https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85کاروانسرای قصر بهرام - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-24T15:15:24Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85&diff=2010298365&oldid=prevMohammadi3: تغییرمسیر به معماری حذف شد2026-08-24T07:04:56Z<p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C" title="معماری">معماری</a> حذف شد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#تغییر_مسیر [[معماری]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کاروانسرای قصر بهرام</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>کاروانسرای قصر بهرام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کاروانسرا که در اسناد و منابع تاریخی با عناوینی نظیر رباط سیاهکوه و قصر بهرام گور نیز شناخته میشود، از توقفگاههای میانراهی برجسته در دامنههای سیاهکوه و محدودهٔ پارک ملی کویر واقع در جنوب گرمسار، جنوبشرقی جوادآباد و شمال دریاچهٔ نمک است. این بنا در بستر جادهٔ سنگفرش کهن کویری مستقر شده و در سدههای متمادی، پیونددهندهٔ مسیرهای تجاری و ارتباطی اصفهان و کاشان بهسوی دشت ری و ایالتهای شرقی ایران بوده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کاروانسرا که در اسناد و منابع تاریخی با عناوینی نظیر رباط سیاهکوه و قصر بهرام گور نیز شناخته میشود، از توقفگاههای میانراهی برجسته در دامنههای سیاهکوه و محدودهٔ پارک ملی کویر واقع در جنوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>گرمسار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|گرمسار]]، </ins>جنوبشرقی جوادآباد و شمال دریاچهٔ نمک است. این بنا در بستر جادهٔ سنگفرش کهن کویری مستقر شده و در سدههای متمادی، پیونددهندهٔ مسیرهای تجاری و ارتباطی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اصفهان، شهر|</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کاشان، شهر|</ins>کاشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بهسوی دشت ری و ایالتهای شرقی ایران بوده است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شالودهٔ بنیادین این مجموعه طبق روایات تاریخی به دورهٔ ساسانیان و شخص بهرام پنجم (بهرام گور) نسبت داده میشود. این بنا در عصر صفوی و با دستور شاه عباس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول، </del>تجدید بنا و به کاروانسرایی مجهز تبدیل گردید تا رفتوآمد در راههای اصلی کشور آسانتر شود. در نزدیکی این مجموعه، بناهای دیگری مانند کاروانسرای عینالرشید و بقایای عمارت حرمسرا نیز قرار دارند که اهمیت این توقفگاه تاریخی را نشان میدهند. بهدلیل استقرار بنا در زون حفاظتی پارک ملی کویر، ورود به پهنه و اقامت در آن مستلزم هماهنگی و دریافت مجوز از ادارهکل حفاظت محیط زیست استان سمنان است و دسترسی اصلی آن نیز از محور گرمسار از طریق مسیر خاکی–سنگفرش میسر میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شالودهٔ بنیادین این مجموعه طبق روایات تاریخی به دورهٔ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و شخص بهرام پنجم (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بهرام گور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) نسبت داده میشود. این بنا در عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویه|</ins>صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و با دستور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاه عباس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کبیر|شاه عباس اول]]، </ins>تجدید بنا و به کاروانسرایی مجهز تبدیل گردید تا رفتوآمد در راههای اصلی کشور آسانتر شود. در نزدیکی این مجموعه، بناهای دیگری مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کاروانسرای عین الرشید|</ins>کاروانسرای عینالرشید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بقایای عمارت حرمسرا نیز قرار دارند که اهمیت این توقفگاه تاریخی را نشان میدهند. بهدلیل استقرار بنا در زون حفاظتی پارک ملی کویر، ورود به پهنه و اقامت در آن مستلزم هماهنگی و دریافت مجوز از ادارهکل حفاظت محیط زیست استان سمنان است و دسترسی اصلی آن نیز از محور گرمسار از طریق مسیر خاکی–سنگفرش میسر میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الگوی ساختاری بنا مبتنی بر پلان درونگرای چهارایوانی با حیاط مرکزی است. از ویژگیهای ممتاز این سازه نسبت به کاروانسراهای خشتی و آجری حاشیهٔ کویر، استفادهٔ گسترده از سنگهای صیقلی و تراشخوردهٔ آهکی در نما و کالبد اصلی است. چهار برج مدور در گوشهها وظیفهٔ استحکامبخشی و حراست از مجموعه را بر عهده داشتهاند. پیرامون میانسرا را