https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8Cنیروهای بنیادی - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-01T01:46:28Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C&diff=2010041759&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
نیروهای بُنیادی (fundamental forces)<br/> [[File:39226700-1.jpg|thumb|نيروهاي بُنيادي]][[File:39226700-2.jpg|thumb|نيروهاي بُنيادي]][[File:39226700-3.jpg|thumb|نيروهاي بُنيادي]][[File:39226700.jpg|thumb|نيروهاي بُنيادي]]در فیزیک، چهار برهمکنش بنیادی<ref>fundamental interaction<br />
<br />
</ref>. امروزه همۀ کارکردها و تحولات عالم فیزیکی را ناشی از این چهار برهمکنش بنیادی میدانند. دو برهمکنش منجربه ظهور نیروهای بلندبرد<ref> long-range force</ref> میشوند و دو برهمکنش دیگر نیز نیروهای کوتاهبرد<ref> short-range force </ref> را پدید میآورند. دو نیروی بلندبرد عبارتاند از (۱) نیروی گرانشی<ref>gravitational force </ref> یا گرانی، که بین همۀ ذراتی وارد میشود که جرم داشته باشند و ازجمله نگهدارندۀ سیارات در مدارشان بهدور خورشید است، و (۲) نیروی الکترومغناطیسی<ref>electromagnetic force </ref> که بین همۀ ذراتی وارد میشود که بار الکتریکی<ref>electric charge</ref> دارند و ازجمله مانع از فروپاشیدهشدن اجسام جامد میشود. دو نیروی کوتاهبردی که در فاصلههایی درحد ابعاد هستۀ اتم کارکرد دارند عبارتاند از (۱) نیروی هستهای ضعیف<ref> weak nuclear force</ref>، که در گسیل ذرات بتا<ref> beta particles</ref> از بعضی ذرات و هستهها دخالت دارد و ازجمله منجر به واکنشهای گرماهستهای<ref> thermonuclear reactions </ref> در خورشید میشود؛ و (۲) نیروی هستهای قوی<ref>strong nuclear force</ref> که پیونددهندۀ پروتونها و نوترونها در هستههای اتمی است. قدرت نسبی این چهار نیرو به این صورت است: قوی، ۱؛ الکترومغناطیسی، ۲-۱۰؛ ضعیف، ۶-۱۰؛ گرانشی، ۴۰-۱۰. در حدود ۱۹۷۱، فیزیکدان پاکستانی، محمد عبدالسلام، و دو فیزیکدان امریکایی، استیون واینبرگ<ref> Steven Weinberg </ref> و شلدون گلاشو<ref>Sheldon Glashow </ref>، نظریهای پدیدآوردند که بنابه آن، نیروهای ضعیف و الکترومغناطیسی جنبههای گوناگون نیروی واحدی با نام نیروی الکتروضعیف<ref>electroweak force </ref> شمرده میشوند. مشاهداتی که در دهۀ ۱۹۸۰ در سرن<ref>CERN</ref> صورت گرفت تأییدی تجربی بر این نظریه بود. فیزیکدانان اکنون دستاندرکار نظریهسازیهاییاند که هر چهار نیرو در آنها به وحدت برسند. نیز ← [[ابرتقارن|ابرتقارن]]<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:فیزیک و مکانیک]] [[Category:مفاهیم و اصطلاحات، عناصر و فراورده ها]]</div>Nazanin