https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%DB%8C%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%8C_%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%28%DB%B1%DB%B8%DB%B6%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B4%DB%B3%29 2026-04-04T15:56:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%87%DB%8C%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%8C_%D8%AF%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_(%DB%B1%DB%B8%DB%B6%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B4%DB%B3)&diff=2010052778&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> هیلْبِرت، داوید (۱۸۶۲ـ۱۹۴۳)(Hilbert, David)&lt;br/&gt; [[File:41189100.jpg|thumb|هيلْبِرت، داويد]]ریاضی‌دان آلمانی. دستاوردهای او در مباحث گوناگون ریاضی، ازجمله ناورداهای جبری&lt;span&gt;&lt;ref&gt;algebraic invariants&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، معادلات انتگرالی&lt;span&gt;&lt;ref&gt;integral equations &lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، میدان‌ها (هیئت‌ها)ی اعداد&lt;span&gt;&lt;ref&gt;number fields&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، آنالیز تابعی&lt;span&gt;&lt;ref&gt;functional analysis&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، و ریاضیات کاربردی&lt;span&gt;&lt;ref&gt;applied mathematics&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، تأثیر اساسی در ریاضیات قرن ۲۰ داشته است. هیلبرت از بنیان‌گذاران مکتب صورت‌گرایی&lt;span&gt;&lt;ref&gt;formalist school&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;در ریاضیات است و با تألیف &#039;&#039;کتاب مبانی هندسه&lt;ref&gt;Grundlagen der Geometrie/Foundations of Geometry&lt;/ref&gt;&#039;&#039;&amp;nbsp;(۱۸۹۹) گام مهمی در پیشبرد ایدۀ این مکتب برداشت. این کتاب حاوی اصول موضوع&lt;ref&gt;axioms &lt;/ref&gt;&amp;nbsp;دقیقی برای هندسۀ اقلیدسی&lt;ref&gt;Euclidean geometry&lt;/ref&gt;&amp;nbsp;و تحلیل موشکافانۀ سازوکار استدلالات منطقی در این نوع هندسه است. هیلبرت می‌کوشید مبنای منطقی مستحکمی برای ریاضیات فراهم سازد و در این راه سعی کرد سازگاری&lt;span&gt;&lt;ref&gt;consistency&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;(عدم تناقض) دستگاه‌های اصل موضوعی ریاضی را ثابت کند، اما در ۱۹۳۱، کورت گودل&lt;span&gt;&lt;ref&gt; Kurt Gödel&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;نشان داد که این هدف قابل حصول نیست. هیلبرت در ۱۹۰۰ در کنگرۀ بین‌المللی ریاضی‌دانان در پاریس ۲۳ مسئلۀ تحقیقاتی را به‌صورت مسائل مهمی که باید در قرن ۲۰ حل شوند مطرح کرد. بسیاری از این مسائل تاکنون حل شده‌اند و تلاش برای حل آن‌ها آثار مفیدی بر پیشبرد تحقیقات ریاضیات داشته است. او همچنین بیست اصل موضوع برای هندسۀ اقلیدسی عرضه کرد تا مبنایی منطقی برای این هندسه فراهم شود. هیلبرت در کونیگسبرگ&lt;span&gt;&lt;ref&gt;Königsberg&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، واقع در پروس&lt;span&gt;&lt;ref&gt;Prussia&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، (کالینینگراد&lt;span&gt;&lt;ref&gt;Kaliningrad&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;فعلی در روسیه) زاده شد و در آن‌جا، لایپزیگ و پاریس درس خواند. از ۱۸۹۲ تا ۱۸۹۵ در کونیگسبرگ و از ۱۸۹۵ تا ۱۹۳۰ در دانشگاه گوتینگن&lt;span&gt;&lt;ref&gt;Göttingen University&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;استاد بود. در جریان تحقیق در ناورداهای جبری، تا ۱۸۹۲ همۀ مسایل شناخته‌شده و مهم این شاخه از ریاضیات را حل کرد و راه را بر پیشرفت‌های نظرگیر و مباحث جدیدی، به‌خصوص، در زمینه توپولوژی جبری&lt;span&gt;&lt;ref&gt;algebraic topology&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، گشود. کار او در زمینۀ معادلات انتگرالی مستقیماً به تحقیقات قرن ۲۰ در آنالیز تابعی انجامید و مبنایی برای کارش در زمینۀ فضای بی‌نهایت بعدی&lt;span&gt;&lt;ref&gt;infinite-dimensional space&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;، که بعدها به فضای هیلبرت&lt;span&gt;&lt;ref&gt;Hilbert space&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;معروف شد، فراهم کرد. این مفهوم در آنالیز ریاضی و مکانیک کوانتومی کاربرد یافت. هیلبرت با استفاده از نتایجی که در مبحث معادلات انتگرالی به‌دست آورد. مقالات مهمی دربارۀ نظریۀ جنبشی گازها&lt;span&gt;&lt;ref&gt; kinetic theory of gases&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;و نظریۀ نسبیت&lt;span&gt;&lt;ref&gt;theory of relativity&lt;/ref&gt;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;نوشت که در پیشبرد فیزیک ریاضی مؤثر بودند.<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> ----<br /> <br /> [[Category:ریاضیات]] [[Category:(ریاضیات)اشخاص و آثار]]</div>

Shahraabi