https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%8C_%D9%87%D9%86%D8%B1هخامنشی، هنر - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-07T02:57:28Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%8C_%D9%87%D9%86%D8%B1&diff=2010223203&oldid=prevNazanin در ۱۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵2025-03-18T07:25:02Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:41055000-8.jpg|بندانگشتی|دروازه ملل تخت جمشید (هنر هخامنشی)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هَخامنشی، هنر <br></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هَخامنشی، هنر <br></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنر رسمی پادشاهی قدیم ایران در دوران هخامنشیان. این هنر در دوران پادشاهی کوروش و داریوش بهاوج شکوفایی رسید، و سپس پیشرفت آن متوقف شد، و در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خشایارشای اول|</ins>خشایارشا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اردشیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مختصر جنبشی از خود نشان داد. نقوش برجستۀ فراوان بر روی نمای آرامگاهها در نقش رستم و تختجمشید، و روی دیوارههای پلهها و دروازههای کاخهای پاسارگاد و تختجمشید از جلال و شکوه شاهانه حکایت دارند. کوروش با تأسیس امپراتوری هخامنشی (۵۵۰پم)، علاوه بر آنکه بر سرزمینها و اقوام مختلف تسلط یافت، مجموعهای از سنّتهای هنری زمان خویش را بهارث برد. کوششهایی که تحت حمایت او برای تلفیق این سنّتها آغاز شد، به تشکیل هنر درباری هخامنشی انجامید. صنعتگران یونانی و سنگتراشان مصری در خدمت شاهان ایرانی بودند؛ و هخامنشیان با آنکه کمابیش از دستاوردهای هنرمندان و صنعتگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بابل، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمین|بابل]]، [[آشور]]، [[</ins>اورارتو، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمدن|اورارتو]]، [[</ins>مصر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یونان باستان|یونان]] </ins>بهره بردند، میراث هنر عیلامی و سایر سنّتهای بومی را نیز فراموش نکردند. هنر آنان براساس رسوم سلطنتی متداول در خاور نزدیک و بهویژه هنر کاخهای شاهان آشوری شکل گرفت، و بهمرور عناصر برگرفته از سایر نواحی امپراتوری هخامنشی را نیز در خود حل کرد. خصوصیات هنر تصویری هخامنشی را در نقشبرجستههای دیواری بهتر میتوان شناخت؛ نقشمایههای این آثار عمدتاً عبارتاند از نگهبان نیزهدار، شیر، و حیوانات مختلط. بدن نگهبانان از پهلو و چشمانشان از روبهرو نشان داده شده است؛ اسلوب کار و برخی مضامین از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بین النهرین|</ins>بینالنهرین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اقتباس شدهاند. صف طویل فرستادگان ملتهای خراجگزار، تشریفات درباری، شاه در حال نیایش برای ملت خویش، جانوران درگیر با یکدیگر یا در آرامش ـ بیشتر شیر، بز، و گاو ـ مضامین نقشبرجستههای دیواری سنگی تختجمشیدند. در کل صحنهها و در هر پیکر نوعی آرامش و وقار حاکم است که با خشونت حاکم بر آثار آشوریان تضاد دارد. در ترکیببندیها، ریتم و تقارن و نظمی دقیقتر از آثار آشوری و مصری دیده میشود؛ و فقط تناسب و هماهنگ نقوش با آثار یونانی قابلقیاساند. شکوه و جلال هنر هخامنشی در معماری کاخها نیز تجلی یافته است. از آنجا که ایرانیان زردشتی بودند و چندخدایی را مردود میشمردند، در آتشگاههای روباز نیایش میکردند، معماری دینی چندانی ـ بت یا معبد ـ از آنان باقی نمانده است. هنر هخامنشی به پیروی از سنّتهای گذشته روشهای چکیدهنگاری و نمادپردازی را ادامه داد و هیچگاه به اصول طبیعتگرایی یونانی رو نیاورد؛ تفاوت آرمانها و کمال مطلوب ایرانی و یونانی، علت اصلی آن است. صنعتگران ایرانی در دوران هخامنشیان در نقرهسازی، زرگری، ریختهگری مفرغ، بافندگی پارچه و فرش هم مهارت داشتند، هنر ظریف آنان در جامها، زیورآلات، و وسایل تزیینی باقیمانده از آن دوران تجلّی یافته است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده: 41055000-1.