Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

کانال (canal)<br/> (یا: آبراه) گذرگاهی مصنوعی برای جریان فاضلاب، آبیاری یا کشتی‌رانی. کانال‌های آبیاری، آب را از رودخانه‌ها، آب‌انبارها یا چاه‌ها برای آبیاری زمین‌ها عبور می‌دهند و به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که آب در مسیر خود جریان یکنواخت داشته باشد. کانال‌های کشتی و کشتی‌رانی نیز در یک سطح میان آب‌بندها ساخته می‌شوند و اغلب برای تشکیل یک سیستم آبراه، به رودخانه‌ها یا خورهای دریا مرتبط‌اند. کانال سوئز در ۱۸۶۹ و کانال پاناما در ۱۹۱۴ سفرهای طولانی دور قاره‌ها را حذف و مسیرهای کشتی‌رانی را به‌طرز چشمگیری کوتاه کردند.

'''کانال‌های آبیاری'''. رودخانۀ نیل برای حفظ و تداوم زندگی در مصر از زمان‌های بسیار قدیم آب کانال‌هایی را تأمین کرده است. تقسیم آب‌های رود سند و شاخه‌های آن که نظام گسترده‌ای را در پاکستان و پنجاب هند تشکیل می‌دهد، بیش از دَه سال، علت اصلی مناقشه میان هند و پاکستان بود که در ۱۹۶۰ با انعقاد پیمانی بین آن دو خاتمه یافت. حوضۀ رودخانۀ ماری<ref>Murray </ref> در ویکتوریای استرالیا و پروژه‌های سنترال و ایمپریال ولی<ref>Imperial and Central Valley projects</ref> در کالیفرنیای امریکا، نمونه‌هایی از توسعۀ کانال‌های آبیاری قرن‌های ۱۹ و ۲۰ هستند. برداشت بیش از حد آب برای آبیاری از رودخانه‌ها و دریاچه‌ها ممکن است موجب آسیب‌رسانی به محیط زیست شود.'''کانال‌های کشتی‌رانی'''. احتمالاً قدیمی‌ترین و طولانی‌ترین کانال کشتی‌رانی که هنوز از آن استفاده می‌شود، کانال بزرگی<ref> Grand Canal</ref> در چین است که تیانجین<ref> Tianjin </ref> را به هانگجو<ref>Hangzhou</ref> متصل می‌کند و هوانگ هو<ref> Huang He </ref> (رودخانۀ زرد) و جانگ جیانگ (چانگ جیانگ)<ref>Chang Jiang</ref> را به هم ارتباط می‌دهد. این کانال در اصل در سه مرحله از ۴۸۵پ‌م تا ۲۸۳پ‌م به طول ۱۶۰۰ کیلومتر ساخته شد. بخش‌های وسیعی از این کانال طی سال‌های اخیر با گِل‌ولای مسدود شد، اما بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۲ کل شبکه لایروبی، تعریض و بازسازی شد و به موازات آن گام‌هایی برای جلوگیری از بروز سیل و استفاده از آن برای آبیاری و برنامه‌های برقی آبی (هیدرو الکتریکی) برداشته شد. هرساله میلیون‌ها تن بار از این کانال حمل می‌شود. جایی ‌که سرعت عامل تعیین‌کننده نیست، اقتصادی‌بودن نقل و انتقال کالاها از طریق کانال موجب تجدید حیات کانال‌ها شده است. بلژیک، فرانسه، آلمان و کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق ازجمله کشورهایی هستند که با توسعه کانال‌هایشان آن‌ها را کارآمدتر کرده‌اند. آبراهِ بالتیک ـ ولگا، که بندر لیتوانیایی کلایپدا<ref> Klaipeda </ref> واقع در دهانۀ‌ دنیِپر در دریای سیاه را با کاهوکا<ref> Kahovka</ref> پیوند می‌دهد، ۲,۴۳۰ کیلومتر طول دارد. یک کانال دیگر از شمال کریمه<ref> Crimea</ref> می‌گذرد، بنابراین سفر کشتی‌ها از دنیپر<ref> Dnieper </ref> از طریق دریای سیاه به دریای آزوف<ref>Azov </ref> را کوتاه می‌کند. در امریکای مرکزی، کانال پاناما (۱۹۰۴ـ۱۹۱۴) اقیانوس‌های آرام و اطلس را به ‌هم می‌پیوندد (۶۴ کیلومتر). در امریکای شمالی، کانال ایری<ref>Erie</ref>، گریت لیکس (دریاچه‌های بزرگ)<ref> Great Lakes</ref> را به رود هودسن<ref> Hudson River </ref> وصل می‌کند. این کانال باب دنیای تجارت را به روی نواحی شمال شرقی و غرب میانه گشود؛ آبراه دریایی سنت ‌لارنس<ref>St Lawrence Seaway </ref> (۱۹۵۴ـ۱۹۵۹) از مونترآل تا دریاچۀ اونتاریو<ref>Lake Ontario</ref> امتداد می‌یابد (۲۹۰ کیلومتر) و با عمیق‌ترکردن آبراه وِلندشیپ<ref>Welland Ship Canal</ref> و برخی از کانال‌های رودخانه، آبراهی باز می‌شود که کشتی‌های بزرگ اقیانوس‌پیما می‌توانند (در ماه‌هایی که یخبندان نیست) بین اطلس و دِلوث<ref> Duluth</ref> در مینه‌سوتای امریکا، در انتهای غربی دریاچۀ سوپریور<ref> Lake Superior </ref>، حدود ۳,۷۷۰ کیلومتر سفر کنند. اما اولین کانال انگلیسی در ۱۵۶۶ ساخته شد، نخستین کانال اصلی انگلیس آبراه بریج‌واتر<ref>Bridgewater Canal</ref> (۱۷۵۹ـ۱۷۶۱) بود که برای دوک سوم بریج واتر ساخته شد تا زغال‌سنگ را از معادن زغال‌سنگش به منچستر حمل کند. افزایش ناگهانی کانال‌ها در قرن ۱۹ یکی از علل انقلاب صنعتی بود. ساخت کانال‌ها هزاران شغل ایجاد کرد و تقاضا برای صنایع چوب، آجر و خاک‌ رس را افزایش داد. همچنین به رشد مهارت‌های مهندسی شهری کمک کرد. تأمین مبالغ هنگفت برای ساخت کانال‌ها منجربه تأسیس بورس سهام شد که می‌توانست پول مورد نیاز صنعت را فراهم کند. با این ‌حال استفاده از کانال‌ برای حمل‌ونقل مسافر کُند و نامناسب و ساخت آن‌ها بدین‌منظور پرهزینه بود، به‌ویژه در سرزمین ناهموار انگلیس و اسکاتلند که پیشرفت و توسعۀ صنعت عمدتاً در آن‌جا به وقوع می‌پیوست. پس از ۱۸۵۰، خط راه‌آهن به‌منزلۀ شیوۀ اصلی حمل‌ونقل جایگزین کانال‌ها شدند. امروزه بسیاری از کانال‌ها که به‌لحاظ تجاری کاربرد خود را از دست داده‌اند و برای مقاصد تفریحی استفاده می‌شوند''.''

