https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%DB%8C%DA%AF%D9%86%D8%B1%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%86_%28%DB%B1%DB%B9%DB%B0%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5%29ویگنر، یوجین (۱۹۰۲ـ۱۹۹۵) - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-13T17:12:24Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%88%DB%8C%DA%AF%D9%86%D8%B1%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%86_(%DB%B1%DB%B9%DB%B0%DB%B2%D9%80%DB%B1%DB%B9%DB%B9%DB%B5)&diff=2010045751&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =یوجین ویگنر<br />
|نام =Eugene Wigner<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی=<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز= بوداپست، مجارستان ۱۹۰۲م<br />
|تاریخ مرگ=۱۹۹۵م<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=امریکایی<br />
|محل زندگی=مجارستان و امریکا <br />
|تحصیلات و محل تحصیل= دانشگاه برلین در دهه ۱۹۲۰ <br />
| شغل و تخصص اصلی =فیزیک دان<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت = مدرس در دانشگاه پرینستون از ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۶ و در دانشگاه ویسکانسین در ۱۹۳۷، استاد ریاضی (۱۹۳۸ تا ۱۹۷۱) در دانشگاه پرینستون<br />
|جوایز و افتخارات =کسب جایزه نوبل فیزیک (۱۹۶۳) به سبب وضع مفهوم پاریته یا نظریه تقارن در فیزیک هسته ای (مشترکا)، دریافت «جایزه اتم برای صلح» در ۱۹۶۰ <br />
|آثار =<br />
|خویشاوندان سرشناس =<br />
|گروه مقاله =فیزیک و مکانیک<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}ویگْنِر، یوجین (۱۹۰۲ـ۱۹۹۵)(Wigner, Eugene)<br/> [[File:40148800.jpg|thumb|ويگْنِر، يوجين]]<br />
<br />
فیزیکدان امریکایی، زادۀ بوداپست، مجارستان. بهسبب وضع مفهوم پاریته<ref>parity<br />
<br />
</ref> یا نظریۀ تقارن<ref>symmetry theory </ref> در فیزیک هستهای به جایزۀ نوبل فیزیک ۱۹۶۳ دست یافت. بنابراین قانون، همۀ فرآیندهای هستهای میبایستی از تصویرهای آینهایشان تمایزناپذیر باشند. در حالیکه پژوهشهای اولیۀ ویگنر در زمینههای واکنشهای شیمیایی، نظریۀ همچسبی فلزات<ref>metallic cohesion</ref>، و نظریۀ گروه در مکانیک کوانتومی بود، پژوهشهای بعدیاش را بر ساختار هستهای متمرکز کرد پژوهشهای او عبارت بودند از مطالعات تشدید هستهای، اسپین الکترون، و نوکلیدهای آینهای که امروزه آنها را نوکلیدهای ویگنر<ref> Wigner nuclides </ref> مینامند. در چند پدیدۀ اتمی دیگر هم از نام ویگنر استفاده شد، ازجمله در اثر ویگنر، که عبارت از افزایش دمای سریع در پیل رآکتور هستهای است. این اثر وقتی اتفاق میافتد که موادی مثل گرافیت براثر بمباران ذرات در رآکتور متورم میشوند، تغییر شکل میدهند، و سپس مقدار فراوانی انرژی آزاد میکنند. علت آتشسوزی در نیروگاه ویندسکیل بریتانیا<ref>British Windscale </ref> در ۱۹۵۷ همین اثر بود. ویگنر یکی از دانشمندانی بود که بهتشویق روزولت<ref>Roosevelt </ref>، رئیسجمهور امریکا، برای ساخت بُمب اتمی در ایالات متحده امریکا به کار پرداخت. او از ۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵ از دانشگاه پرینستون<ref>Princeton </ref> مرخصی گرفت تا در دانشگاه شیکاگو به انریکو فرمی<ref>Enrico Fermi </ref> بپیوندد، و در آنجا با محاسباتی که انجام داد، در طراحی نخستین بمب اتمی نقشی کارساز داشت، هرچند که بعدها در این مورد چنین گفت: «ساخت سلاح بزرگ چیزی نیست که بتوانی به آن فخر کنی». بعد از جنگ جهانی دوم، طرفدار کنترل سلاحهای هستهای شد و بهسبب حمایت فعالانهاش از کاربردهای مسالمتآمیز انرژی اتمی، در ۱۹۶۰ به دریافت «جایزۀ اتم برای صلح» نایل آمد. ویگنر در مدرسۀ لوتری بوداپست درس خواند. دورۀ تحصیلات تکمیلیاش را در دهۀ ۱۹۲۰ در دانشگاه برلین گذراند و در آنجا در سمینارهای آلبرت اینشتین شرکت کرد. در ۱۹۳۰ به ایالات متحده امریکا مهاجرت کرد (و در ۱۹۳۷ به شهروندی این کشور پذیرفته شد). از ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۶ در دانشگاه پرینستون و در ۱۹۳۷ در دانشگاه ویسکانسین<ref>Wisconsin </ref> تدریس کرد. سپس به دانشگاه پرینستون برگشت و در آنجا به مقام استادی ریاضی رسید (۱۹۳۸ تا ۱۹۷۱). در ۱۹۶۳ بهسبب کارهای متعددش در فیزیک هستهای و ذرات بنیادی به جایزۀ نوبل دست یافت. این جایزه بهطور مشترک به او و ماریا گوپرت ـ مایر<ref>Maria Goeppert-Mayer </ref> و هانس ینسن<ref>Hans Jensen</ref>، که کارهای جداگانهای انجام داده بودند، اعطا شد. بعد از بازنشستهشدن در ۱۹۷۱، به کارهای مورد علاقهاش در زمینۀ اثرات فناوری هستهای بر جامعه، ادامه داد.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:فیزیک و مکانیک]] [[Category:(فیزیک و مکانیک)اشخاص و آثار]]</div>Reza rouzbahani