حجرههای سکونتی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوانچهها </del>و صفهها در بر گرفته و در بخشهای پشتی نیز فضاهای عریض شترخان برای باراندازی و نگهداری چهارپایان تعبیه شده است. آبرسانی به مجموعه نیز در گذشته از طریق مجرای سنگتراش از دامنهٔ ارتفاعات مجاور سامان یافته بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الگوی ساختاری بنا مبتنی بر پلان درونگرای چهارایوانی با حیاط مرکزی است. از ویژگیهای ممتاز این سازه نسبت به کاروانسراهای خشتی و آجری حاشیهٔ کویر، استفادهٔ گسترده از سنگهای صیقلی و تراشخوردهٔ آهکی در نما و کالبد اصلی است. چهار برج مدور در گوشهها وظیفهٔ استحکامبخشی و حراست از مجموعه را بر عهده داشتهاند. پیرامون میانسرا را حجرههای سکونتی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایوانچه|ایوانچه]]<nowiki/>ها </ins>و صفهها در بر گرفته و در بخشهای پشتی نیز فضاهای عریض شترخان برای باراندازی و نگهداری چهارپایان تعبیه شده است. آبرسانی به مجموعه نیز در گذشته از طریق مجرای سنگتراش از دامنهٔ ارتفاعات مجاور سامان یافته بود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۴ش با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین در 26 شهریور ۱۴۰۲ش، این شاهکار معماری کویری در چارچوب پروندهٔ زنجیرهای کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو درج شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این اثر در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۴ش با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین در 26 شهریور ۱۴۰۲ش، این شاهکار معماری کویری در چارچوب پروندهٔ زنجیرهای کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>یونسکو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درج شد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:معماری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%82%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%85&diff=2010298364&oldid=prevMohammadi3: تغییرمسیر به معماری2026-08-24T07:00:40Z<p>تغییرمسیر به <a href="/index.php/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C" title="معماری">معماری</a></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>#تغییر_مسیر [[معماری]]<br />
'''کاروانسرای قصر بهرام'''<br />
<br />
این کاروانسرا که در اسناد و منابع تاریخی با عناوینی نظیر رباط سیاهکوه و قصر بهرام گور نیز شناخته میشود، از توقفگاههای میانراهی برجسته در دامنههای سیاهکوه و محدودهٔ پارک ملی کویر واقع در جنوب گرمسار، جنوبشرقی جوادآباد و شمال دریاچهٔ نمک است. این بنا در بستر جادهٔ سنگفرش کهن کویری مستقر شده و در سدههای متمادی، پیونددهندهٔ مسیرهای تجاری و ارتباطی اصفهان و کاشان بهسوی دشت ری و ایالتهای شرقی ایران بوده است.<br />
<br />
شالودهٔ بنیادین این مجموعه طبق روایات تاریخی به دورهٔ ساسانیان و شخص بهرام پنجم (بهرام گور) نسبت داده میشود. این بنا در عصر صفوی و با دستور شاه عباس اول، تجدید بنا و به کاروانسرایی مجهز تبدیل گردید تا رفتوآمد در راههای اصلی کشور آسانتر شود. در نزدیکی این مجموعه، بناهای دیگری مانند کاروانسرای عینالرشید و بقایای عمارت حرمسرا نیز قرار دارند که اهمیت این توقفگاه تاریخی را نشان میدهند. بهدلیل استقرار بنا در زون حفاظتی پارک ملی کویر، ورود به پهنه و اقامت در آن مستلزم هماهنگی و دریافت مجوز از ادارهکل حفاظت محیط زیست استان سمنان است و دسترسی اصلی آن نیز از محور گرمسار از طریق مسیر خاکی–سنگفرش میسر میشود.<br />
<br />
الگوی ساختاری بنا مبتنی بر پلان درونگرای چهارایوانی با حیاط مرکزی است. از ویژگیهای ممتاز این سازه نسبت به کاروانسراهای خشتی و آجری حاشیهٔ کویر، استفادهٔ گسترده از سنگهای صیقلی و تراشخوردهٔ آهکی در نما و کالبد اصلی است. چهار برج مدور در گوشهها وظیفهٔ استحکامبخشی و حراست از مجموعه را بر عهده داشتهاند. پیرامون میانسرا را حجرههای سکونتی، ایوانچهها و صفهها در بر گرفته و در بخشهای پشتی نیز فضاهای عریض شترخان برای باراندازی و نگهداری چهارپایان تعبیه شده است. آبرسانی به مجموعه نیز در گذشته از طریق مجرای سنگتراش از دامنهٔ ارتفاعات مجاور سامان یافته بود.<br />
<br />
این اثر در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۵۴ش با شمارهٔ ثبت ۱۰۵۹ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. همچنین در 26 شهریور ۱۴۰۲ش، این شاهکار معماری کویری در چارچوب پروندهٔ زنجیرهای کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو درج شد.<br />
[[رده:معماری]]<br />
[[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>Mohammadi3