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000-2.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000-3.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]]</del>هنر رسمی پادشاهی قدیم ایران در دوران هخامنشیان. این هنر در دوران پادشاهی کوروش و داریوش بهاوج شکوفایی رسید، و سپس پیشرفت آن متوقف شد، و در زمان خشایارشا و اردشیر مختصر جنبشی از خود نشان داد. نقوش برجستۀ فراوان بر روی نمای آرامگاهها در نقش رستم و تختجمشید، و روی دیوارههای پلهها و دروازههای کاخهای پاسارگاد و تختجمشید از جلال و شکوه شاهانه حکایت دارند. کوروش با تأسیس امپراتوری هخامنشی (۵۵۰پم)، علاوه بر آنکه بر سرزمینها و اقوام مختلف تسلط یافت، مجموعهای از سنّتهای هنری زمان خویش را بهارث برد. کوششهایی که تحت حمایت او برای تلفیق این سنّتها آغاز شد، به تشکیل هنر درباری هخامنشی انجامید. صنعتگران یونانی و سنگتراشان مصری در خدمت شاهان ایرانی بودند؛ و هخامنشیان با آنکه کمابیش از دستاوردهای هنرمندان و صنعتگران بابل، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشور، </del>اورارتو، مصر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يونان </del>بهره بردند، میراث هنر عیلامی و سایر سنّتهای بومی را نیز فراموش نکردند. هنر آنان براساس رسوم سلطنتی متداول در خاور نزدیک و بهویژه هنر کاخهای شاهان آشوری شکل گرفت، و بهمرور عناصر برگرفته از سایر نواحی امپراتوری هخامنشی را نیز در خود حل کرد. خصوصیات هنر تصویری هخامنشی را در نقشبرجستههای دیواری بهتر میتوان شناخت؛ نقشمایههای این آثار عمدتاً عبارتاند از نگهبان نیزهدار، شیر، و حیوانات مختلط. بدن نگهبانان از پهلو و چشمانشان از روبهرو نشان داده شده است؛ اسلوب کار و برخی مضامین از بینالنهرین اقتباس شدهاند. صف طویل فرستادگان ملتهای خراجگزار، تشریفات درباری، شاه در حال نیایش برای ملت خویش، جانوران درگیر با یکدیگر یا در آرامش ـ بیشتر شیر، بز، و گاو ـ مضامین نقشبرجستههای دیواری سنگی تختجمشیدند. در کل صحنهها و در هر پیکر نوعی آرامش و وقار حاکم است که با خشونت حاکم بر آثار آشوریان تضاد دارد. در ترکیببندیها، ریتم و تقارن و نظمی دقیقتر از آثار آشوری و مصری دیده میشود؛ و فقط تناسب و هماهنگ نقوش با آثار یونانی قابلقیاساند. شکوه و جلال هنر هخامنشی در معماری کاخها نیز تجلی یافته است. از آنجا که ایرانیان زردشتی بودند و چندخدایی را مردود میشمردند، در آتشگاههای روباز نیایش میکردند، معماری دینی چندانی ـ بت یا معبد ـ از آنان باقی نمانده است. هنر هخامنشی به پیروی از سنّتهای گذشته روشهای چکیدهنگاری و نمادپردازی را ادامه داد و هیچگاه به اصول طبیعتگرایی یونانی رو نیاورد؛ تفاوت آرمانها و کمال مطلوب ایرانی و یونانی، علت اصلی آن است. صنعتگران ایرانی در دوران هخامنشیان در نقرهسازی، زرگری، ریختهگری مفرغ، بافندگی پارچه و فرش هم مهارت داشتند، هنر ظریف آنان در جامها، زیورآلات، و وسایل تزیینی باقیمانده از آن دوران تجلّی یافته است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--41055000--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--41055000--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:باستان شناسی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:باستان شناسی ایران]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%87%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%B4%DB%8C%D8%8C_%D9%87%D9%86%D8%B1&diff=1137165&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '00\\' به '00-->'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '00\\' به '00-->'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