{| class="wikitable"
|+ کانال‌های مهم جهان
|-
! نام
! موقعیت
! طول (کیلومتر)
! تاریخ گشایش
!  
|-
| style="text-align: center;" | آمستردام
| style="text-align: center;" | هند
| style="text-align: center;" | 72
| style="text-align: center;" | 1952
| style="text-align: center;" | Amsterdam
|-
| style="text-align: center;" | پاناما
| style="text-align: center;" | پاناما
| style="text-align: center;" | 82
| style="text-align: center;" | 1914
| style="text-align: center;" | Panama
|-
| style="text-align: center;" | دریای سفید
| style="text-align: center;" | روسیه
| style="text-align: center;" | 227
| style="text-align: center;" | 1933
| style="text-align: center;" | White Sea
|-
| style="text-align: center;" | دریای شمال
| style="text-align: center;" | هلند
| style="text-align: center;" | 31
| style="text-align: center;" | 1876
| style="text-align: center;" | North Sea
|-
| style="text-align: center;" | سنت لارنس
| style="text-align: center;" | كانادا
| style="text-align: center;" | 302
| style="text-align: center;" | 1959
| style="text-align: center;" | Saint Lawrence
|-
| style="text-align: center;" | سوئز
| style="text-align: center;" | مصر
| style="text-align: center;" | 168
| style="text-align: center;" | 1869
| style="text-align: center;" | Suez
|-
| style="text-align: center;" | كیل
| style="text-align: center;" | آلمان
| style="text-align: center;" | 98
| style="text-align: center;" | 1898
| style="text-align: center;" | Kiel
|-
| style="text-align: center;" | مسكو
| style="text-align: center;" | روسیه
| style="text-align: center;" | 128
| style="text-align: center;" | 1937
| style="text-align: center;" | Moscow
|-
| style="text-align: center;" | نیووه
| style="text-align: center;" | هلند
| style="text-align: center;" | 33
| style="text-align: center;" | 1872
| style="text-align: center;" | Nieuwe
|-
| style="text-align: center;" | ولگا ـ دون
| style="text-align: center;" | روسیه
| style="text-align: center;" | 101
| style="text-align: center;" | 1952
| style="text-align: center;" | Volga-Don
|-
| style="text-align: center;" | هوستون
| style="text-align: center;" | امریكا
| style="text-align: center;" | 91
| style="text-align: center;" | 1940
| style="text-align: center;" | Houston
|}
<p style="text-align: center;"> </p>
----

[[Category:معماری]] [[Category:انواع سازه های معماری]]

کانال - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