از آوازهای چوپانی و ساربانی با همراهی نِی، آهنگهایی که با نِی برای تسکین یا درمان سرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که دختران و نوعروسان آن را میخوانند، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، هودی (لالایی)، و مویهها. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاه ویژهای ندارد و از سازهای کوبهای و سازهای خانوادۀ سرنا در موسیقی ترکمنی نشانی دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر ۵۰۰ آهنگ است براساس چهار مقام اصلی مخمّس، تشنید، غِرقلَر، و نوایی شکلگرفته است. این چهار مقام در چهار شیوه یا سبک مختلف گرگانیولی، دامانایولی، مارییولی، و خیوهیولی اجرا میشوند که هرکدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است. از سازهای متداول در ترکمنصحرای ایران، دوتار (تامدیره)، کمانچه (قیچاق) و چهار نوع نِی درخور ذکرند. قوپوز (قاووز)، همان زنبورک، را نیز زنان و دختران مینوازند.<br />
<br><!--38501200--><br />
[[رده:موسیقی]]<br />
[[رده:موسیقی ملل و اقوام]]</div>DaneshGostar