هَخامنشی، هنر <br><br />
[[پرونده: 41055000-1.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000-2.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000-3.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]][[پرونده: 41055000.jpg | بندانگشتی|هَخامنشي، هنر]]هنر رسمی پادشاهی قدیم ایران در دوران هخامنشیان. این هنر در دوران پادشاهی کوروش و داریوش بهاوج شکوفایی رسید، و سپس پیشرفت آن متوقف شد، و در زمان خشایارشا و اردشیر مختصر جنبشی از خود نشان داد. نقوش برجستۀ فراوان بر روی نمای آرامگاهها در نقش رستم و تختجمشید، و روی دیوارههای پلهها و دروازههای کاخهای پاسارگاد و تختجمشید از جلال و شکوه شاهانه حکایت دارند. کوروش با تأسیس امپراتوری هخامنشی (۵۵۰پم)، علاوه بر آنکه بر سرزمینها و اقوام مختلف تسلط یافت، مجموعهای از سنّتهای هنری زمان خویش را بهارث برد. کوششهایی که تحت حمایت او برای تلفیق این سنّتها آغاز شد، به تشکیل هنر درباری هخامنشی انجامید. صنعتگران یونانی و سنگتراشان مصری در خدمت شاهان ایرانی بودند؛ و هخامنشیان با آنکه کمابیش از دستاوردهای هنرمندان و صنعتگران بابل، آشور، اورارتو، مصر و يونان بهره بردند، میراث هنر عیلامی و سایر سنّتهای بومی را نیز فراموش نکردند. هنر آنان براساس رسوم سلطنتی متداول در خاور نزدیک و بهویژه هنر کاخهای شاهان آشوری شکل گرفت، و بهمرور عناصر برگرفته از سایر نواحی امپراتوری هخامنشی را نیز در خود حل کرد. خصوصیات هنر تصویری هخامنشی را در نقشبرجستههای دیواری بهتر میتوان شناخت؛ نقشمایههای این آثار عمدتاً عبارتاند از نگهبان نیزهدار، شیر، و حیوانات مختلط. بدن نگهبانان از پهلو و چشمانشان از روبهرو نشان داده شده است؛ اسلوب کار و برخی مضامین از بینالنهرین اقتباس شدهاند. صف طویل فرستادگان ملتهای خراجگزار، تشریفات درباری، شاه در حال نیایش برای ملت خویش، جانوران درگیر با یکدیگر یا در آرامش ـ بیشتر شیر، بز، و گاو ـ مضامین نقشبرجستههای دیواری سنگی تختجمشیدند. در کل صحنهها و در هر پیکر نوعی آرامش و وقار حاکم است که با خشونت حاکم بر آثار آشوریان تضاد دارد. در ترکیببندیها، ریتم و تقارن و نظمی دقیقتر از آثار آشوری و مصری دیده میشود؛ و فقط تناسب و هماهنگ نقوش با آثار یونانی قابلقیاساند. شکوه و جلال هنر هخامنشی در معماری کاخها نیز تجلی یافته است. از آنجا که ایرانیان زردشتی بودند و چندخدایی را مردود میشمردند، در آتشگاههای روباز نیایش میکردند، معماری دینی چندانی ـ بت یا معبد ـ از آنان باقی نمانده است. هنر هخامنشی به پیروی از سنّتهای گذشته روشهای چکیدهنگاری و نمادپردازی را ادامه داد و هیچگاه به اصول طبیعتگرایی یونانی رو نیاورد؛ تفاوت آرمانها و کمال مطلوب ایرانی و یونانی، علت اصلی آن است. صنعتگران ایرانی در دوران هخامنشیان در نقرهسازی، زرگری، ریختهگری مفرغ، بافندگی پارچه و فرش هم مهارت داشتند، هنر ظریف آنان در جامها، زیورآلات، و وسایل تزیینی باقیمانده از آن دوران تجلّی یافته است.<br />
<br><!--41055000--><br />
[[رده:باستان شناسی ایران]]<br />
[[رده:(باستان شناسی ایران)دوره ها و فرهنگ های باستانی، اصطلاحات و مفاهیم]]<br />
[[رده:هنر]]<br />
[[رده:اصطلاحات، تاریخ عمومی و اشخاص]]</div>DaneshGostar