Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

کُوارْتْز (quartz)<br/> [[File:35325200.jpg|thumb|کُوارْتْز]]شکل بلورین<ref>crystalline </ref> سیلیس<ref>silica</ref>(SiO<sub>۲</sub>). یکی از فراوان‌ترین کانی<ref> mineral </ref>های پوستۀ<ref>crust </ref> زمین است که دوازده درصد ازحجم پوستۀ زمین را تشکیل می‌دهد. کوارتز در بسیاری از انواع متفاوت سنگ‌ها، ازجمله ماسه‌سنگ<ref>sandstone </ref> و گرانیت<ref>granite </ref>، یافت می‌شود. سختی<ref>hardness </ref> آن در مقیاس موس<ref>Mohs scale </ref> برابر هفت است و دربرابر تجزیۀ شیمیایی و تخریب مکانیکی مقاومت می‌کند. کوارتزها، بسته به اندازه و خلوص بلور<ref>crystal</ref>هایشان، متفاوت‌اند. بلورهای کوارتز خالص درشت، بی‌رنگ، و شفاف‌اند، سطح شکافت<ref> cleavage</ref> ندارند، و به‌‌صورت نایکنواخت می‌شکنند. این شکل را معمولاً بلور سنگی<ref> rock crystal </ref> می‌نامند. انواع ناخالص و رنگی کوارتز را غالباً به‌عنوان گوهرسنگ<ref>gemstone </ref> به‌کار می‌برند و عبارت‌اند از عقیق<ref>agate </ref>، یاقوت زرد<ref>citrine quartz </ref>، و دُرّ کوهی بنفش<ref>amethyst </ref>. کوارتز همچنین نام عمومی انواع نهان‌بلورین<ref>cryptocrystalline </ref> و غیربلورین<ref>noncrystalline </ref>های سیلیس، مانند کالسدونی<ref>chalcedony
</ref>، چِرت<ref>chert </ref> (سنگ چخماق)، و اوپال<ref>opal
</ref> است و برای ساخت زینت‌آلات و در صنعت به‌کار می‌رود. در صنعت، به‌سبب واکنش خاصی که دربرابر الکتریسیته نشان می‌دهد (←‌ اثر پیزوالکتریک)، ارزشمند است و در ساخت ادوات الکترونیکی به‌کار می‌رود. کوارتز را به‌صورت مصنوعی نیز می‌سازند. امروزه بلورهایی را که میلیون‌ها سال طول می‌کشد تا به‌شکل طبیعی تشکیل شوند، در ظرف‌های تحت فشار رشد می‌دهند. کیفیت بلورهای مصنوعی در حدی است که آن‌ها را در ساخت دستگاه‌های علمی و اُپتیکی، و نیز در الکترونیک، به‌کار می‌برند. نمونۀ آن استفاده از کوارتز مصنوعی در ساخت ساعت‌های کوارتز است.

 

----

[[Category:زمین شناسی]] [[Category:کانی شناسی]]

کوارتز - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