Mohammadi2 در ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۲

2021-07-05T09:42:02Z

صفحهٔ تازه

نیم‌رِسانا (semiconductor)

ماده‌ای با رسانندگی الکتریکی<ref>electrical conductivity</ref> بینابینیِ کمتر از فلزات و بیشتر از [[عایق]]<ref>insulator</ref>ها. این مواد در گسترۀ متنوعی از وسایل الکترونیکی کاربرد دارند. بعضی مواد بلورین، ازجمله [[سیلیسیوم|سیلیسیم]]<ref>silicon</ref> و [[ژرمانیم]]<ref>germanium</ref>، تعداد کمی [[الکترون]] آزاد دارند که از قیدهای بین اتمی [[بلور]] گریخته‌اند. اتم‌‌هایی که این الکترون‌ها از آن‌ها گریخته‌اند دارای جای خالی یا حفره‌اند و این حفره‌ها نیز به صورت بارهای مثبت از اتمی به اتم دیگر قابل انتقال‌اند. در این ‌صورت، جریان الکتریکی، هم با الکترون‌ها یا حامل‌های منفی و هم با حفره‌ها یا حامل‌های بار مثبت، منتقل می‌شود. به چنین ماده‌ای نیم‌رسانای ذاتی<ref>intrinsic semiconductor</ref> می‌گویند. رسانندگی نیم‌رساناها را از راه آلاییدن آن‌ها با مقدار کمی اتم‌های ناخالصی افزایش می‌دهند. اتم‌های ناخالصی یا الکترون‌های آزاد اضافی وارد محیط نیم‌رسانا می‌کنند و با افزایش تعداد الکترون‌های آزاد نسبت به حفره‌ها آن را به نیم‌رسانای نوع n تبدیل می‌کنند؛ یا الکترون‌های آزاد موجود در نیم‌رسانا را گیر می‌اندازند و آن را به نیم‌رسانای نوع p بدل می‌کنند که حفره‌هایش بیشتر از الکترون‌هاست. هنگامی ‌که مواد نوع p و n برای تشکیل پیوند پی- ان<ref>p-n junction</ref>۶ ‌‌(p-n) در کنار هم قرار می‌گیرند، سدّی الکتریکی پدید می‌آید که جریان را در یک ‌جهت آسان‌تر از جهت دیگر هدایت می‌کند. این امر مبنای کار دیود نیم‌رسانا<ref>semiconductor diode</ref> است که برای [[یک سوسازی|یک‌سوسازی]]<ref>rectification</ref> به کار می‌رود. برخی از وسایل دیگر که بر همین اساس کار می‌کنند عبارت‌اند از [[ترانزیستور]]<nowiki/>ها<ref>transistors</ref>، یک‌سوسازها<ref>rectifiers</ref>، و مدارهای مجتمع یا مدارهای یکپارچه<ref>integrated circuits</ref>،‌ به‌ صورت تراشه‌های سیلیسیومی<ref>silicon chips</ref>.

----
[[رده:فیزیک و مکانیک]]
[[رده:مفاهیم و اصطلاحات، عناصر و فراورده ها]]
<references />

نیم رسانا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۲